İstanbul’da Kentsel Dönüşümde İki Kritik Adım: Kartal Cevizli ve Kadıköy Fikirtepe İmar Planı Değişiklikleri Askıya Çıktı

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, İstanbul’un kentsel dönüşüm sürecinde kilit rol oynayan Kartal Cevizli Mahallesi ve Kadıköy Fikirtepe Rezerv Yapı Alanlarına ilişkin yeni imar planı düzenlemelerini onaylayarak askıya çıkardı. Kararlar, hak sahiplerinin mağduriyetlerinin önlenmesi ve kentsel donatı alanlarının artırılmasını hedefliyor.

Kartal Cevizli 90 Hektarlık Rezerv Yapı Alanında Plan Notu Değişikliği

Bakanlığın 19.08.2026 tarihli ve 16487072 sayılı oluru ile İstanbul İli, Kartal İlçesi, Cevizli Mahallesi sınırları içerisinde yer alan yaklaşık 90 hektarlık Rezerv Yapı Alanı için hazırlanan 1/5000 Ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planı plan notu değişiklikleri onaylandı.

• Onaylanan Plan Numaraları: NİP-341144992 (1/5000 NİP) ve UİP-341144919 (1/1000 UİP).

• Yasal Dayanak: 6306 sayılı Kanun’un 6/6 maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 9. ve Ek-11(g) maddeleri.

• Düzenlemenin Amacı: 12.06.2023 tarihinde onaylanan plan notlarındaki uygulama tereddütlerini gidermek, hükümleri açık hale getirmek ve riskli yapı tespiti yapılmış ancak kentsel dönüşüm süreci devam eden taşınmaz sahiplerinin hak kaybına uğramaması adına öngörülen süreleri uzatmak.

• Askı Süresi: Plan paftaları ve plan açıklama raporları, 27.08.2026 tarihinden itibaren 15 gün boyunca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ilan panosu, resmi internet sitesi ve E-Plan Otomasyon Sistemi üzerinden incelenebilecek.

Kadıköy Fikirtepe Rezerv Yapı Alanına Millet Bahçesi Geliyor

Kadıköy Fikirtepe kentsel dönüşüm bölgesinde, Dumlupınar Mahallesi sınırları içerisindeki tescil harici alana ilişkin hazırlanan 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliği Plan Açıklama Raporu yayımlandı. Yeni planlama ile bölgedeki tescil harici alan Millet Bahçesi olarak kente kazandırılıyor.

• Hukuki Süreç Özeti: 22.03.2007’de Kentsel Dönüşüm Alanı, 2013’te Bakanlar Kurulu Kararı ile Riskli Alan ilan edilen bölge; Danıştay 6. Dairesi ve Danıştay İDDK kararları sonrasında 12.07.2021 tarihinde 6306 sayılı Kanun kapsamında Bakanlıkça "Rezerv Yapı Alanı" olarak ilan edilmişti.

• Ulaşım ve Konum Avantajı: Planlama alanı; D-100 (E-5) Karayolu, Göztepe Kavşağı, 15 Temmuz Şehitler Köprüsü bağlantı aksları, Metrobüs ve metro entegrasyonunun merkezinde yer almasıyla kentsel erişilebilirliğin en yüksek olduğu noktada bulunuyor.

• Kentsel Fonksiyon: Ayrılan alan ile bölgenin yoğun yapılaşma dokusu içerisinde nitelikli açık yeşil alan ihtiyacının karşılanması hedefleniyor.

Plan İnceleme ve İtiraz Süreci

Her iki plana ait paftalar, plan notları ve açıklama raporları Ataşehir'de bulunan İstanbul Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü binasında fiziki olarak, istanbul.csb.gov.tr adresi ile eplan.csb.gov.tr sistemi üzerinden ise dijital olarak askı süresince vatandaşların ve ilgililerin erişimine açık kalacaktır.

Detaylı Bilgi ve İletişim: Beytullah Yılmaz: 0 544 608 84 80 Kaynak: Haritahaber 2026

İstanbul Kartal Cevizli ve Kadıköy Fikirtepe Rezerv Yapı Alanları İmar Planı Değişikliklerinin Teknik, Hukuki ve Mekânsal Analizi

1. Giriş ve İmar Planı Değişikliklerinin Genel Çerçevesi

Türkiye’de kentleşme politikalarının ve afet odaklı yenileme stratejilerinin merkezinde, güvenli ve dayanıklı yaşam alanları oluşturulmasını sağlayan 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ile 3194 sayılı İmar Kanunu yer almaktadır. Metropoliten alanlarda yürütülen kentsel dönüşüm çalışmaları; estetik, modern, sosyal donatıları güçlü ve çevreyle uyumlu yaşam alanlarının inşa edilmesini hedeflemektedir. İstanbul’un Anadolu Yakası’nda gelişimin simgesi olan Kartal ve Kadıköy ilçeleri, nitelikli konut alanları ve sosyal altyapı imkânlarıyla dönüşüm süreçlerinin en başarılı uygulandığı merkezler arasında bulunmaktadır.   

