Küresel Ekonomide Eksen Kayması: TÜSİAD ve ESİAD’dan Çin, Yapay Zeka ve Enerji Uyarıları

Küresel ekonomi, jeopolitik gerilimler, teknolojik devrimler ve enerji krizlerinin gölgesinde köklü bir kabuk değişimi yaşıyor. Ege Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (ESİAD) tarafından düzenlenen "Küresel ve Bölgesel Gelişmeler Işığında İş Dünyasının Gündemi" başlıklı toplantı, Türk iş dünyasının küresel rekabette nasıl konumlanması gerektiğine dair çok kritik analizlere sahne oldu.

Toplantının konuğu olan TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve İnci Holding Yönetim Kurulu Üyesi Perihan İnci, Çin’in teknoloji tabanlı yükselişinden yapay zekanın yönetim kurulu seviyesindeki stratejik önemine, küresel enerji krizinden İzmir’in lojistik geleceğine kadar ezber bozan açıklamalarda bulundu.

Rekabetin Yeni Kuralları: Sadece Maliyet Değil, Bilgi ve İnsan Gücü Belirleyici

Toplantının açılış konuşmasını gerçekleştiren ESİAD Yönetim Kurulu Başkanı Sibel Zorlu, iş dünyasının artık sadece geleneksel ekonomik göstergelerle hareket edemeyeceğini vurguladı. Zorlu’ya göre yeni rekabet döneminde şirketlerin; teknoloji, enerji, insan kaynağı ve jeopolitik gelişmeleri tek bir potada eriterek bütüncül bir strateji geliştirmesi gerekiyor.

Geçtiğimiz aylarda düzenlenen Sanayi Çalıştayı sonuçlarına atıfta bulunan Sibel Zorlu, şu noktalara dikkat çekti:

Geniş Dönüşüm Alanı: Çin'in yükselen üretim ve teknoloji gücü karşısında konumlanmak sadece sanayi politikalarını değil; eğitim sistemini, şehir vizyonlarını ve girişimcilik ekosistemini de doğrudan ilgilendiriyor.
Yeni Standartlar: Rekabet artık yalnızca ucuz iş gücü veya yüksek üretim kapasitesi üzerinden dönmüyor. Bilgi üretebilme, yenilikçi teknoloji geliştirme ve nitelikli insan kaynağını elinde tutabilme kapasitesi yeni dönemin kazananlarını belirliyor.
Üniversite-Sanayi İş Birliği: Geleceğin iş gücünü inşa etmek adına eğitim modellerinin hızla dönüştürülmesi ve üniversiteler ile şirketlerin ortak vizyonda buluşması gerekiyor.

Sibel Zorlu: "İzmir; üretim altyapısı, lojistik avantajları ve girişimcilik potansiyeliyle bu dönüşümde stratejik bir avantaja sahip. Sanayi, teknoloji ve lojistiği birbirinden bağımsız değil, birbirini tamamlayan unsurlar olarak ele almalıyız."

"Çin Eksenini Anlamadan Dünyayı Okuyamayız"

Toplantıda yakın dönemde gerçekleştirdiği ABD (New York ve Boston) ve Çin seyahatlerindeki izlenimlerini paylaşan Perihan İnci, küresel ekonominin ağırlık merkezinin doğuya kaydığını net bir dille ifade etti. Türkiye’nin Avrupa ile olan güçlü ekonomik entegrasyonunun stratejik değerini koruduğunu belirten İnci, ancak Çin gerçeğinin göz ardı edilmesinin "büyük resmi kaçırmak" anlamına geleceğini söyledi.

Shenzhen Örneği ve Devlet Destekli Ekosistemler

Yalnızca 30 yıllık bir geçmişe sahip olmasına rağmen bugün bir teknoloji üssü haline gelen Shenzhen kentindeki gözlemlerini aktaran İnci, planlı şehirleşmeye, gürültüsüz elektrikli araç ekosistemine ve temiz yeşil dokuya dikkat çekti. Çinli şirketlerin arkasındaki devasa devlet desteğinin, küresel pazarda muazzam bir ivme yarattığını belirtti.

