İZSİAD Sanayi Raporu: Çelik, Makine ve Metal Sektörüne Özel KDV ve Vergi İndirimi Talebi

İzmir Sanayici ve İş İnsanları Derneği (İZSİAD), sanayinin nabzını tutmak ve yapısal sorunlara çözüm üretmek amacıyla başlattığı sektör taramalarının ilkini çelik, makine ve metal sektörleri ile gerçekleştirdi. İZSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Alaattin Yüksel liderliğinde, Ekonomi İzleme Komisyonu tarafından hazırlanan kapsamlı çalışma; finansmandan küresel rekabete, KDV yükünden nitelikli iş gücü açığına kadar reel sektörün karşılaştığı 7 temel sorunu ve bunlara yönelik 5 stratejik çözüm önerisini ortaya koydu.

Öne Çıkan Başlıklar

• Özel KDV Sistemi Talebi: İhracatçı ve vergi uyumu yüksek sanayiciler için "Güvenli Tedarikçi Puanlama Sistemi" ile KDV muafiyeti ve teminatsız hızlı iade mekanizması önerildi.

• Vergi İndirimi: Kurumlar vergisinin yüzde 12,5 seviyesine çekilmesi ve ihracatçılara ilave 5 puanlık indirim sağlanması talep edildi.

• Küresel Rekabet ve Anti-Damping: Çin ve Hindistan kaynaklı agresif fiyat baskısına karşı koruyucu gümrük tarifeleri ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'na (SKDM) uyum teşvikleri istendi.

• Dijital Denetim Modeli: Kayıt dışı işletmelerin tespiti için enerji ve lojistik verilerini analiz eden yapay zekâ tabanlı risk takip modeli önerildi.

Alaattin Yüksel: "Sorunları Teknik Politika Belgelerine Dönüştürüyoruz"

İZSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Alaattin Yüksel, çalışmanın amacının mikro ölçekteki reel tıkanıklıkları tespit edip karar vericilere somut veriler sunmak olduğunu belirtti:

"Küresel ekonominin yapısal bir dönüşümden geçtiği, yeşil mutabakat normlarının ticaret duvarlarını yeniden şekillendirdiği ve sıkı para politikalarının finansmana erişimi zorlaştırdığı kritik bir dönemdeyiz. Sektör taramalarımızla İzmir iş dünyası, yerel yönetimler ve ekonomi bürokrasisi arasında veri temelli, kalıcı bir diyalog zemini oluşturuyoruz."

Sanayicinin Masasındaki 7 Temel Yapısal Sorun

1. Mali Yükümlülükler ve Likidite Sıkışıklığı

• KDV iade süreçlerinin bir yıla yaklaşması, yüksek enflasyon ortamında işletme sermayesini eritiyor.

• Yüzde 15 kâr dağıtım stopajı, öz kaynakların güçlendirilmesini ve kârın yatırıma dönüşmesini engelliyor.

• Satış KDV'si ve tevkifatın peşin ödenmesi, uzun tahsilat vadeleri nedeniyle nakit akışını bozuyor.

2. Finansmana Erişim ve Yüksek Borçlanma Maliyeti

• Yüksek faiz oranları işletme kârlılığını tüketirken iç ve dış pazardaki talep daralması borç çevrilebilirliğini zorlaştırıyor.

• Yabancı rakiplerin uzun vadeli ve düşük faizli finansman avantajı Türk sanayicisini dezavantajlı konuma düşürüyor.

3. Küresel Rekabet, Döviz Kuru ve Dış Ticaret Riskleri

• Asya menşeli (özellikle Çin ve Hindistan) üreticilerin sübvansiyonlu enerji ve hammadde avantajıyla uyguladığı agresif fiyat politikaları yerli pazarı tehdit ediyor.

• Döviz kurlarının yurt içi üretici enflasyonunun gerisinde kalması (reel kur makası), ihracatçıları kârsız veya zararına satış yapmaya zorluyor.

• AB Yeşil Mutabakatı kapsamındaki karbon vergisi ve SKDM, demir-çelik sektöründe ilave finansman ihtiyacı doğuruyor.

4. İş Gücü ve Mesleki Eğitim Uyuşmazlığı

• Genel maliyet artışlarının ücretlere yansıması işçilik payını artırırken, asgari ücret artışları kademeli olarak kıdemli teknik personel maaş dengelerini bozuyor.

• Mesleki eğitim müfredatının sanayi ihtiyaçlarını karşılayamaması nedeniyle teknik iş gücü açığı derinleşiyor.

5. Hammadde Volatilitesi ve Üretim Yapısı

• Hurda ve metal fiyatlarındaki öngörülemeyen dalgalanmalar tedarik zincirini aksatıyor.

