Balıkesir – Türkiye'nin dört bir yanından kooperatifçi, uzman ve akademisyenleri bir araya getirecek olan 2. Kooperatifçilik Çalıştayı, 4-5 Ekim 2025 tarihlerinde Balıkesir'in Ayvalık ilçesinde gerçekleştirilecek. Kooperatifçiler Platformu'nun organize ettiği ve Balıkesir Büyükşehir Belediyesi ile Ayvalık Belediyesi'nin de aralarında bulunduğu yerel paydaşların desteklediği çalıştay, “Kalkınma Odaklı Kooperatifçilik: Tasarımdan Geleceğe Somut Adımlar” ana temasıyla toplanacak.
2025 yılının Uluslararası Kooperatifler Yılı ilan edilmesinin getirdiği motivasyonla düzenlenen çalıştay, Türkiye'de kooperatifçiliğin mevcut durumunu, karşılaştığı yapısal sorunları ve geleceğe yönelik çözüm önerilerini masaya yatırmayı hedefliyor. Gönüllülük esasına dayalı ve katılımcıların kendi imkanlarıyla yer alacağı bu önemli buluşma, hareketin tabandan gelen gücünü ve bağımsız ruhunu yansıtması açısından büyük önem taşıyor.
Açılış konuşmalarını Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Akın ve Ayvalık Belediye Başkanı Mesut Ergin gibi önemli yerel yöneticilerin yapacağı çalıştayda, iki gün boyunca düzenlenecek interaktif paneller ve forumlarla kooperatifçiliğin önündeki engellerden dijitalleşmeye uyuma, kadınların rolünden tarım ve kırsal kalkınmadaki etkisine kadar kritik başlıklar ele alınacak. Çalıştay sonuçlarının, Türkiye'de kooperatifçilik politikalarına yön verecek somut bir yol haritası sunması bekleniyor.
UZMANLAR VE UYGULAYICILAR AYNI PANELDE: TARIMIN VE KIRSALIN SORUNLARINA KOOPERATİFÇİLİK MERCEĞİ
Çalıştayın en kritik oturumlarından biri, açılışın hemen ardından gerçekleştirilecek olan "Kooperatifçilik Türkiye Tarımının-Kırsalının Sorunlarına Çare Olabilir mi?” başlıklı Çerçeve Panel olacak. Doç. Dr. Devrim Alkaya'nın kolaylaştırıcılığında düzenlenecek bu panel, Türkiye'nin kanayan yarası olan kırsal kalkınma sorunlarına kooperatifçilik modelinin ne ölçüde çözüm sunabileceğini sorgulayacak.
Panel, farklı disiplinlerden ve tecrübelerden gelen isimleri bir araya getirerek konuyu çok yönlü bir şekilde ele almayı amaçlıyor:
-
Ünal Örnek (Avrupa Kooperatifler Birliği Yönetim Kurulu Üyesi): Konuya uluslararası bir perspektif kazandırarak, Avrupa'daki başarılı modellerin Türkiye'ye nasıl uyarlanabileceğine dair önemli ipuçları sunacak.
-
Hurşit Nallı (İzmir-Ödemiş-Bademli Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı): Türkiye'nin en başarılı kooperatiflerinden birinin lideri olarak, sahadaki tecrübelerini, başarı hikayelerini ve karşılaştıkları zorlukları ilk ağızdan aktaracak.
-
Orhan Gaga (Balıkesir-Balya Belediye Başkanı): Kırsal bir ilçenin belediye başkanı olarak, yerel yönetimlerin kooperatiflerle nasıl daha etkin iş birlikleri kurabileceğini ve bu ortaklıkların bölge kalkınmasına somut etkilerini anlatacak.
-
Ayşe Turunç Kankal (Kooperatifçilik ve Sosyal Dayanışma Ekonomisi Uzmanı): Kooperatifçiliğin sadece ekonomik değil, aynı zamanda sosyal ve dayanışmacı yönünü vurgulayarak, toplumsal fayda odaklı modellerin önemini tartışmaya açacak.
-
Faruk Özen (HAYKOOP Merkez Birliği YK Üyesi): Hayvancılık gibi stratejik bir sektörde örgütlenmenin ve üst birliklerin rolünü, çiftçinin pazarlık gücünü artırmadaki etkilerini değerlendirecek.
Bu panel, kooperatifçiliğin sadece bir işletme modeli değil, aynı zamanda kırsal yoksullukla mücadele, gıda güvenliği ve sürdürülebilir bir tarım politikası için stratejik bir araç olup olamayacağı sorusuna yanıt arayacak.
DÖRT EŞ ZAMANLI OTURUMDA BEYİN FIRTINASI: KOOPERATİFÇİLİĞİN ÖNÜNDEKİ ENGELLER VE AŞMA YOLLARI
Çalıştay, interaktif bir modelle tasarlanan dört eş zamanlı panel oturumuyla kooperatifçiliğin temel meselelerini derinlemesine inceleyecek. Her panelde bir çerçeve sunumun ardından, sunu değerlendiricileri ve tüm salon katılımcılarının görüşlerini paylaşacağı dinamik bir tartışma ortamı hedefleniyor.