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı liderliğinde yürütülen planlama çalışmaları kapsamında; Kartal İlçesi Cevizli Mahallesi sınırlarında yer alan yaklaşık 90 hektarlık rezerv yapı alanı ile Kadıköy İlçesi Fikirtepe Rezerv Yapı Alanı sınırları içindeki alanlara yönelik nazım ve uygulama imar planı değişiklikleri onaylanmıştır. Bu rapor; her iki planlama kararının getirdiği teknik kolaylıkları, hak sahiplerine sunulan imkânları, kamusal faydaları ve uygulamayı hızlandıran hukuki mekanizmaları bütüncül ve yapıcı bir yaklaşımla incelemektedir.   

2. Kartal İlçesi Cevizli Mahallesi 90 Hektarlık Rezerv Yapı Alanı Plan Notu Düzenlemesi

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 19.08.2026 tarihli ve 16487072 sayılı yazısı doğrultusunda; İstanbul İli, Kartal İlçesi, Cevizli Mahallesi sınırları içerisinde yer alan yaklaşık 90 hektarlık Rezerv Yapı Alanında dönüşümü kolaylaştırıcı plan notu düzenlemesi hayata geçirilmiştir. Bu düzenleme, NİP-341144992 plan işlem numaralı 1/5000 Ölçekli Nazım İmar Planı Plan Notu Değişikliği ve UİP-341144919 plan işlem numaralı 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planı Plan Notu Değişikliğini kapsamaktadır.

2.1. Plan Notu Değişikliğinin Amacı ve Hak Sahiplerine Faydaları

Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki 90 hektarlık alanda daha önce 12.06.2023 tarihinde onaylanmış olan imar planı notlarına ilaveler yapılarak uygulamanın çok daha açık, anlaşılır ve etkin bir şekilde yürütülmesi amaçlanmıştır. Yapılan düzenleme sayesinde; dönüşüm sürecinde olan vatandaşların hakları en üst düzeyde koruma altına alınmış ve işlemleri rahatlıkla tamamlayabilmeleri için plan notlarında öngörülen süreler uzatılmıştır.

Bu yapıcı adım; hak sahiplerine, yüklenici firmalara ve idareye geniş bir hareket alanı sunarak dönüşümün huzurlu ve güvenli bir ortamda ilerlemesine katkı sağlamaktadır. Sürelerin esnetilmesi ve netleştirilmesi, mülkiyet sahiplerinin dönüşüm imkânlarından en verimli şekilde yararlanmasını desteklemektedir.

2.2. Onay Süreci ve Mevzuat Uyumu

Plan notu değişiklikleri, 6306 sayılı Kanun’un 6. maddesinin 6. fıkrası ile 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 9. maddesi ve Ek-11(g) maddesi uyarınca Bakanlıkça re'sen onaylanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu mevzuat hükümleri, dönüşüm projelerinin bürokratik engellere takılmadan, hızlı ve planlı bir şekilde tamamlanmasına olanak tanıyan özel yetkiler sunmaktadır.   

2.3. Şeffaf ve Erişilebilir Şehir Planlama Süreci

Onaylanan imar planı paftaları ve detaylı plan açıklama raporları, kamuoyunun tam bilgilendirilmesi amacıyla 27.08.2026 tarihinden itibaren 15 gün süreyle askıya çıkarılmıştır. Şeffaflık ilkesi gereğince planlar; hem Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’nün Ataşehir’deki hizmet binasında ilan panosunda sergilenmekte hem de dijital olarak istanbul.csb.gov.tr internet adresi ile E-Plan Otomasyon sistemi (https://eplan.csb.gov.tr) üzerinden vatandaşların erişimine sunulmaktadır.   

3. Kadıköy İlçesi Fikirtepe Rezerv Yapı Alanı ve "Millet Bahçesi" Kazanımı

Kadıköy Fikirtepe bölgesinde Dumlupınar Mahallesi sınırları içerisinde kalan tescil harici alanın, kentin yeşil dokusunu artıran nitelikli bir sosyal donatı alanına dönüştürülmesi amacıyla 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliği yapılmıştır.   

3.1. Fikirtepe Bölgesinin Kurumsal Gelişimi ve Güçlenen Statüsü

Fikirtepe kentsel dönüşüm alanı, geçirdiği idari ve hukuki gelişim süreçlerinin ardından daha nitelikli, planlı ve güvenli bir yapıya kavuşturulmuştur. Bölgenin geçirdiği olumlu dönüşüm aşamaları aşağıdaki kronolojik tabloda özetlenmektedir:

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın kapsayıcı yaklaşımıyla "Rezerv Yapı Alanı" olarak yapılandırılan bölge, alt yapı ve üst yapı projeleriyle modern bir yaşam merkezine dönüştürülmektedir.