• Türkiye'deki çelik üretiminin ağırlıklı olarak elektrikli ark ocaklarına (hurdaya) dayalı olması, entegre cevher üretimi yapan rakipler karşısında maliyet dezavantajı yaratıyor.

6. Haksız Rekabet ve Kayıt Dışı Pazar

• Standart dışı ve merdiven altı üretimin yeterince denetlenmemesi, yasal yükümlülüklerini eksiksiz yerine getiren kurumsal firmalar aleyhine haksız rekabet oluşturuyor.

7. Kamu Politikalarında Katılımcılık İhtiyacı

• Sanayiyi doğrudan ilgilendiren düzenlemelerde sektör temsilcilerinin görüşlerine daha fazla başvurulması, kamuda tasarrufun tavizsiz uygulanması ve selektif kredi puanlama sisteminin genişletilmesi bekleniyor.

Sanayiyi Güçlendirecek 5 Boyutlu Çözüm Planı

İZSİAD Ekonomi İzleme Komisyonu tarafından derlenen sektör notları, önümüzdeki günlerde teknik bir politika raporu haline getirilerek ilgili bakanlıklara, ekonomi bürokrasisine ve kamuoyuna sunulacak.

İZSİAD sektör taraması nedir ve ilk çalışma hangi alanlarda yapıldı?

İzmir Sanayici ve İş İnsanları Derneği (İZSİAD) tarafından reel sektörün sahadaki yapısal sorunlarını ve mikro dinamiklerini belirlemek amacıyla başlatılan çalışmadır. İlk sektör taraması çelik, makine ve metal sektörleri bileşenleriyle gerçekleştirilmiştir.

Çelik, makine ve metal sektörünün öne çıkan temel sorunları nelerdir?

Sektörün karşılaştığı başlıca 7 sorun şunlardır:

• KDV iadelerindeki uzun bürokratik süreçler ve likidite kaybı

• Yüksek borçlanma faizleri ve finansmana erişim zorluğu

• Döviz kuru artışının yurt içi üretici enflasyonunun gerisinde kalması (reel kur makası)

• Çin ve Hindistan menşeli üreticilerin agresif fiyat baskısı

• Nitelikli teknik iş gücü açığı ve mesleki eğitim yetersizliği

• Hurda ve metal hammadde fiyatlarındaki dalgalanmalar

• Kayıt dışı ve merdiven altı üretimin yarattığı haksız rekabet

İZSİAD’ın ihracatçılar için önerdiği Özel KDV Sistemi nedir?

Vergi uyumu tam ve ihracat performansı yüksek üreticiler için "Güvenli Tedarikçi Puanlama Sistemi" kurulması önerilmektedir. Bu sistemle firmaların yurt içi hammadde alımlarında KDV muafiyeti sağlanması veya tevkifat uygulamalarının esnetilmesi hedeflenmektedir.

KDV iadesi süreçleri için hangi hızlandırıcı çözüm teklif edildi?

Teminat mektubu aranmaksızın, Yeminli Mali Müşavir (YMM) raporlarının ibraz edilmesiyle KDV iadelerinin doğrudan firmaların hesaplarına aktarılması önerilmiştir.

Sanayicilerin kurumlar vergisi ve stopaj talepleri nelerdir?

• Kurumlar vergisinin genel olarak %12,5 seviyesine çekilmesi ve ihracatçılara ilave 5 puanlık vergi avantajı sağlanması,

• Kâr dağıtımında uygulanan %15 stopaj yükünün yatırımları teşvik edecek şekilde yeniden düzenlenmesi talep edilmektedir.

Kayıt dışı ekonomi ve haksız rekabetle mücadelede yapay zekâ nasıl kullanılacak?

Risk bazlı dijital denetim modeli kapsamında; kayıt dışı işletmelerin enerji tüketimi, iş gücü hareketleri ve lojistik verilerinin yapay zekâ algoritmalarıyla analiz edilerek tespit edilmesi önerilmektedir.

Nitelikli iş gücü açığı için hangi eğitim modeli önerildi?

Mesleki ve teknik Anadolu liselerinin "Hami Okul" modeliyle Organize Sanayi Bölgelerine (OSB) ve fabrikalara entegre edilmesi, öğrencilerin yetkinlik odaklı uzun dönemli staj yapması hedeflenmektedir.

Sektörün Asya menşeli üreticilere karşı dış ticaret talepleri nelerdir?

Haksız sübvanse edilen Asya kaynaklı ürünlerin iç pazara girişini sınırlamak için koruyucu gümrük tarifeleri, teknik gözetim belgeleri ve proaktif anti-damping önlemlerinin artırılması istenmektedir.

Detaylı Bilgi ve İletişim: Beytullah Yılmaz: 0 544 608 84 80 Kaynak: Haritahaber 2026