Denizli Merkezefendi’de Dev Plan Değişikliği: 129 Hektarlık Rezerv Alanı "Kentsel Servis Alanı" Oluyor

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Denizli’nin Merkezefendi ilçesinde belirlenen "Rezerv Yapı Alanı" için önemli bir plan değişikliğine gitti. Aydın-Muğla-Denizli Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda (ÇDP) yapılan değişiklikle, yaklaşık 129 hektarlık alanın sanayi, ticaret ve idari hizmetlere açılmasının önü açıldı.

Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen çalışma, kentsel dönüşüm ve planlama hiyerarşisi ilkeleri doğrultusunda alt ölçekli planlara altlık oluşturacak.

Plan Değişikliğinin Gerekçesi ve Kapsamı

Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’nın talebi üzerine gündeme gelen değişiklik, Denizli ili Merkezefendi ilçesi sınırları içindeki Üzerlik ve Kumkısık Mahallelerini kapsıyor. Söz konusu alanlar, daha önce belirlenen "Rezerv Yapı Alanı" statüsü gereği yeni fonksiyonlara ihtiyaç duyuyordu.

Mevcut 1/100.000 ölçekli planda "kentsel yerleşme alanı" dışında kalan veya planın genel hükümleriyle uyumsuzluk gösteren bu bölgeler, 6107 sayılı İller Bankası Kanunu ve Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri (Madde 6/2) uyarınca yeniden ele alındı. Yönetmelikteki "Her plan, planlar arası kademeli birliktelik ilkesi uyarınca yürürlükteki üst kademe planların kararlarına uygun olmak zorundadır" hükmü gereği, üst ölçekli planda düzenleme yapılması zorunluluğu doğdu.

Değişikliğe Konu Olan Parseller ve Konum

Plan değişikliği, Denizli’nin gelişen aksı üzerinde bulunan şu parselleri kapsıyor:

İlçe: Merkezefendi
Mahalle: Üzerlik (Parsel No: 634, 635, 636)
Mahalle: Kumkısık (Ada No: 209, Parsel No: 6)
Toplam Alan: Yaklaşık 129 Hektar
İlgili Pafta: M22

Yeni Plan Kararı: "Kentsel Servis Alanı" Nedir?

Yapılan değişiklikle bu alanlar, Çevre Düzeni Planı’nda "Kentsel Servis Alanı" olarak işaretlendi. Bu tanımlama, bölgenin sadece konut alanı olarak değil, kentin ihtiyaç duyduğu üretim ve hizmet sektörlerini de barındıracağını gösteriyor.

Plan hükümlerine göre, bu alanda yapılacak alt ölçekli (1/5000 ve 1/1000) planlarda şu fonksiyonlar yer alabilecek:

Küçük Sanayi Alanı
İdari Hizmet Alanı
Ticaret Alanı
Cami Alanı
Park ve Ağaçlandırılacak Alanlar
Teknik Altyapı Alanları

Planlama Hiyerarşisi ve Uygulama Süreci

Çevre Düzeni Planı’nın (ÇDP) 7.2 ve 7.48 numaralı hükümleri uyarınca, 1/100.000 ölçekli plan üzerinden doğrudan inşaat uygulamasına (ölçü alarak) geçilemiyor. Bu plan, bir "üst politika belgesi" niteliği taşıyor.

Bakanlık yetkilileri ve plan notları, bu alanların sınırlarının ve kesin kullanım detaylarının; ilgili kurum görüşleri, doğal ve yapay eşikler (dere yatakları, yol sınırları vb.) dikkate alınarak hazırlanacak alt ölçekli imar planlarında netleşeceğini vurguluyor. Hazırlanacak bu alt ölçekli planlar, sayısal veri tabanına işlenmek üzere Bakanlığa gönderilecek.

Sonuç: Denizli İçin Yeni Bir Ticaret ve Sanayi Üssü

Bu değişiklik, Denizli’nin Merkezefendi ilçesinde sanayi ve ticaretin düzenli bir şekilde gelişmesini, "çevre imar bütünlüğü" ilkesiyle uyumlu hale getirilmesini hedefliyor. Rezerv Yapı Alanı olarak ilan edilen bu bölge, kentin ekonomik dinamiklerine "Kentsel Servis Alanı" kimliğiyle katkı sağlayacak.