3.2. "Millet Bahçesi" ile Çevreye ve Kent Yaşamına Sunulan Katkı

Plan değişikliği ile tescil harici alan, bölge sakinlerinin sosyal ve dinlenme ihtiyaçlarına yanıt verecek şekilde "Millet Bahçesi" ve modern ulaşım bağlantıları olarak fonksiyonlandırılmıştır. 16 sayfadan oluşan Plan Açıklama Raporu ile desteklenen bu çalışma, yoğun kent dokusu içerisinde geniş yeşil alanlar, rekreasyon alanları ve yürüyüş yolları oluşturarak yaşam kalitesini belirgin şekilde yükseltmektedir.   

3.3. Stratejik Ulaşım Ağı ve Yüksek Erişilebilirlik

Planlama alanı, Anadolu Yakası’nın ana ulaşım omurgaları ile mükemmel bir entegrasyona sahiptir. Kadıköy’ün 28 km’lik sahil şeridine ve D-100 (E-5) Karayolu’na yakın konumda bulunan alan; Avrasya Tüneli bağlantı yolları, Göztepe Kavşağı, Metrobüs ve M4 Kadıköy-Sabiha Gökçen Havalimanı Metro hattı gibi güçlü ulaşım ağlarının odağında yer almaktadır.

Bu yüksek erişilebilirlik imkânı, kazandırılan "Millet Bahçesi"nin sadece yakın çevreye değil, tüm İstanbul halkına konforlu bir şekilde hizmet vermesini ve kentsel yaşam standardının artmasını sağlamaktadır.

4. Uygulamayı Hızlandıran Hukuki Standartlar ve Süreç Kolaylıkları

Dönüşüm projelerinde idari süreçlerin hızlı tamamlanması ve uygulamaların zaman kaybetmeden hayata geçirilmesi amacıyla mevzuat hükümleri pratik çözümler sunmaktadır.   

4.1. Mevzuat Rejiminin Sağladığı Hız ve Etkinlik

Dönüşüm süreçlerini hızlandıran 6306 sayılı Kanun hükümleri ile genel imar süreçleri arasındaki yapıcı farklar aşağıdaki tabloda karşılaştırılmıştır:

4.2. Yapıcı ve Etkin Süreç İşleyişi

Kartal Cevizli ve Kadıköy Fikirtepe örneklerinde uygulanan 15 günlük ilan ve hızlı değerlendirme mekanizmaları, projelerin bürokratik gecikmeler yaşanmadan, planlanan takvim içerisinde tamamlanmasını garantilemektedir. Süreçlerin dijital sistemler (E-Plan Otomasyonu) üzerinden şeffaf şekilde takip edilebilmesi, tüm paydaşların kararlara kolaylıkla ulaşabilmesini ve güven içerisinde hareket edebilmesini sağlamaktadır.   

4.3. Planlama İlkeleri ve Teknik Uyumluluk Standardı

Gerek Kartal gerekse Kadıköy imar planı düzenlemeleri; üst ölçekli plan kararlarıyla tam uyum içerisinde, kamu yararı odaklı ve çevre standartlarını göz gözeten bir teknik yaklaşımla hazırlanmıştır. Planlarda yer verilen sosyal altyapı dengesi, yeşil alan standartları ve kurum görüşlerinin eksiksiz alınması, yapılan imar düzenlemelerinin teknik kalitesini ve sürdürülebilirliğini üst düzeye taşımaktadır.   

5. Sosyo-Mekânsal Gelişim ve Gelecek Vizyonu

Yapılan plan düzenlemeleri, kentin fiziki yapısını yenilemenin yanı sıra toplumun yaşam kalitesini artıran ve mülkiyet güvencesini pekiştiren bir niteliğe sahiptir.

• Güvenli Yapılaşma ve Sosyal Barış: Kartal Cevizli’de getirilen süre uzatımları, vatandaşların kendi aralarındaki uzlaşma süreçlerini rahatça tamamlamalarına ve depreme dayanıklı, güvenli konutlara daha kolay ulaşmalarına imkân tanımaktadır.

• Çevresel ve Ekolojik Denge: Fikirtepe’de hayata geçirilen Millet Bahçesi düzenlemesi, yüksek yapılaşma alanlarında ihtiyaç duyulan açık ve yeşil alan dengesini tam anlamıyla kurarak kent için bir nefes borusu işlevi görmektedir.

6. Sonuç ve Genel Değerlendirme

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen Kartal Cevizli ve Kadıköy Fikirtepe imar planı düzenlemeleri, İstanbul’un geleceğine değer katan, şehir estetiğini ve yaşam kalitesini yükselten başarılı kentsel kurgulardır. Hak sahiplerinin konforunu ön planda tutan düzenlemeler, hızlı işleyen idari mekanizmalar ve kazandırılan geniş yeşil alanlar sayesinde hem bireysel hem de kamusal yarar en üst düzeyde sağlanmıştır.