Türk su ürünleri sektörü, 2024 yılında ihracatını 2 milyar dolar seviyesinin üzerine çıkararak önemli bir başarıya imza attı. Bu başarıda, Türk somonunun son 5 yılda gösterdiği ihracat artışı dikkat çekti. Türk somonu, 2019 yılında 29 milyon dolar olan ihracatını, 2024 yılı sonunda 498 milyon dolara çıkararak 17 katlık bir artış sağladı.
Somon Üretimi 10 Yılda 20 Kat Artarak 100 Bin Tonu Aştı
Türk somonu üretimi, son 10 yıl içinde büyük bir gelişim gösterdi. 2014 yılında 5 bin ton olan üretim, bugün 100 bin tona ulaşarak önemli bir sıçrama gerçekleştirdi. Bu artış, Türk somonunun dünya pazarlarında daha fazla ilgi gördüğünü ve yakın gelecekte levrek ve çipurayı geçerek ihracatta liderliğe aday olduğunu ortaya koyuyor.
Ege İhracatçı Birlikleri verilerine göre, 2024 yılı itibarıyla Rusya, 356 milyon dolarlık Türk somonu alımı ile ihracatın büyük bölümünü üstlenirken, Almanya ve Vietnam sırasıyla 36 milyon dolar ve 26 milyon dolar değerinde somon alımı gerçekleştirdi.
Sağlıklı Beslenme Trendinin Etkisi
Türk Somonu, omega-3 yağ asitleri açısından zenginliği ve yüksek protein içeriği ile sağlıklı beslenme konusunda artan taleple uyum gösteriyor. Karadeniz Bölgesi’nin ideal su koşulları ve iklimi, somon yetiştiriciliği için mükemmel bir ortam sunarken, modern tesislerin kurulması ve gelişmiş üretim teknolojileri de üretim verimliliğini artıran faktörler arasında yer alıyor.
Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Sinan Kızıltan, Türk somonunun bu yükselişinde üniversitelerle yürütülen ortak çalışmaların büyük payı olduğunu belirterek, "Türk somonu üretiminde ve ihracatında önemli yol kat ettik. 2024'te ihracatımız yüzde 31 arttı ve 498 milyon dolara ulaştı. Bu, Türk somonunun dünya pazarlarında daha fazla yer edinmesi için önemli bir adımdır" dedi.
Ege Bölgesi Su Ürünleri İhracatında Liderliğini Sürdürdü
Ege Bölgesi, su ürünleri ihracatında liderliğini sürdürerek, 2024 yılı sonu itibarıyla 1 milyar 292 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Türkiye’nin su ürünleri ihracatının yüzde 64'ünü tek başına üstlenen Ege Bölgesi, sektördeki büyümenin önemli bir lokomotifi olmaya devam ediyor.
Levrek ihracatı, 570 milyon dolarla sektördeki liderliğini korurken, çipura ihracatı da yüzde 22 artarak 508 milyon dolara çıktı. Orkinos ihracatındaki yüzde 153’lük rekor artış ise dikkatleri üzerine çekti. Ayrıca, alabalık ve kaya levreği ihracatından önemli döviz gelirleri sağlandı.
2027 Hedefi: 2,5 Milyar Dolar
Su ürünleri sektöründeki bu hızlı büyüme, Türkiye’nin 2027 yılı için belirlediği 2,5 milyar dolar ihracat hedefini daha ulaşılabilir kılıyor. Kızıltan, “Su ürünleri sektöründe önemli bir mesafe kat ettik. 2000’lerde yalnızca 59 milyon dolar seviyesinde olan ihracat, 2024 sonunda 34 kat artarak 2 milyar 19 milyon doları geçti. Bu ivme ile Türkiye, Norveç gibi dev su ürünleri ihracatçıları seviyelerine ulaşabilir” diye ekledi.
Türk somonunun ihracat artışı, sektörün gelecekteki başarısını pekiştiren önemli bir adım olurken, su ürünleri ihracatının artan potansiyeli Türkiye'nin ekonomik büyümesine katkı sağlamaya devam edecek.