Türkiye Jeotermal Enerjide Vites Büyütüyor: 10 Milyar Dolarlık Yatırım Hamlesi ve "Süper İzin" Talebi

Türkiye, yenilenebilir enerji dönüşümünde jeotermal kaynakları merkeze alan devasa bir yatırım hamlesine hazırlanıyor. Jeotermal kaynaklı elektrik enerjisi kurulu gücünde 1.800 Megavat (MW) seviyesine ulaşarak küresel ligde üst sıralarda yer alan ülkemiz, 2035 yılı enerji hedefleri kapsamında bu kapasiteyi iki buçuk kat artırmayı planlıyor.

Yaklaşık 10 milyar dolarlık bir yatırım hacmini harekete geçirecek olan Türk jeotermal sektörü, hedeflenen büyümenin önündeki en büyük engel olarak görülen bürokratik süreçlerin sadeleştirilmesini talep ediyor. Jeotermal Enerji Derneği (JED) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Kındap, sektörün beklentilerini ve gelecek vizyonunu kamuoyuyla paylaştı.

Türkiye’nin Jeotermal Enerji Pro projeksiyonu (2026 - 2035)

Türkiye'nin önümüzdeki 10 yıllık süreçte jeotermal enerji alanında katedeceği mesafe ve hedefler netleşti. Sektörün mevcut durumu ile kısa, orta ve uzun vadeli hedefleri aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

Sektörün Temel Talebi: Bürokrasi ve İzin Süreçlerinde "Sadeleşme"

JED Başkanı Ali Kındap, yatırımcıların çevre mevzuatına harfiyen uyduğunun ve aykırı hiçbir girişimde bulunulmasının mümkün olmadığının altını çizdi. Sektörün asıl talebinin yasal yükümlülüklerden kaçınmak değil, mükerrer işlemlerin ortadan kaldırılması ve zaman kaybının önlenmesi olduğunu belirtti.

Jeotermal enerji santralleri (JES) projeleri; lisans, izin, ruhsat, arazi alımı, imar, Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) ve sondaj gibi aşamalarda çok sayıda bakanlıkla temas kurmak zorunda kalıyor:

• Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı

• Tarım ve Orman Bakanlığı

• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı

• Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

Ali Kındap: "Talebimiz, başta çevre mevzuatı olmak üzere yasal yükümlülüklerde herhangi bir ayrıcalık tanınması değildir. Arzumuz, yatırımın farklı aşamalarında aynı kuruma defalarca gidilmesini engelleyen bir sadeleşmenin sağlanması, eşgüdümlü bir çalışma modelinin oluşturulmasıdır."

Rüzgâr ve Güneşteki "Süper İzin" Mekanizması Jeotermale de Uygulanmalı

Kamuoyunda "süper izin" olarak bilinen ve rüzgâr ile güneş enerjisi yatırımlarında başarıyla uygulanan kolaylaştırıcı mekanizmaların jeotermal sektörü için de can suyu olacağını ifade eden Kındap, yapı ruhsatları gibi kritik süreçlerin tek elden yönetilmesi gerektiğini vurguladı. Bu kapsamda izinlerin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ya da Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı uhdesine alınması talep ediliyor.

Yatırım Süreleri 2 Yıla İnebilir

Jeotermalin, yenilenebilir kaynaklar arasında kesintisiz üretim yapabilen ve "baz yük" konumunda olan tek enerji kaynağı olduğuna dikkat çekildi. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’ndan (EPDK) lisans alan bir yatırımcının santralini devreye alması şu an en iyimser tahminle 3,5 - 4 yıl sürüyor. İzin süreçlerinde sadeleşmeye gidilmesi halinde bu süre 2 ilâ 3 yıla indirilebilecek.

YEKDEM Desteği ve 2053 Net Sıfır Karbon Hedefi

1 Mayıs 2023 tarihinde yapılan yasal düzenleme ile jeotermal enerji yatırımlarının Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması (YEKDEM) kapsamındaki teşvik süresi 10 yıldan 15 yıla çıkarılmıştı. Bu hamlenin sektör için hayati bir önem taşıdığını hatırlatan Kındap, Türkiye'nin uluslararası çevre taahhütlerine de değindi.

Türkiye’deki jeotermal santrallerin dünya standartlarında en yüksek çevre teknolojilerine sahip olduğunu belirten JED Başkanı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan 2035 yılı 4.500 MW hedefinin ötesine geçmeye hazır olduklarını ifade etti. Türkiye’nin “2053 Net Sıfır” vizyonuna tam anlamıyla ulaşabilmesi için jeotermal enerjide en az 10 bin MW kurulu güce ulaşılması gerektiği kritik bir hedef olarak önümüzde duruyor.