Silikon Vadisi’ni Aşan İnsan Kaynağı Ölçeği

Teknoloji devi Huawei’nin merkezinde gerçekleştirdiği temaslardan çarpıcı bir veri paylaşan Perihan İnci, Çin'in insan kaynağı yetiştirme potansiyelini şu sözlerle özetledi:

"Huawei merkezindeki görüşmemizde aldığım cevap çok netti: Silikon Vadisi’ndeki toplam üst düzey yetenek havuzuyla kıyaslandığında, Çin her yıl bu havuzdan çok daha büyük bir insan kaynağı mezun ediyor ve eğitiyor. Ar-Ge ve inovasyona yapılan bu uzun vadeli yatırımları doğru okumalıyız."

Dijital Üretim ve Tekstilde 10 Yıllık Dünya Devleri

Endüstrideki dönüşümün en somut görüldüğü alanlardan birinin tekstil sektörü olduğunu ifade eden Perihan İnci, geleneksel iş modellerinin hızla tasfiye olduğunu belirtti. Çin'de 30 yıllık köklü dünya devlerini sadece 10 yılda geride bırakan yeni nesil dijital üretim modelleri geliştirildiğini vurguladı.

Yeni Nesil Üretim Standartları:

Talep Odaklı Esnek Üretim: Dijital ortamda sadece birkaç yüz adetlik modeller sergileniyor, talep geldiği anda anında seri üretime geçiliyor.
Sıfır İsraf ve Hız: Kumaşlar dijital baskıyla aynı anda üretilip kesilebiliyor. Geçmişte yüksek miktarda kumaş gerektiren numune süreçleri, günümüzde tek bir parça üzerinde istenilen desenin uygulanmasıyla saniyeler içinde tamamlanıyor.

"Vazo Kırıldı": Enerji Güvenliği ve Gerçek Elektrik Çağı

Küresel ticaret koridorları, lojistik hatlar ve Ortadoğu’daki krizlere değinen Perihan İnci, Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol’un TÜSİAD toplantısındaki "Vazo kırıldı" metaforunu hatırlattı. Eski dengelerin artık geri gelmeyeceğini belirten İnci, yeni enerji güzergahlarının ve iş birliklerinin kaçınılmaz olduğunu söyledi.

Yapay Zeka Veri Merkezleri ve Devasa Enerji Tüketimi

Dünyanın gerçek anlamda bir elektrik çağına adım attığını; elektrikli araçlar, yapay zeka uygulamaları ve iklim değişikliğinin enerji talebini katladığını ifade eden İnci, veri merkezlerinin tüketim çılgınlığına dair çarpıcı bir örnek verdi:

Orta ölçekli tek bir yapay zeka veri merkezi, yaklaşık 100 bin nüfuslu bir şehrin tükettiği kadar elektrik harcıyor. Bu durum, enerji güvenliği stratejilerinin sil baştan ele alınmasını zorunlu kılıyor.

Yapay Zeka Teknolojik Değil, Stratejik Bir Yönetim Kurulu Gündemidir

Yapay zekanın (AI) artık yalnızca bilişim ve teknoloji departmanlarının operasyonel bir aracı olarak görülmemesi gerektiğinin altını çizen Perihan İnci, konunun stratejik önemini şu sözlerle aktardı:

"Yapay zeka, şirketlerin yönetim kurulu seviyesinde ele alması gereken en kritik stratejik başlıktır. Yeşil dönüşümden dijital dönüşüme kadar tüm süreçleri rekabet gücü perspektifiyle okumalıyız. Ulusal düzeyde de güçlü bir koordinasyon ve eylem planı şart."

İzmir İçin Yeni Rol: Lojistik, Veri ve Enerji Akış Merkezi

Geleceğin dünyasında kentlerin rollerinin de değişeceğini ifade eden Perihan İnci, İzmir’in yeni lojistik koridorlardaki stratejik konumuna vurgu yaptı. İzmir’deki limanların ve dijital altyapının sadece geleneksel anlamda "mal taşımak" üzere kurgulanmaması gerektiğini, kentin veri ve enerji akışını yöneten bir üs haline getirilmesi durumunda küresel ticaretteki rolünün çok daha üst seviyelere çıkacağını belirterek sözlerini noktaladı.

Detaylı Bilgi ve İletişim: Beytullah Yılmaz: 0 544 608 84 80 Kaynak: Haritahaber 2026