IPARD III Programı Bilgilendirme ve Değerlendirme Raporu (Mayıs 2026)

Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) tarafından Mayıs 2026 tarihinde yayınlanan kılavuz doğrultusunda, IPARD III Programı kapsamında sunulan hibe destekleri, başvuru şartları, kısıtlamalar ve puanlama kriterleri herkesin rahatça anlayabileceği şekilde aşağıda özetlenmiştir.

1. Genel Bakış ve Uygulama Alanı

IPARD III Programı, Türkiye genelinde 81 ilin tamamında destek vermektedir. Ancak yatırımın türüne göre illere yönelik bazı kurallar mevcuttur:

• Yeni İşletmeler: Organik üretim de dahil olmak üzere, tüm alt sektörlerdeki sıfırdan kurulacak yeni işletmeler 39 ilde destek kapsamındadır.

• Mevcut İşletmeler: Aktif olarak faaliyet gösteren mevcut işletmelerin kapasite artırımı ve modernizasyon başvuruları 81 ilin tamamında desteklenmektedir.

• Yumurta Tavukçuluğu: Bu sektörde hem modernizasyon hem de kapasite artırımı talepleri destek kapsamına alınmıştır.

Avrupa Komisyonu Onay Süreci Hakkında Not: Kılavuzda belirtilen bazı IPARD II Programı modifikasyon talepleri Avrupa Komisyonu'na iletilmiş olup onay süreci devam etmektedir. Resmi onay gelirse bu yeni hususlar dikkate alınacak; onaylanmaması durumunda ise mevcut IPARD III Programı hükümleri esas kalacaktır. Komisyonun ek değişiklik yapma hakkı da saklıdır.

2. Kimler Başvurabilir? (Uygunluk Kriterleri)

Desteklerden yararlanmak isteyen başvuru sahiplerinin aşağıdaki temel şartları taşıması gerekir:

• Yaş Sınırı: Başvuru sahibi 18 ile 65 yaş arasında olmalıdır.

• Hukuki Statü: Başvuru sahibi gerçek kişi (şahıs) veya tüzel kişi (şirket, kooperatif vb.) olmalıdır.

• Kamu Muafiyeti: Kamu tüzel kişilikleri ve kamu hissesi %25’ten fazla olan şirketler uygun değildir. Ancak Ziraat Odaları Birliği ile İl/İlçe Ziraat Odaları bu yasağın dışındadır (yani başvurabilirler).

• Mali Durum: Başvuru sahibi Ulusal Vergi Sistemi’ne kayıtlı olmalı, vergi ve SGK borcu bulunmamalıdır.

• Sürdürülebilirlik: Yatırımın ekonomik olarak sürdürülebilir olması ve hibe ödemesinden sonra 5 yıl süreyle muhafaza edilmesi zorunludur.

Başvuru Sayısı ve Proje Limitleri

• Aynı çağrı döneminde yalnızca 1 adet proje sunulabilir.

• IPARD 2021-2027 dönemi boyunca bir faydalanıcının en fazla 4 projesi desteklenebilir.

• Bir yatırımcı, mevcut yatırımı tamamen sona erip nihai ödemesini almadan IPARD desteğine yeniden başvuramaz.

• IPARD I, II ve III dönemleri boyunca bir yatırımcının yapabileceği toplam uygun yatırım değeri, tedbirlere özel üst limitlerle sınırlıdır.

3. Desteklenen ve Desteklenmeyen Harcamalar

IPARD projelerinde bütçelendirilebilecek harcamalar katı kurallara bağlanmıştır.

Hibe Desteği Verilen Kalemler (4 Harcama Kalemi)

1. Yapım İşleri: İnşaat, modernizasyon veya tesis kurulum işleri.

2. Makine-Ekipman Alımı: Yatırıma uygun yeni makine ve ekipmanların tedariki.

3. Hizmet Alımı: Proje hazırlama, mühendislik, mimarlık gibi hizmet harcamaları.

4. Görünürlük: AB desteğini gösteren poster, levha, pano veya etiket masrafları.

Kesinlikle Desteklenmeyen Kalemler

• Canlı hayvan alımı.

• Yıllık bitkilerin alımı.

• Arazi ve mevcut binaların satın alınması.

• İkinci el makine ve ekipman alımları.

Finansman ve Ödeme Mantığı

Yatırımlar önce başvuru sahibi tarafından finanse edilip gerçekleştirilir; kurumsal kontroller tamamlandıktan sonra hibe olarak destek ödemesi yapılır. Ancak yatırımcılara kolaylık sağlamak amacıyla projelerin desteğe esas tutarının %50’sine kadar avans ödemesi yapılabilmektedir. Ayrıca inşaat ve makine fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı "fiyat farkı uygulaması" mevcuttur.

