Çevre Düzeni Planları dengeli ve sürdürülebilir kalkınma amacına uygun olarak ekonomik kararlarla ekolojik kararların bir arada düşünülmesine imkan veren, rasyonel doğal kaynak kullanımını sağlamak üzere kalkınma planları ve varsa bölge planları temel alınarak yapılan ve tarım, turizm, konut, sanayi, ulaşım vb. genel arazi kullanım kararlarını, politika ve stratejilerini belirleyen, bölge veya havza bazında hazırlanan, plan hükümleri ve plan açıklama raporuyla bütün olan üst ölçekli fiziki planlardır.
Ordu-Trabzon-Rize-Giresun-Gümüşhane-Artvin Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı, planın amacına yönelik mekânsal kararlar, politika ve stratejileri içermektedir.
2. PLAN DEĞİŞİKLİĞİNİN KONUSU:
ilgi yazı ile Araklı ilçesi, Taşönü Mahallesinde yaklaşık 24.6 ha alanda planlanan Katı Atık Tesisinin Doğu Karadeniz Projesi Kalkınma İdaresi Başkanlığı Çevre ve Turizm KoordinatörlüğüKaradeniz Teknik Üniversitesi iş birliğince yürütülen ve Trabzon Büyükşehir Belediyesinin veri desteğiyle 2017 yılının Mayıs ayında hazırlanan Düzenli Depolama Alanları İçin Yer Tespiti Çalışması ve Alternatif Katı Atık Bertaraf sistemleri araştırma projesi kapsamında Trabzon ili için belirlenen 7 alternatif alan içinden 3 Alanın değerlendirilmesi yapılarak, bu alanlarda yapılan ayrıntılı incelemeler sonucunda jeolojik, depremsellik, sismik, çevresel, ulaşım, erişim, maliyet vb. analizler gerçekleştirilmiş ve CBS tabanlı analizler sonucunda Trabzon ilinde tespit edilen en uygun alan Araklı Taşönü Mahallesi olarak belirlendiği, 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Plan Hükümlerinin 5.17 nolu maddesinde belirtilen “...ÇED olumlu raporu olması kaydı ile çevre düzeni planı değişikliğine gerek olmaksızın alt ölçek planları ilgili idaresince hazırlanır ve onaylanır” ifadesi doğrultusunda da 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında değişikliğe gidilmeden kurum görüşleri ve ÇED olumlu görüşü alınarak 1/50.000 Ölçekli İl Çevre Düzeni Planına işlendiği, Söz konusu plan değişikliğine askı süresi içerisinde Şehir Plancıları Odası (Trabzon Şubesi) tarafından Trabzon İdare Mahkemesinin 2019/64 Esasında 1/50.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı değişikliğinin yürütülmesinin durdurulması ve iptali istemiyle dava açıldığı, söz konusu dava Trabzon İdare Mahkemesinin 20.11.2019 tarih ve 2019/1219 sayılı kararı ile reddedildiği, Mahkemenin Ret kararı üzerine, TMMOB Şehir Plancıları Odası (Trabzon Şubesi) tarafından
2020/93esas no ile Samsun Bölge İdare Mahkemesine istinaf başvurusunda bulunularak, Trabzon idare Mahkemesinin 2019/1219 sayılı kararının kaldırılması talep edildiği ve yine Samsun İdare Mahkemesinin 2021/832 sayılı kararı ile istinaf başvurusunun kabulü ile anılan Trabzon İdare Mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve söz konusu işlemin iptaline karar verildiği, Samsun Bölge İdare Mahkemesinin 2019/1219 sayılı kararında söz konusu katı atık bertaraf tesisine ilişkin planın iptaline gerekçe olarak 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı sınırları içerisinde ihtiyaç olması halinde üst ölçekli planda değişikliğe gidilmeksizin alt ölçekli planda değişiklik yapılabileceği ancak 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında Katı Atık Depolama ve Bertaraf tesisi kullanım alanı düzenlendiği ve bu ihtiyacın karşılandığı belirtilerek bu plana ve planların birliktelik ilkesine aykırı olarak üst ölçekte belirlenen alandan farklı bir alanın katı atık tesisi planlanmasının planların kademeli birliktelik ilkesine uygun olmadığının ifade edildiği belirtilerek 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında G44 paftasında, Araklı İlçesi Buzlu Mahallesinde bulunan Katı Atık Bertaraf Tesisi sembolünün, yapılan analizler sonucu belirlenen kurum görüşleri ve ÇED olumlu kararı alana taşınmasına ilişkin plan değişikliğinin anılan mahkeme kararı da dikkate alınarak yapılması talep edilmektedir.
PLAN DEĞİŞİKLİĞİNE KONU ALANIN KONUMU
Plan değişikliğine konu Katı Atık Bertaraf Tesisi sembolü Araklı İlçesinin batısında yer almaktadır.
2.2. PLAN DEĞİŞİKLİĞİNE KONU ALANIN 1/100.000 ÖLÇEKLİ ÇEVRE DÜZENİ PLANINDAKİ YERİ
Plan değişikliğine konu alan; Ordu-Trabzon-Rize-Giresun-Gümüşhane-Artvin Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda G-44 Numaralı Plan Paftasında yer almaktadır.
Bahse konu talep 14.06.2014 tarih ve 29030 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği ve Ordu-Trabzon-Rize-GiresunGümüşhane-Artvin Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı (ÇDP) amaç, ilke ve stratejileri çerçevesinde değerlendirilmiştir.
Yapılan inceleme neticesinde Doğu Karadeniz Projesi Kalkınma İdaresi Başkanlığı Çevre ve Turizm KoordinatörlüğüKaradeniz Teknik Üniversitesi iş birliğince yürütülen ve Trabzon Büyükşehir Belediyesinin veri desteğiyle 2017 yılının Mayıs ayında hazırlanan Düzenli Depolama Alanları İçin Yer Tespiti Çalışması ve Alternatif Katı Atık Bertaraf Sistemleri Araştırma Projesi kapsamında Trabzon ili için belirlenen 7 alternatif alan içinden 3 Alanın değerlendirilmesinin yapıldığı, bu alanlarda yapılan ayrıntılı incelemeler sonucunda jeolojik,
depremsellik, sismik, çevresel, ulaşım, erişim, maliyet vb. analizlerin gerçekleştirilerek CBS tabanlı analizler sonucunda Trabzon ilinde tespit edilen en uygun alanın Araklı Taşönü Mahallesi olduğu belirlendiği anlaşılmıştır. Bu kapsamda Katı Atık Berteraf Tesisi sembolü, Ordu-Trabzon-Rize-GiresunGümüşhane-Artvin Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni G-44 Numaralı Plan Paftası üzerinde, Düzenli Depolama Alanları İçin Yer Tespiti Çalışması ve Alternatif Katı Atık Bertaraf Sistemleri Araştırma Projesi kapsamında yer seçimi belirlenen alana taşınmıştır.