Ekonomi
Yayınlanma : 02 Kasım 2025 11:25
Düzenleme : 02 Kasım 2025 20:21

Turizmden Enerjiye, Mantardan Arıcılığa: TKDK'dan Kırsal İşletmelere Geri Ödemesiz Destek

Turizmden Enerjiye, Mantardan Arıcılığa: TKDK'dan Kırsal İşletmelere Geri Ödemesiz Destek
TKDK, IPARD 7. Çağrısı ile kırsal kalkınma projelerine %75’e varan geri ödemesiz hibe veriyor. 500 bin Avro'luk projelere; turizm, enerji, gıda işleme gibi alanlarda destek sağlanacak. Genç, kadın girişimciler ve afet bölgeleri puanlamada öncelikli.

TKDK'dan Kırsal Kalkınmaya Dev Destek: IPARD 7. Çağrı ile Yüzde 75'e Varan Hibe Fırsatı

ezine termal kaplıca arsası

Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK), Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti eş finansmanıyla yürütülen IPARD Programı kapsamında yeni bir destek paketini devreye aldı1111. "Çiftlik Faaliyetlerinin Çeşitlendirilmesi ve İş Geliştirme" tedbirine yönelik 7. Başvuru Çağrı Rehberi yayımlandı2222. Bu yeni çağrı, kırsal alanlarda yeni iş imkanları yaratmayı, mevcut istihdamı korumayı ve ekonomik faaliyet düzeyini yükselterek kırsal nüfusun azalmasını engellemeyi hedefliyor3.

Yatırımcılar için proje başına 500.000 Avro'ya kadar uygun harcama limitinin belirlendiği programda 4, geri ödemesiz hibe oranları %75'e kadar çıkabiliyor.

Destek Oranları ve Bütçe Limitleri

Program kapsamında sağlanacak mali destek, "Kamu Katkısı" olarak adlandırılmakta ve geri ödemesiz olarak kullandırılmaktadır6.

  • Proje Bütçesi: Her bir yatırım için uygun harcama tutarı alt limiti 5.000 Avro, üst limiti ise 500.000 Avro olarak belirlenmiştir7. (7. Çağrı ilanı kapsamında Avro kuru $1 \text{ Avro} = 43,7159 \text{ TL}$ olarak kullanılacaktır 8).
  • Temel Destek Oranı: Toplam uygun harcama tutarının %60'ı baz kamu katkısı olarak sağlanacaktır9.
  • Artırılmış Oranlar:
    • Başvuru sahibi 40 yaşın altında genç bir girişimciyse veya organik tarım sertifikalı bir çiftçiyse, destek oranı %70'e yükselmektedir10.
    • Ayrıca, atık su ve atık yönetimi, yenilenebilir enerji veya döngüsel ekonomi (atık malzemelerin yeniden verimli kullanımı) içeren yatırımlara ilave %10 destek daha sağlanacaktır11.
  • Tavan Oran: Tüm bu artırımlarla birlikte maksimum hibe oranı %75'i geçemeyecektir12.

 Hangi Sektörler ve Faaliyetler Desteklenecek?

  1. Çağrı, "Çiftlik Faaliyetlerinin Çeşitlendirilmesi ve İş Geliştirme" başlığı altında geniş bir yatırım yelpazesini kapsamaktadır. Desteklenecek başlıca alanlar şunlardır13:
  2. Bitkisel Üretimin Çeşitlendirilmesi: Süs bitkileri, tıbbi ve aromatik bitkiler, mantar ve misel, solucan gübresi üretimi, fide ve fidan yetiştiriciliği14. (Önemli Not: Açık alanda bitkisel üretim için makine ekipman desteğine bu çağrıda başvuru yapılamayacaktır 15).
  3. Arıcılık: Bal ve diğer arıcılık ürünlerinin işlenmesi ve paketlenmesi16. (Üretim faaliyetleri bu çağrı kapsamında değildir 17).
  4. Zanaatkarlık ve Katma Değerli Ürünler: Gıda ve gıda olmayan yerel ürünlerin (reçel, salça, sabun, biyo-yakıt vb.) işlenmesi ve paketlenmesi18181818181818181818181818181818. Et işlemede günlük 0,5 ton, süt işlemede ise günlük 8 ton kapasite sınırı bulunmaktadır19191919.
  5. Kırsal Turizm ve Rekreasyon: Konaklama (maksimum 40 yatak/20 oda kapasiteli), yeme-içme tesisleri ve rekreasyonel faaliyetler (trekking, binicilik, spor alanları vb.)202020202020202020.
  6. Su Ürünleri Yetiştiriciliği: Tatlı ve tuzlu su balıkları, midye, karides vb. üretim tesisleri ve bu tesislere bağlı restoranlar21212121.
  7. Makine Parkları: Sadece üretici örgütleri ve ziraat odalarının başvurabildiği, tarımsal makine ve ekipmanların ortak kullanımına yönelik yatırımlar
  8. Yenilenebilir Enerji Yatırımları: Fotovoltaik güneş enerjisi (600 kW'a kadar), rüzgar, jeotermal ve biyokütle tesisleri (5 MW'a kadar)
  9.  Kimler Başvurabilir? (Genel Uygunluk Kriterleri)

