Aydın Ticaret Borsası 2025/2026 Sezon Toplantısı: İhracat Başarıları, AB Tescili ve Sektörün Kritik Sorunları Masaya Yatırıldı
Aydın Ticaret Borsası (ATB) tarafından düzenlenen 2025/2026 Sezonu Zeytin ve Zeytinyağı Sektör Toplantısı, sektörün tüm paydaşlarını bir araya getirdi. Toplantıda, Aydın'ın üretim ve ihracattaki güçlü konumu vurgulanırken, dökme zeytinyağı ihracatına yönelik kısıtlamalar ve zeytinliklerin madenciliğe açılması gibi hayati sorunlar gündeme damga vurdu.
Aydın Ticaret Borsası'nın ev sahipliğinde gerçekleşen kritik toplantıya, ATB Yönetim Kurulu Başkanı Fevzi Çondur, ATB Meclis Üyeleri, Aydın Tarım ve Orman İl Müdürü Ayhan Temiz, Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği (EZZİB) Başkan Yardımcısı Davut Er, kurum müdürleri, bölge oda ve borsa başkanları ile çok sayıda sektör temsilcisi katıldı. Toplantının ana gündemini, yeni sezona girerken sektörün karşılaştığı zorluklar, çözüm önerileri ve talepler oluşturdu.
Aydın, Türkiye Üretiminde Liderliğe Oynuyor
Toplantının açılış konuşmasını yapan ATB Yönetim Kurulu Başkanı Fevzi Çondur, zeytin ve zeytinyağının ülke ekonomisi için stratejik bir ürün olduğunu belirterek Aydın'ın bu alandaki gücüne dikkat çekti. Çondur, "Türkiye, dünya zeytinyağı üretiminde ikinci sırada yer alırken; Aydın, Türkiye üretiminde üçüncü sıradadır. Ülkemizde yağlığa ayrılan zeytin ağacı varlığının ve yağlık zeytin üretiminin %14’ü, sofralık zeytin ağacı varlığının %9’u ilimize aittir. Sofralık zeytin üretiminin ise %13’ü Aydın’dan karşılanmaktadır.” diyerek kentin sektördeki ağırlığını rakamlarla ortaya koydu.
Aydın'dan İhracata 50 Milyon Doların Üzerinde Katkı
2024 yılında Türkiye genelinde 1 milyon 166 bin 318 ton sofralık zeytin üretildiğini ve bunun 152 bin 362 tonunun Aydın'da gerçekleştiğini belirten Çondur, ihracat rakamlarını da paylaştı.
Çondur, “Ülkemiz, 2024-2025 sezonunda zeytinyağında 243 milyon 993 bin dolar, sofralık zeytinde ise 255 milyon 309 bin dolar ihracat gerçekleştirmiştir. Aydın ise bu dönemde ülkemize zeytinyağında yaklaşık 3 milyon 115 bin dolar, zeytinde ise yaklaşık 46 milyon 980 bin dolar katkı sağlamıştır.” dedi. Bu rakamlar, Aydın'ın tek başına sektöre yaklaşık 50.1 milyon dolarlık bir döviz girdisi sağladığını gösterdi.
Başkan Çondur, Borsa'daki işlem hacimlerine de değinerek, "Aydın Ticaret Borsası’nda 2024–2025 sezonunda 29 bin 761 ton sofralık zeytin işlem görmüş, HMS ortalama satış fiyatı 60,13 TL olmuştur. Aynı dönemde 17 bin 878 ton zeytinyağı işlem görmüş ve HMS ortalama satış fiyatı 159,41 TL olarak gerçekleşmiştir.” bilgisini verdi.
Küresel Rekabette Türkiye'nin Yeri
Türkiye'nin küresel pazardaki konumuna da değinen Fevzi Çondur, son beş yıllık ihracat ortalamalarına göre Türkiye'nin miktar bazında İspanya, İtalya, Portekiz ve Yunanistan'ın ardından beşinci sırada yer aldığını belirtti. Değer bazında sıralamada ise İspanya, İtalya, Portekiz, Tunus ve Yunanistan'ın ardından Türkiye'nin altıncı sırada yer aldığını aktardı. Bu durum, Türkiye'nin markalı ve katma değerli ürün ihracatını artırması gerektiği gerçeğini bir kez daha gözler önüne serdi.
Avrupa'da Tescilli Gurur: Aydın Memecik Zeytini
Toplantının en sevindirici gelişmelerinden biri, coğrafi işaret ve markalaşma alanında atılan adımlar oldu. ATB Başkanı Çondur, "Aydın Ticaret Borsası olarak Aydın Memecik Zeytinyağının ardından, Aydın Memecik Zeytini de Avrupa Birliği’nde Türkiye’nin 31. coğrafi işaretli ürünü olarak 12 Mart 2025 tarihinde tescil edilmiştir.” müjdesini verdi. Çondur, AB tescilli Aydın Memecik Zeytinyağı'nın tanıtımı için bugüne kadar 34 ilde tadım günleri düzenlediklerini de ekledi.
Sektörün Can Alıcı Sorunları: Madencilik ve İhracat Kısıtlamaları
Sektörün başarılarının yanı sıra karşı karşıya olduğu ciddi tehditler de toplantının ana gündemindeydi. Başkan Çondur, geçmiş yıllarda dökme ve varilli zeytinyağı ihracatına getirilen kısıtlamaların sektörü olumsuz etkilediğini hatırlatarak, benzer kararların alınması sürecinde mutlaka tüm paydaşların görüşlerinin alınması gerektiğini vurguladı.
En sert tepki ise zeytin alanlarının madenciliğe açılmasına yönelik düzenlemelere geldi. Çondur, bu konudaki net tavırlarını ortaya koyarak, “Zeytin, bu toprakların kadim bir mirasıdır. Bu mirasın korunması için söz konusu düzenlemelerin yeniden ele alınması gerekmektedir” dedi. İklim değişikliğinin üretim üzerindeki olumsuz etkilerinin de hissedilmeye başlandığı belirtilerek, sürdürülebilir bir gelecek için ortak akılla hareket etmenin önemi vurgulandı.
EZZİB: "Sofralık Zeytinde Tarihi Döviz Geliri Elde Edildi"
Toplantıda söz alan EZZİB Başkan Yardımcısı Davut Er, sofralık zeytin ihracat sezonuna ilişkin çarpıcı rakamlar paylaştı. 30 Eylül 2025 itibarıyla tamamlanan 2024-2025 sezonunda toplam ihracatın miktar bazında yüzde 29 artışla 100 bin tona, değer bazında ise yüzde 22 artışla 255 milyon dolar seviyesine ulaştığını belirten Er, "Türkiye, 117 farklı pazarda yer alarak tarihinin en yüksek sofralık zeytin döviz gelirine ulaştı." dedi.
Uzmanlardan Sunumlar ve Ortak Akıl Çağrısı
Aydın Tarım ve Orman İl Müdürü Ayhan Temiz de yaptığı konuşmada, Aydın'ın geçtiğimiz yıl 517 bin ton zeytin üretimiyle ülke üretiminde önemli bir paya sahip olduğunu ve Aydın Memecik Zeytini ile Zeytinyağının AB tescilinin ürünün benzersizliğini onayladığını ifade etti.
Toplantıda ayrıca Zeytincilik Araştırma Enstitüsü Müdür Yardımcısı Aişe Deliboran ve Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’nden Doç. Dr. Murat Aktan da sunumlar gerçekleştirdi. Soru-cevap bölümünün ardından sektör temsilcileri, gündeme gelen tüm sorunların çözümü için ortak hareket etme kararı aldı.
