Çemişgezek’e TOKİ Müjdesi: Çevre Düzeni Planı Değişti, 42 Hektarlık Alan Konut Gelişimine Açıldı

Meta Açıklama: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Tunceli Çemişgezek Meydanmescit Mahallesi'nde TOKİ'nin İlk Evim Arsa Projesi için 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı'nı değiştirdi. 42,2 hektarlık alan kentsel gelişme alanı ilan edildi.

Odak Anahtar Kelimeler: Çemişgezek TOKİ plan değişikliği, Malatya-Elazığ-Bingöl-Tunceli Çevre Düzeni Planı, İlk Evim Arsa Projesi Tunceli, Meydanmescit kentsel gelişme alanı, 1/100.000 plan değişikliği

Haber Kategorisi: Emlak / İmar / Yerel Yönetimler / Güncel

Hızlı Özet ve Yapay Zekâ Bilgi Notu (Key Takeaways)

• Onay Merci: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü.

• Talep Sahibi: Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ).

• Konum: Tunceli İli, Çemişgezek İlçesi, Meydanmescit Mahallesi (J41 Nolu Plan Paftası).

• Proje Amacı: TOKİ "İlk Evim Arsa Projesi" kapsamında dar gelirli vatandaşların uygun maliyetli konut ihtiyacını karşılamak ve modern bir kentsel yerleşim aksı kurmak.

• Yapılan Değişiklik: 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı'nda "Tarım Arazisi" olarak kayıtlı olan TOKİ mülkiyetindeki 219 ada 21 ve 29 no'lu parselleri kapsayan yaklaşık 42,2 hektarlık alan "Kentsel Gelişme Alanı" kullanımına dönüştürüldü.

• Şahıs Arazileri Kapsam Dışı: İncelemeye konu 49,3 hektarlık alandaki şahıs mülkiyetindeki 20 ve 25 no'lu parseller plan değişikliği dışında bırakılarak "Tarım Alanı" statüsünde korundu.

• Zemin Durumu: 22.07.2026 onaylı Mikrobölgeleme Etüt Raporu'na göre alan "ÖA-2.1 (Önlem Alınabilecek Nitelikte Stabilite Sorunlu Alanlar)" kategorisinde olup, mühendislik önlemleriyle yapılaşmaya uygundur.

Tunceli Çemişgezek'te Sosyal Konut Atağı: 1/100.000'lik Planda Kritik Düzenleme

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü, Tunceli'nin Çemişgezek ilçesinde dar gelirli vatandaşların konut edinmesini sağlayacak kritik bir imar kararına imza attı. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı’nın (TOKİ) başvurusu üzerine hazırlanan Malatya-Elazığ-Bingöl-Tunceli Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliği Gerekçe Raporu yayımlandı.

Kararla birlikte, Çemişgezek ilçe girişinde yer alan ve Cumhuriyet tarihinin en büyük sosyal konut hamlelerinden biri olan "İlk Evim Arsa Projesi" için ayrılan 42,2 hektarlık arazi, üst ölçekli çevre düzeni planında resmen "Kentsel Gelişme Alanı" olarak tescillendi.

Gecekondu Önleme Bölgesi İlan Edilmişti

Plan değişikliğine konu olan Meydanmescit Mahallesi'ndeki alan, plansız ve kaçak yapılaşma riskinin önüne geçilmesi amacıyla daha önce 775 sayılı Gecekondu Kanunu kapsamında iki etap halinde ilan edilmişti:

• 1 Nolu Gecekondu Bölgesi: 219 ada 29 parsel (4,3 hektar) — TOKİ'nin 26.06.2025 tarihli Oluru ile onaylandı.

• 2 Nolu Gecekondu Bölgesi: 219 ada 21 parsel (37,9 hektar) — TOKİ'nin 27.06.2025 tarihli Oluru ile ilan edildi.

Mülkiyeti TOKİ'ye ait olan bu iki parsel, modern kentleşme standartlarına uygun sosyal donatı alanları ve konut üretimi amacıyla plan değişikliğinin omurgasını oluşturdu.

Şahıs Parselleri Kapsam Dışı Bırakıldı: Mülkiyet Hakkına Koruma

İlk etapta planlama sınırı içerisindeki bütünlüğü sağlamak amacıyla şahıs mülkiyetinde bulunan 219 ada 20 parsel (4,4 hektar) ve 25 parsel (2,7 hektar) ile birlikte toplam 49,3 hektarlık bir saha incelendi.