Programdan faydalanmak isteyen başvuru sahiplerinin belirli temel şartları karşılaması gerekmektedir:

  • Nihai Yararlanıcılar: Çiftçiler, çiftlik hanehalkı üyeleri, üretici örgütleri, kırsal alanda yaşayan gerçek kişiler veya kırsal alanda faaliyet gösteren mikro/küçük ölçekli tüzel kişiler24242424.
  • Kamu Muafiyeti: Kamu tüzel kişilikleri ve kamu hissesi %25'ten fazla olan tüzel kişilikler (Ziraat Odaları hariç) başvuramaz25.
  • Vergi ve SGK: Başvuru sahiplerinin devlete ödenmemiş vergi ve sosyal güvenlik borcu bulunmamalıdır26.
  • Yaş Sınırı: Gerçek kişiler ve tüzel kişilik temsilcileri, başvuru sundukları tarihte 18 yaşını doldurmuş olmalı ve 65 yaşından büyük olmamalıdır27.
  • Mesleki Yeterlilik: Başvuru yapılan alanda 1 yıllık mesleki deneyim, diploma veya MEB/MYK onaylı sertifika gibi mesleki yeterliliğe sahip olunmalıdır282828282828282828.
  • Yatırım Süresi: Yatırım, son ödeme tarihinden itibaren 5 yıl boyunca muhafaza edilmeli ve amacı dışında kullanılmamalıdır29.
  • Proje Seçiminde Puanlama Esas Alınacak

Başvuruların değerlendirilmesi ve seçimi, IPARD Programı sıralama kriterlerine göre yapılacak puanlamaya göre belirlenecek30. Projeler en yüksek puandan başlanarak bütçe imkanları dahilinde desteklenecektir31.

Başvuru sahiplerine avantaj sağlayacak bazı kritik puanlama kriterleri şunlardır:

  • Yeni Başvuru Sahibi: Daha önce IPARD kapsamında (I, II veya III) imzalanmış bir sözleşmesi olmayan başvuru sahipleri 20 puan alacaktır323232.
  • Kadın Girişimci: Başvuru sahibi (veya tüzel kişilikte %50 hisseli yasal temsilci) kadın ise 10 puan verilecektir33.
  • Genç Girişimci: Başvuru sahibi (veya tüzel kişilikte %50 hisseli yasal temsilci) 40 yaşın altında ise 10 puan alacaktır34.
  • Yatırım Yeri: Yatırımın dağlık alanda veya orman köyünde olması 10 puan kazandıracaktır35.
  • Öncelikli İller: Yatırımın IPARD III kapsamına yeni alınan illerde veya AFAD tarafından S4 olarak tanımlanan afet bölgelerinde (Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş, Malatya) olması 10 puan değerindedir36363636363636.
  • Yenilenebilir Enerji: Projenin yenilenebilir enerji üretimi içermesi (302-7 sektörü hariç) 10 puan sağlayacaktır37.
  • Üretici Örgütleri: Başvuru sahibinin üretici örgütü olması 5 veya 10 puan getirecektir38.

Başvuru Süreci Nasıl İşleyecek?

Başvuru süreci, TKDK tarafından ilan edilecek tarihler arasında iki aşamalı olarak gerçekleştirilecektir.

  1. Online Başvuru: Başvuru sahipleri öncelikle Başvuru Çağrı İlanında belirtilen süre içerisinde Online Proje Başvuru Sistemi üzerinden işlemlerini tamamlamalıdır39.
  2. Paket Teslimi: Online başvuruyu takiben, başvuru paketinin (Başvuru Formu, İş Planı, Teknik Proje ve ekleri) fiziki kopyaları, yine ilan edilen tarihler arasında ilgili TKDK İl Koordinatörlüğüne elden teslim edilmelidir40404040404040404040404040404040.

Potansiyel başvuru sahiplerinin, yatırım detaylarını, uygun ve uygun olmayan harcamaları, iş planı formatlarını ve diğer tüm teknik kuralları içeren "7. Başvuru Çağrı Rehberi"ni ve ilgili diğer rehberleri TKDK'nın resmi internet sitesi (www.tkdk.gov.tr) üzerinden detaylıca incelemeleri gerekmektedir

 

 

Son Dakika