Van’da Sanayi Kapasitesi Taştı: Tuşba’ya 30 Hektarlık Yeni 'Dev' Sanayi Sitesi Geliyor!

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, mevcut sanayi sitelerinde doluluk oranının %100'e ulaşması üzerine Van'ın Tuşba ilçesinde düğmeye bastı. Yaklaşık 30 hektarlık alan, "Kentsel Servis Alanı" ilan edilerek yeni bir karma sanayi sitesinin yolu açıldı.

Van'da hızla büyüyen sanayi sektörü, mevcut alanlara sığmaz oldu. Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı verilerine göre il genelindeki Küçük Sanayi Sitelerinde (KSS) doluluk oranı %79'u bulurken, özellikle hızarcı ve marangozların faaliyet gösterdiği sanayi sitelerinde yer kalmadı (%100 doluluk). Bölgedeki esnafın uzun süredir beklediği müjdeli haber ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'ndan geldi.

Yeni Cazibe Merkezi: Tuşba

Bakanlık Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan Muş-Bitlis-Van Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı değişikliği ile Van ili, Tuşba ilçesi, Kalecik ve Beyüzümü mahalleleri sınırları içerisinde kalan yaklaşık 30 hektarlık devasa alan sanayiye açılıyor.

Daha önce planda "kentsel gelişme alanı", "ağaçlandırılacak alan" ve "çayır-mera alanı" olarak görünen parseller, yapılan resmi düzenlemeyle "Kentsel Servis Alanı" statüsüne kavuştu.

Projenin Detaylarında Neler Var?

• Yer Tahsisi Yapıldı: Söz konusu alan, S.S. Van Hızarcılar ve Marangozlar Karma Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifi adına sanayi sitesi kurulması amacıyla tahsis edildi.

• Stratejik Konum: Yeni sanayi alanı, Van-Erciş Karayolu'nun kuzeydoğusunda, mevcut küçük sanayi sitelerinin hemen kuzeyinde, çalışma alanlarının yoğun olduğu bir bölgede yer alıyor.

• Kurumların Tam Onayı Alındı: Van Büyükşehir Belediyesi, Tuşba Belediyesi, Tarım ve Orman İl Müdürlüğü ile DSİ'nin olumlu görüşleri ve belirledikleri emniyet kuralları (özellikle dere koruma bantları) çerçevesinde planlama yapıldı.

Rakamlarla Van'da Sanayinin Mevcut Durumu

Yeni projenin neden bir zorunluluk haline geldiğini, ilçe bütününde yer alan mevcut sanayi alanlarının güncel doluluk oranları açıkça gözler önüne seriyor:

Bölge Ekonomisine ve İstihdama Can Suyu

6306 sayılı Kanun kapsamında “Rezerv Yapı Alanı” olarak da belirlenen bu alanın kentsel servis alanına dönüştürülmesiyle birlikte, Van'daki üreticilerin mekânsal darboğazı aşılmış olacak. Kurulacak olan yeni Hızarcılar ve Marangozlar Karma Sanayi Sitesi'nin, bölgedeki dağınık sanayi yapılanmasını tek bir çatı altında toplaması, üretim kapasitesini artırması ve yüzlerce kişiye yeni istihdam kapısı açması bekleniyor.

Muş-Bitlis-Van Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliği - Sıkça Sorulan Sorular

1. Bu plan değişikliği hangi bölgeyi kapsamaktadır? Plan değişikliği; Van ili, Tuşba ilçesi, Kalecik Mahallesi (9328 ada, 14 parsel) ve Beyüzümü Mahallesi (0 ada, 2069 parsel) sınırları içerisinde yer alan yaklaşık 30 hektarlık (300 dönüm) bir alanı kapsamaktadır.

2. Plan değişikliğinin temel amacı nedir? Bölgenin mevcut 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı'nda "kentsel gelişme alanı", "ağaçlandırılacak alan" ve "çayır-mera alanı" olan vasfının değiştirilerek "Kentsel Servis Alanı" olarak yeniden düzenlenmesidir. Bu değişiklik, bölgede SS. Van Hızarcılar ve Marangozlar Karma Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifi adına yeni bir küçük sanayi sitesi kurulabilmesi için yapılmıştır.

3. Neden yeni bir Hızarcılar ve Marangozlar Sanayi Sitesi'ne ihtiyaç duyulmuştur? Yapılan incelemeler ve Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı'nın (2023) verilerine göre;

• Van ili sınırları içerisindeki küçük sanayi sitelerinin (KSS) genel doluluk oranı %79'dur.

• Ancak ilde bulunan 2 adet hızarcılar ve marangozlar sanayi sitesinin doluluk oranı %100'e ulaşmıştır. Mevcut kapasitenin tamamen dolması nedeniyle bu alt sektörde faaliyet gösterecek yeni bir çalışma alanına ihtiyaç duyulduğu tespit edilmiştir.

4. Söz konusu alanın "mera" vasfı bulunuyor mu? İmar için yasal bir engel var mı? Alanın bir kısmı mera parsellerinden oluşmakla birlikte yasal bir engel bulunmamaktadır. Van İli Mera Komisyonu ve Valilik makamının 2022 yılındaki kararlarıyla, alanın tahsis amacı "sanayi sitesi kurulması" yönünde değiştirilmiş ve taşınmazların hazine mülkiyetine geçişi sağlanmıştır. İl Tarım ve Orman Müdürlüğü de bu değişikliği mevzuata uygun bulmuştur.

5. Çevresel faktörler ve su kaynakları açısından hangi kurum ne tür tedbirler istemiştir? DSİ 17. Bölge Müdürlüğü, ilgili alanda imar planı yapılmasını uygun bulmuş ancak taşkın ve çevre güvenliği için şu şartları koşmuştur:

• Kuru veya akar dere kenarlarından (her iki taraftan) en az 10 metrelik bir dere emniyet koruma bandı bırakılması.

• Bu koruma bandı içerisinde hiçbir şekilde yapılaşmaya gidilmemesi.

• Dere yatağının doğal akışını bozacak, daraltacak müdahalelerde bulunulmaması ve hafriyat dökülmemesi.

6. Planda geçen "Kentsel Servis Alanı" ne anlama gelmektedir? Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği'ne göre Kentsel Servis Alanı; belediye hizmet alanı, kamu hizmet alanı, konut dışı kentsel çalışma alanı, toplu işyerleri ve küçük sanayi sitesi alanlarının yer aldığı kentsel ölçekte çalışma alanlarını ifade etmektedir.

7. Yerel yönetimler (Belediyeler) bu plan değişikliği hakkında ne düşünüyor?

• Van Büyükşehir Belediyesi: İlgili kurum görüşlerinin alınması, kanun ve yönetmeliklerde belirtilen esaslara uyulması şartıyla planın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na sunulup onaylanması gerektiğini belirtmiştir.

• Tuşba Belediyesi: Taşınmazların tahsis amacı dışına çıkılmaması ve üst ölçekli planlara uygun olması kaydıyla alanda plan yapılmasını uygun görmüştür.

8. Değişiklik hangi plan paftasına işlenmiştir? Söz konusu yaklaşık 30 hektarlık alan, 6306 sayılı Kanun kapsamında “Rezerv Yapı Alanı” olarak belirlenmiş olup; Muş-Bitlis-Van Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı’nın K50 paftasına "Kentsel Servis Alanı" olarak işlenmiştir.