1. Denizli Merkezefendi'deki 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı değişikliği neleri kapsıyor?

Cevap: Denizli ili Merkezefendi ilçesi, Üzerlik ve Kumkısık mahallelerinde bulunan yaklaşık 129 hektarlık alanın statüsü değiştirilmiştir. Kentsel Dönüşüm Başkanlığı tarafından "Rezerv Yapı Alanı" olarak belirlenen bu bölge, Aydın-Muğla-Denizli Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı değişikliği ile "Kentsel Servis Alanı" olarak yeniden düzenlenmiştir.

2. Denizli Üzerlik ve Kumkısık mahallelerinde plan değişikliğine konu olan parsel numaraları nelerdir?

Cevap: Plan değişikliği şu parselleri kapsamaktadır:

Üzerlik Mahallesi: 634, 635 ve 636 nolu parseller.
Kumkısık Mahallesi: 209 ada 6 nolu parsel. Bu parseller M22 plan paftası içerisinde yer almaktadır.

3. "Kentsel Servis Alanı" ilan edilen bölgede alt ölçekli planlarda hangi fonksiyonlar yer alacak?

Cevap: 1/100.000 ölçekli planda "Kentsel Servis Alanı" olarak belirlenen bu bölge için hazırlanacak alt ölçekli planlarda şu kullanım kararları getirilebilecektir:

Küçük sanayi alanı
İdari hizmet alanı
Ticaret alanı
Cami alanı
Park ve ağaçlandırılacak alanlar
Teknik altyapı alanları

4. Çevre Düzeni Planı (ÇDP) üzerinden doğrudan inşaat uygulaması veya ölçü alımı yapılabilir mi?

Cevap: Hayır, yapılamaz. ÇDP’nin 7.2. maddesi ve genel planlama ilkeleri uyarınca, 1/100.000 ölçekli plan üzerinden ölçü alınarak uygulamaya geçilemez. Bu plan üst ölçekli bir rehber niteliğindedir; kesin sınırlar ve inşaat koşulları alt ölçekli (1/5000 ve 1/1000) uygulama imar planlarında belirlenir.

5. Denizli'deki bu plan değişikliğinin yasal dayanağı ve gerekçesi nedir?

Cevap: Değişiklik, 6107 sayılı İller Bankası Kanunu ve Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 2. fıkrasına ("Planlar arası kademeli birliktelik ilkesi") dayanmaktadır. Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'nın talebi üzerine, Rezerv Yapı Alanı'nın üst ölçekli plan kararlarına uyumlu hale getirilmesi amacıyla yapılmıştır.

6. Alt ölçekli planlarda sınırlar nasıl kesinleştirilir?

Cevap: Alt ölçekli planlarda alan sınırları; ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri, doğal (dere, eğim vb.), yapay (yol, enerji hattı vb.) ve yasal eşikler dikkate alınarak kesinleştirilir. Ayrıca plan hükümlerinde yer alan hedef nüfus kabulleri de bu süreçte belirleyici olur.

7. Plan değişikliği talebini hangi kurum, ne zaman iletmiştir?

Cevap: Plan değişikliği talebi, Kentsel Dönüşüm Başkanlığı tarafından 18.09.2025 tarihli ve E-10992754-504354319 sayılı resmi yazı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na iletilmiştir.

8. Rezerv Yapı Alanı olarak belirlenen bu bölgenin büyüklüğü ne kadardır?

Cevap: Denizli Merkezefendi ilçesindeki söz konusu Rezerv Yapı Alanı, yaklaşık 129 hektar büyüklüğündedir.

9. Hazırlanan alt ölçekli planlar onaylandıktan sonra nereye gönderilir?

Cevap: İlgili idarece (belediye veya bakanlık birimleri) hazırlanan ve onaylanan alt ölçekli planlar, sayısal ortamda veri tabanına işlenmek ve arşivlenmek üzere Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na gönderilir.

10. Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği'ne göre üst ve alt planlar arasındaki ilişki nasıldır?

Cevap: Yönetmeliğin 6. maddesine göre; her plan, kademeli birliktelik ilkesi uyarınca yürürlükteki üst kademe planların kararlarına uygun olmak, plan raporuyla bütünlük oluşturmak ve bir alt kademedeki planı yönlendirmek zorundadır. Denizli'deki bu değişiklik de alt planları yönlendirmek amacıyla yapılmıştır.