Hastanede kullanılan bir dezenfektanın mikropları gerçekten öldürdüğünden veya yazın serinlediğiniz havuzun suyundan nasıl emin olabilirsiniz? Cevap, Ege Üniversitesi'nin uzman laboratuvarı EGEMİKAL'de saklı. Devlet üniversiteleri arasında alanında tek kalan bu merkez, görünmez tehlikelere karşı adeta bir güvenlik kalesi görevi görüyor.
İZMİR - Günlük hayatta kullandığımız sayısız kimyasal ürünün ve temas ettiğimiz yüzeylerin ardında büyük bir bilimsel denetim mekanizması yatıyor. Ege Üniversitesi Çevre Sağlığı ve Biyosidal Analiz Laboratuvarı (EGEMİKAL), Türkiye'nin bu alandaki en kapsamlı ve güvenilir merkezlerinden biri olarak, hastane dezenfektanlarından içme sularına, antimikrobiyal tekstil ürünlerinden kozmetiklere kadar geniş bir yelpazede hayatımızı doğrudan etkileyen testlere imza atıyor.
Devlet Güvencesiyle Alanında Tek KaldılarLaboratuvarın bu denli kritik bir rol üstlenmesinin ardında, zorlu bir süreç yatıyor. Laboratuvar Müdürü Prof. Dr. Güven Özdemir, ağırlaşan akreditasyon kriterleri nedeniyle birçok laboratuvarın kapandığını belirterek çarpıcı bir gerçeği paylaşıyor: "Akreditasyon kriterleri ağırlaşınca yetkili laboratuvar sayısı azaldı. Sonuç olarak, dezenfektan analizleri alanında devlet üniversiteleri arasında yetkili olarak biz yer alıyoruz." Bu durum, EGEMİKAL'in sunduğu analizlerin tarafsızlığı ve kamu yararını gözeten yapısı açısından ne kadar önemli olduğunu ortaya koyuyor.
COVID'de Kural Koydular, Sanayiye Yön VeriyorlarEGEMİKAL ekibinin uzmanlığı, sadece standart testlerle sınırlı değil. Laboratuvar, tüm dünyayı sarsan COVID-19 pandemisi sırasında Sağlık Bakanlığı ile birebir çalışarak birçok yönetmeliğin oluşturulmasına öncülük etti. Prof. Dr. Özdemir, "O dönem bir karışıklık vardı; birçok cihazın ve ürünün mevzuata bağlanması gerekiyordu. Bu süreçte kritik roller üstlendik," diyerek laboratuvarın sadece bir test merkezi değil, aynı zamanda bir otorite olduğunu vurguluyor. Ekip, aynı zamanda sanayi sektörü için yeni ürün geliştirme (Ür-Ge) ve Ar-Ge çalışmalarında da kilit rol oynuyor.
Her Adım Kayıt Altında: "Eldis" ile Tam İzlenebilirlikPeki bir numunenin güvenilirliği nasıl sağlanıyor? Kalite Yönetim Sorumlusu Dr. Öğr. Üyesi Aslı Şahiner Danışkan, bu süreci şöyle özetliyor: "Numunenin laboratuvara girişinden raporun müşteriye teslim edildiği ana kadar olan tüm süreç kayıt altına alınıyor." Laboratuvara özgü geliştirilen "eldis" adlı yazılım sayesinde, bir numunenin hangi cihazla, hangi gün, hangi saatte ve kim tarafından analiz edildiği gibi tüm detaylar anlık olarak takip edilebiliyor. Bu da sürecin şeffaf ve geriye dönük olarak tamamen denetlenebilir olmasını sağlıyor.
Hayat Memat Meselesi: "Etken Madde" Neden Önemli?Yapılan analizlerin ne kadar hayati olduğunu ise Dr. Meryem Koruyucu'nun sözleri gözler önüne seriyor: "Endoskopide kullanılan aletlerin dezenfeksiyonunda kullanılan kimyasalların aktif madde konsantrasyonu çok önemlidir. Bu malzemelerin antiseptik hale geldiğinden emin olmak için etken madde miktarları mutlaka yetkin laboratuvarlarca analiz edilmelidir." Yanlış veya eksik bir dezenfeksiyon, hastane enfeksiyonlarına ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle EGEMİKAL, hastanelerin satın aldığı dezenfektanların vaat ettiği korumayı sağlayıp sağlamadığını bilimsel olarak kanıtlayan son merci konumunda.
Kısacası, Ege Üniversitesi bünyesindeki bu uzman ekip, gündelik yaşamın görünmez kahramanları olarak, sağlığımızı tehdit edebilecek risklere karşı bilimsel bir kalkan oluşturuyor.