Panel 1: Neden Gelişmiyor? Engellerin Tespiti "Neden Kooperatifçiliğimiz Gelişmiyor? Kooperatifçiliğin Önünde Engeller Var mı?" başlığıyla Prof. Dr. Bülent Gülçubuk’un sunumuyla başlayacak oturum, hareketin önündeki bürokratik, yasal, finansal ve kültürel engelleri teşhis edecek.
Panel 2: Çözüm Ne? Etkili Modellerin Tartışması "Türkiye İçin Kooperatifçilikte Çözümler ve Yarattığı Etkiler Tartışması" başlıklı oturumda Prof. Dr. Murat Koçtürk, başarılı yerel ve ulusal modelleri analiz ederek, Türkiye'ye özgü, ölçeklenebilir ve sürdürülebilir çözüm önerileri sunacak.
Panel 3: Çağı Yakalamak: Dijitalleşme ve Değişim "Kooperatifler Gelişmelere, Değişimlere, Dijitalleşmeye Uyum Sağlayabiliyor mu?" sorusuna yanıt arayacak olan üçüncü oturumda Yusuf Tüfekçi, e-ticaretten dijital pazarlamaya, kooperatiflerin teknolojiye entegrasyon süreçlerini ve bu alandaki fırsatları değerlendirecek.
Panel 4: Toplumsal Adalet: Kadın ve Fırsat Eşitliği Çalıştayın en önemli sosyal odaklı oturumu olan “Kadın - Erken Fırsat Eşitliği Yoluyla Toplumcu Kooperatifçiliğe Erilebilir miyiz?” panelinde Doç. Dr. Ayşe Gönüllü Atakan, kadınların kooperatifler aracılığıyla ekonomik ve sosyal hayata katılımının toplumsal kalkınmadaki kilit rolünü vurgulayacak.
Bu paneller, sorunları sadece listelemekle kalmayıp, katılımcıların ortak aklıyla somut çözüm önerileri ve politika tavsiyeleri geliştirmeyi amaçlıyor.
KOOPERATİFÇİLER PLATFORMU: BAĞIMSIZ, GÖNÜLLÜ VE ÇÖZÜM ODAKLI BİR ARAYIŞ
Çalıştayın arkasındaki itici güç olan Kooperatifçiler Platformu ve etkinliğin felsefesi, onu benzerlerinden ayıran en önemli özelliği taşıyor. Çalıştay Düzenleme Kurulu Üyesi Yusuf Tüfekçi, bu felsefeyi net bir şekilde ortaya koyuyor: "Çalıştayımıza doğrudan bir sponsorluk arayışında bulunmadık. Bütün katılımcılar kendi masraflarını kendileri karşılamaktadır. Katılım gönüllülük esasına dayanmaktadır."
Bu yaklaşım, çalıştayın tamamen bağımsız bir zeminde, sadece kooperatifçilik hareketinin çıkarlarını gözeten bir gündemle toplanmasını sağlıyor. Tüfekçi, hareketin geçmişini ve hedeflerini şöyle özetliyor:
-
Bir Geleneğin Devamı: "İlk çalıştayımızı 2023'te Afyonkarahisar'da gerçekleştirdik ve sonuçlarını Cumhurbaşkanlığı dahil ilgili tüm makamlara ilettik. 2024'te ekonomik koşullar nedeniyle çevrimiçi buluştuk. 2025 Uluslararası Kooperatifler Yılı ise bizi bu yüz yüze buluşmaya adeta mecbur kıldı."
-
Temel Amaç: Farkındalık ve İş Birliği: "Ortak amacımız, başta yerel yönetimler olmak üzere tüm kurumların farkındalığını artırmak, kooperatifçiliğe daha fazla destek olmalarını sağlamak ve ortak faaliyet alanları yaratmaktır."
-
Stratejik Alanlar: Enerji ve Güvenilir Gıda: Tüfekçi, özellikle yenilenebilir enerji üretimi ve tüketimi konusunda kooperatifler ile yerel yönetimlerin iş birliğinin büyük potansiyel taşıdığını ve güvenilir gıdanın toplum için vazgeçilmez bir öncelik olduğunu vurguluyor.
Bu gönüllülük ve adanmışlık ruhu, Ayvalık'taki çalıştayın sadece bir toplantı değil, aynı zamanda ortak bir dava etrafında kenetlenmiş bir hareketin güçlü bir ifadesi olacağını gösteriyor.
DAĞINIKLIĞA SON VERME ARAYIŞI: ÇALIŞTAY, HAREKETİN GELECEK YOL HARİTASINI ÇİZECEK
Ayvalık Çalıştayı, sadece mevcut durumu analiz etmekle kalmayacak, aynı zamanda kooperatifçilik hareketinin geleceğini planlamak için de kritik oturumlara ev sahipliği yapacak. Bu oturumların en dikkat çekicisi, ilk günün sonunda yapılacak olan ve cesur bir özeleştiri niteliği taşıyan değerlendirme toplantısı olacak.