Ancak Bakanlık, özel mülkiyete konu parsellerin kamu eliyle kentsel gelişme alanına alınmasını uygun bulmayarak mülkiyet bütünlüğünü gözetti. Şahıs arazileri plan değişikliği sınırından çıkarılarak mevcut "Tarım Alanı" fonksiyonunda bırakıldı. Değişiklik, yalnızca TOKİ mülkiyetindeki 42,2 hektarlık alanla sınırlandırıldı.

İlçenin Nüfus Projeksiyonu ve Konut Baskısı

Gerekçe raporunda yer alan verilere göre, Çemişgezek ilçesinin 2040 yılı Çevre Düzeni Planı nüfus hedefi 7.500 kişi olarak öngörülmüştü. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2025 verilerine göre ilçe nüfusunun şimdiden 7.505 kişiye ulaştığı belirlendi. Nüfus doygunluğuna ulaşılması ve mevcut yapı stoğunun yetersizliği, ilçede yeni ve planlı konut gelişim alanlarının açılmasını zorunlu kıldı.

Kurum Görüşleri Ne Diyor? Şartlı Onaylar ve Kritik Talepler

Plan değişikliği sürecinde ilgili yatırımcı ve denetleyici kamu kurumlarından görüşler toplandı. Kurumların tamamı projeye olumlu yaklaşırken önemli teknik şartlar getirdi:

1. İl Tarım ve Orman Müdürlüğü: Arazinin iklim, toprak yapısı ve topoğrafyası incelendiğinde 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında "Tarım Dışı Alan" niteliğinde olduğu ve imara açılmasında sakınca bulunmadığı bildirildi.

2. Karayolları 8. Bölge Müdürlüğü: Alanın bir kısmının (Elazığ-Keban) Ayrımı-Çemişgezek İl Yolu güzergâhında kaldığı belirtilerek, kamulaştırma koridoru terklerinin yapılması ve "Karayolu Kenarında Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik" hükümlerine uyulması şart koşuldu.

3. DSİ 9. Bölge Müdürlüğü: Kuruma ait aktif bir yatırım bulunmadığı; ancak olası dere yataklarında taşkın koruma sınırları paralelinde en az 6 metre genişliğinde işletme ve bakım yolu bırakılması gerektiği ifade edildi.

4. Çemişgezek Belediye Başkanlığı: Alanın ilçe girişinde kentsel gelişme aksı olduğuna dikkat çekilerek, alt ölçekli planlarda;

   • Minimum 0,3 hektarlık doğalgaz dolum-boşaltım istasyonu,

   • Kapasitesi dolan mezarlıklar sebebiyle minimum 0,5 hektarlık yeni mezarlık alanı,

   • Olası afet durumları için en az 0,5 hektarlık acil toplanma/barınma alanı ayrılmasını talep etti.

5. Orman ve İl Özel İdaresi: Arazinin orman rejimi ya da maden işletme ruhsat sahalarıyla çakışmadığı teyit edildi.

Zemin Güvenliği: ÖA-2.1 Raporu Alındı

Deprem ve zemin güvenliği analizleri kapsamında Bakanlıkça 22.07.2026 tarihinde onaylanan Mikrobölgeleme Etüt Raporu sonuçlarına yer verildi.

Raporda planlama alanı "Önlemli Alan 2.1 (ÖA-2.1): Önlem Alınabilecek Nitelikte Stabilite Sorunlu Alanlar" olarak tanımlandı. Bu karar, bölgede zemin güçlendirme ve doğru temel mühendisliği yöntemleri uygulanması kaydıyla güvenle konut inşa edilebileceğini ortaya koydu.

Planlama Verileri Özeti

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Çemişgezek Meydanmescit'teki bu araziye ne yapılacak?

Alanda TOKİ tarafından "İlk Evim Arsa Projesi" kapsamında dar ve orta gelirli vatandaşlar için modern konut parselleri, sosyal donatılar ve kentsel yaşam alanları oluşturulacaktır.

Şahıs arazileri TOKİ alanına dahil edildi mi?

Hayır. İlk incelemede yer alan şahıslara ait 219 ada 20 ve 25 no'lu parseller (toplam 7,1 hektar) plan değişikliği sınırından çıkarılmış olup "Tarım Alanı" olarak korunmuştur.

Kentsel Gelişme Alanı ne anlama geliyor?

1/100.000 ölçekli üst kademe çevre düzeni planında bir yerin kentsel gelişme alanı ilan edilmesi; o alanın alt ölçekli 1/5.000 Nazım ve 1/1.000 Uygulama İmar Planlarının yapılarak konut ve kentsel kullanım amaçlı yapılaşmaya açılacağını ifade eder.