4. Çok Önemli Kısıtlama: Hayvansal Üretimde Su Kısıtı

Tarımsal Üretimin Planlanması Kurulu kararları doğrultusunda, su kısıtı bulunduğu tespit edilen 11 ildeki 52 ilçede süt ve et üretimi sektörlerinde büyükbaş için yeni işletme kurulumu kapsam dışı bırakılmıştır.

Bu kısıtlamanın geçerli olduğu il ve ilçeler şunlardır:

• Aksaray: Eskil, Gülağaç, Güzelyurt, Merkez, Sultanhanı.

• Ankara: Bala, Haymana, Gölbaşı, Şereflikoçhisar.

• Eskişehir: Alpu, Beylikova, Çifteler, Sivrihisar, Mahmudiye, Mihalıççık.

• Hatay: Kumlu, Reyhanlı.

• Karaman: Ayrancı, Kazımkarabekir, Merkez.

• Kırşehir: Boztepe, Mucur.

• Konya: Akören, Akşehir, Altınekin, Cihanbeyli, Çumra, Derbent, Doğanhisar, Emirgazi, Ereğli, Güneysınır, Halkapınar, Kadınhanı, Karapınar, Karatay, Kulu, Meram, Sarayönü, Selçuklu, Tuzlukçu.

• Nevşehir: Acıgöl, Derinkuyu, Gülşehir.

• Mardin: Artuklu, Derik, Kızıltepe.

• Niğde: Altunhisar, Bor, Çiftlik, Merkez.

• Şanlıurfa: Viranşehir.

5. Ana Sektörler, Bütçe Limitleri ve Hibe Oranları

Sektörlere göre başvuru bütçe limitleri (Avro cinsinden) ve hibe oranları farklılık göstermektedir:

6. Proje Seçimi ve Sıralama Kriterleri (Öne Çıkma Stratejisi)

Başvurular alındıktan sonra doğrudan incelenmez; öncelikle bir ön sıralama işlemine tabi tutulur. Projenizin üst sıralara tırmanması ve onay alabilmesi için ekstra puan getiren bazı kritik kriterler şunlardır:

• IPARD Geçmişi: Daha önce IPARD kapsamında imzalanmış bir sözleşmesi olmayan yeni yatırımcılara tüm sektörlerde +20 tam puan verilmektedir.

• Kadın Girişimciler: Başvuru sahibinin kadın olması veya tüzel kişiliklerde kadının en az %50 ortaklık payı ile imza yetkilisi olması durumunda +10 puan sağlanır.

• Genç Girişimciler: 302 tedbirinde başvuru tarihinde 40 yaşın altında olan kişilere (veya %50 ortaklığı olan yasal temsilciye) +10 puan verilir.

• Afet Bölgesi ve Yeni İller: Yatırımın AFAD tarafından tanımlanan 4 ilde (Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş, Malatya) veya IPARD III ile kapsama alınan yeni illerde yapılması durumunda +10 puan eklenir.

• Yeşil Enerji ve Çevre: Projenin yenilenebilir enerji üretimi, atık yönetimi, atık su arıtma, enerji tasarrufu veya döngüsel ekonomi unsurları barındırması halinde +10 ile +15 puan arasında avantaj sağlanır.

• Organik Üretim: İlgili sektörde organik üretim sertifikasına sahip olunması projenize +10 puan kazandırır.

• Üretici Örgütleri: Başvuru sahibinin bir üretici örgütü ya da bu örgütün hakim ortak (%50'den fazla paya sahip) olduğu bir tüzel kişilik olması durumunda statüsüne göre +10 ila +20 puan arasında yüksek öncelik tanınır.

• Düşük Bütçeli Projeler: Genellikle uygun harcaması daha düşük olan (örneğin hayvansal üretimde ve gıda işlemede 200.000 Avro ve altı) projelere bütçe puanlamasında +15 puan verilirken, en üst bütçe sınırına yakın projelere 0 puan verilmektedir.

Kurumsal İletişim Bilgileri

Detaylı bilgi almak ve resmi başvuru süreçlerini takip etmek için TKDK'nın resmi kanalları kullanılabilir:

• Web Sitesi: www.tkdk.gov.tr

• Danışma Hattı: 444 85 35

• Merkez Adres: Yüncüm Bahçelievler Mah. Wilhelm Thomsen Cad. No: 7 Çankaya / ANKARA