"Neden Güç Birliği Yapamıyoruz? Çıkarılması Gereken Dersler" başlığıyla, Prof. Dr. Bülent Gülçubuk ve Prof. Dr. Yaşar Uysal gibi iki duayen ismin yürütücülüğünde gerçekleştirilecek bu oturum, kooperatifler ve üst birlikler arasındaki iletişim eksikliklerini, rekabet yerine iş birliğini geliştirememenin nedenlerini ve hareketin ortak bir ses olarak hareket etmesinin önündeki engelleri masaya yatıracak. Bu oturum, hareketin daha güçlü ve birleşik bir yapıya kavuşması için atılması gereken adımları belirlemesi açısından kilit rol oynayacak.
Gelecek Adımlar Forumu Çalıştayın ikinci günü ise tamamen geleceğe odaklanacak. "Ortak ve/veya Özel Konu Forumu"nda, düzenleme kurulunun öncülüğünde iki gün boyunca tartışılan tüm konular sentezlenerek somut eylem planlarına dönüştürülecek. Bu forumun en önemli çıktılarından biri de, hareketin devamlılığını sağlamak amacıyla bir sonraki çalıştayın yeri ve tarihinin belirlenmesi olacak.
Bu yapı, çalıştayın sadece konuşulanların kayda geçtiği bir etkinlik olmaktan çıkıp, takip edilebilir hedefler koyan ve kendi yol haritasını çizen yaşayan bir organizma olmasını sağlayacak.
YEREL KALKINMANIN ANAHTARI: BELEDİYELER, KOOPERATİFÇİLİK ZİRVESİNE GÜÇLÜ DESTEK VERİYOR
-
Kooperatifçilik Çalıştayı'nın başarısındaki en önemli paydaşlardan biri de etkinliğe ev sahipliği yapan ve destek veren yerel yönetimler. Balıkesir Büyükşehir Belediyesi ve Ayvalık Belediyesi'nin yanı sıra S.S. Ayvalık Üretim ve Pazarlama Kooperatifi gibi yerel örgütlerin de destekçiler arasında yer alması, çalıştayın yerelde ne kadar benimsendiğini gösteriyor.
Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Akın ve Ayvalık Belediye Başkanı Mesut Ergin'in açılış töreninde konuşma yapacak olmaları, yerel yöneticilerin kooperatifçiliği sadece bir ekonomik faaliyet olarak değil, aynı zamanda yerel kalkınmanın, istihdamın ve sosyal refahın önemli bir motoru olarak gördüklerinin bir işareti.
Çalıştay Düzenleme Kurulu Üyesi Yusuf Tüfekçi, bu destek için "Başta Balıkesir Büyükşehir Belediyesi ve Ayvalık Belediyesi olmak üzere çalıştayımıza destek olan kurumlarımıza çok teşekkür ediyoruz" diyerek minnettarlığını dile getirdi.
Bu güçlü yerel destek, çalıştayın hedeflerinden biri olan "yerel yönetimler ile kooperatifler arasında daha fazla ortak faaliyetlerde bulunma" amacına daha başlangıçta ulaşıldığını gösteriyor. Ayvalık'ta sergilenecek olan bu başarılı iş birliği modelinin, Türkiye'deki diğer belediyeler için de ilham verici bir örnek olması bekleniyor.
AYVALIK'IN RUHU, KOOPERATİFÇİLİK FELSEFESİYLE BULUŞUYOR
Çalıştay için mekan olarak Ayvalık'ın seçilmesi tesadüf değil. Tarihi boyunca zeytin ve zeytinyağı gibi tarımsal ürünlerin üretim ve ticaret merkezi olan Ayvalık, emeğin, ortak üretimin ve yerel değerlerin ne kadar önemli olduğunu DNA'sında taşıyan bir kent. Bölgenin kendi kooperatifçilik geçmişi ve bugünkü potansiyeli, çalıştayın ana teması olan "Kalkınma Odaklı Kooperatifçilik" ile kusursuz bir uyum sergiliyor.
Katılımcılar, yoğun geçecek panel ve forumların ardından, çalıştayın ikinci günü öğleden sonra düzenlenecek "Ayvalık ve civarında kültürlenme turu" ile bu özel coğrafyanın ruhunu daha yakından tanıma fırsatı bulacaklar. Bu gezi, teorik tartışmaları sahadaki gerçeklikle birleştirmek, yerel üretim kültürünü gözlemlemek ve farklı bölgelerden gelen kooperatifçiler arasında samimi bir iletişim ağı kurmak için önemli bir fırsat sunacak.
Zeytin ağaçlarının gölgesinde, Ege'nin tarihi dokusu içinde gerçekleştirilecek bu çalıştay, sadece kooperatifçiliğin sorunlarını ve çözümlerini değil, aynı zamanda bu hareketin insani, kültürel ve dayanışmacı ruhunu da yeşertmeyi vaat ediyor. Ayvalık, iki gün boyunca Türkiye kooperatifçiliğinin kalbinin attığı yer olacak.
