Bu taş ne anlatıyor? Bu taş bir şiir veya hikaye anlatmıyor; doğrudan İmparator Hadrianus'u yüceltmek ve bu anıtın/yapının onun döneminde, onun onuruna yapıldığını belgelemek için dikilmiş resmi bir devlet yazıtıdır. Üzerindeki "P P" (Vatanın Babası) unvanını Hadrianus MS 128 yılında aldığı için, bu taşın MS 128 yılından sonraki bir tarihe ait olduğunu kesin olarak söyleyebiliriz. Alexandria Troas kentinin o dönemde ne kadar önemli bir Roma yerleşimi olduğunu gösteren güçlü bir kanıttır.
Alexandria Troas'ın tarihini ve az önce gördüğümüz "St. Paul Yolu" tabelasını hatırlarsak, bu bölgenin Erken Hristiyanlık ve Bizans dönemi için kilit bir nokta olduğunu biliyoruz. Bu bağlamda, ayak ucunuzda duran bu taş bize şu ihtimalleri anlatıyor:
1. Bizans Dönemi Mezar Taşı Altında bir kaide (basamak) bulunan bu tarz haç motifleri (İngilizcede "stepped cross" veya "cross on a base" olarak bilinir), Erken Hristiyanlık ve Bizans döneminde mezar kapaklarında veya mezar stellerinde sıklıkla kullanılırdı. Bu taş, büyük ihtimalle o dönemde bu topraklarda yaşamış bir Hristiyan'ın ebedi istirahatgahını işaretleyen bir mezar taşıdır.
2. Kilise veya Şapel Mimarisi Kalıntısı Taş şu an yerde yatay duruyor olsa da, aslında dikey duran mimari bir parça olabilir. Bölgedeki bir kilisenin, şapelin veya dini bir yapının kapı üstü (lento) parçası, duvar süslemesi veya bir sütun başlığının parçası olup, depremlerle veya zamanın etkisiyle yıkılarak bugünkü zemin seviyesine karışmış olabilir.
3. Kutsal Alan Sınır Taşı Antik ve orta çağlarda, manastırlara veya kiliselere ait arazilerin sınırlarını belirtmek ya da hacıların yürüdüğü kutsal yolları işaretlemek için bu tarz haç oymalı taşlar kullanılırdı.
Özetle; daha önce devasa Roma hamamının kireçtaşı bloklarını ve Roma İmparatoru'nun Latince yazıtını incelemiştik. Şimdi ise bu taş bize şehrin daha sonraki bir evresini, çok tanrılı Roma'dan Hristiyan Bizans'a geçiş dönemini anlatıyor. Adeta şehrin farklı bir inanç katmanının üzerinde yürüyorsunuz!
Bu taş, yapının (örneğin devasa Herodes Attikus Hamamı'nın veya kentin tiyatrosunun) belirli bir bölümünü gösteren dev bir yön levhası olabilir. Tıpkı günümüzdeki statlarda yer alan "B Blok, X Kapısı" yönlendirmeleri gibi, o dönemdeki insanların buluşma noktasını veya oturma düzenini belirten mimari bir kod olabilir.
