Konya Karatay Akçeşme Kentsel Yenileme Alanı İmar Planı Askıya Çıktı: Tarihi Dokuya Yeni Düzenleme

SEO Başlığı (Title): Konya Karatay Akçeşme İmar Planı Askıya Çıktı | 15 Günlük İtiraz Süreci

Meta Açıklaması (Description): Konya Karatay Akçeşme, Kerimdede ve Sarıyakup mahallelerini kapsayan 10,53 hektarlık koruma amaçlı imar planı revizyonu askıya çıktı. Askı süresi, Kadınlar Pazarı ve detaylar.

Odak Anahtar Kelimeler: Konya Karatay imar planı, Akçeşme kentsel sit alanı, Karatay kentsel yenileme, Kadınlar Pazarı taşınması, koruma amaçlı imar planı askı ilanı.

Hızlı Bakış: Proje ve Askı Süreci Özeti

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Konya’nın tarihi kent merkezinde yer alan Karatay ilçesi Akçeşme, Kerimdedeçeşme, Sarıyakup ile 20 ve 28 mahallelerini kapsayan 10,53 hektarlık alan için hazırlanan koruma amaçlı imar planı revizyonunu onayladı. 13 Ekim 2026 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı revizyonu, 16 Ekim 2026 itibarıyla Konya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ilan panosunda 15 günlük yasal süreyle askıya çıkarıldı.

Mevlana Türbesi ve çevresinde süregelen kentsel dönüşüm aksıyla doğrudan entegre olan planlama sahası; kuzeyde Piri Esat Caddesi, doğuda Üçler Caddesi, güneyde Sarıyakup Caddesi ve batıda Garaj Caddesi arasındaki bölgeyi kapsıyor.

Yasal Dayanaklar ve Koruma Statüsü

Bölge, zengin tarihi ve mimari mirası sebebiyle çok katmanlı koruma ve yenileme statülerine sahip bulunuyor:

• Kentsel Sit Alanı: Konya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 22.11.2013 tarihli ve 1697 sayılı kararıyla "Kentsel Sit Alanı", 02.02.2017 tarihli ve 4224 sayılı kararıyla ise "Sit Etkileme Geçiş Alanı" ilan edildi.

• Rezerv Yapı Alanı: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 11.12.2020 tarihli ve 266469 sayılı Olur’u ile 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında tanımlandı.

• Yenileme Alanı: 14 Ocak 2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 5101 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 5366 sayılı Yıpranan Tarihi ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması ve Yaşatılarak Kullanılması Hakkında Kanun uyarınca tescillendi.

Projede Öne Çıkan Kararlar: Kadınlar Pazarı ve Tarihi Dokunun İhyası

Onaylanan imar revizyonuyla yıpranan yapı stoku temizlenirken, bölgenin ticaret ve turizm omurgasını güçlendirecek adımlar atılıyor:

1. Tarihi Kadınlar Pazarı Taşınıyor

Kent merkezindeki trafik ve yaya yükünü hafifletmek amacıyla mevcut yıpranmış yapı yerine, kentsel dönüşüm alanı içinde modern altyapıya sahip yeni bir ticaret kompleksi ve Kadınlar Pazarı inşa edilecek. Ticaret alanlarında pazar yerinin yanı sıra mescit gibi ibadet donatıları da yer alacak.

2. Tescilli Yapılar Mahmut Dede Sokağı’nda Toplanıyor

Planlama sınırları içinde 1 cami, 19 konut, 6 çeşme ve 2 mezar olmak üzere toplam 28 tescilli kültür varlığı bulunuyor. Proje alanında kalan ve çevresindeki yeni dokudan etkilenecek olan 11 tescilli sivil mimarlık örneği konut ile 1 çeşmenin, restorasyonu tamamlanmış tarihi yapıların yer aldığı Mahmut Dede Sokağı üzerine rekonstrüksiyon yöntemiyle taşınması kararlaştırıldı.

3. Karma Fonksiyonel Alan Dengesi

Mevcut planda konut-ticaret ağırlıklı olan fonksiyonel dağılım; Ticaret, Belediye Hizmet Alanı (BHA), Ticaret-Turizm, Ticaret-Konut, İbadet Alanı, Park, Meydan ve Otopark olarak dengelendi. Belediye hizmet alanlarında kafe ve restoran fonksiyonlarının yer alabilmesine olanak tanındı.

Yapılaşma ve Zemin Koşulları

• Mikro Bölgeleme ve Zemin Şartı: 28.03.2023 onaylı jeolojik-jeoteknik etüt raporuna göre alan "ÖA-5.1" (Önlemli Alanlar 5.1) kategorisinde yer alıyor. İmar planına esas rapor zemin etüdü yerine geçmeyecek; parsel ölçeğinde zemin etüdü yapılmadan inşaat ruhsatı düzenlenemeyecek.

• Mimari Avan Proje Zorunluluğu: Yapı oturum alanları ve kütle düzenlemeleri, Konya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu (KKVKBK) tarafından onaylanacak avan projeler doğrultusunda, çekme mesafesi şartı aranmaksızın belirlenecek.

• Altyapı ve Trafo Standartları: Yeni trafoların yer altında yapılması esas tutulurken; altyapı çalışmalarında KUDEB ve Koruma Kurulu koordinasyonu mecburi kılındı.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Karatay Akçeşme imar planına nereden ve nasıl itiraz edilir?

İtirazlar, 16 Ekim 2026 tarihinden itibaren 15 gün boyunca Konya Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü İmar ve Planlamadan Sorumlu Şube Müdürlüğü’ne yazılı dilekçeyle yapılabilir.

Tescilli kültür varlıkları yıkılacak mı?

Hayır. Yalnızca tescilsiz, metruk ve riskli yapılar yıkılmaktadır. Tescilli 28 yapıdan 11 konut ve 1 çeşme Koruma Kurulu onaylı projelerle tarihi dokusu korunan Mahmut Dede Sokağı'na nakledilecektir.

Planda hangi kurumların görüşü alındı?

Planlama sürecinde Konya Büyükşehir Belediyesi, Konya Vakıflar Bölge Müdürlüğü, Milli Emlak Dairesi, DSİ 4. Bölge Müdürlüğü, TEDAŞ, MEDAŞ, İl Müftülüğü ve KOSKİ kurum görüşleri doğrultusunda plan notları oluşturulmuştur.

Genel Bilgiler, Askı ve İtiraz Süreci

1. Bu imar planı revizyonu hangi bölgeyi kapsamaktadır?

   Plan; Konya ili, Karatay ilçesi sınırlarında yer alan Akçeşme, Kerimdedeçeşme, Sarıyakup ile 20 ve 28 mahallelerini içine alan 10,53 hektarlık (yaklaşık 105.300 m²) kentsel sit ve yenileme alanını kapsamaktadır.

2. İmar planı ne zaman ve hangi kurum tarafından onaylandı?

   Söz konusu 1/5000 ve 1/1000 ölçekli koruma amaçlı imar planı revizyonu, T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 13 Ekim 2026 tarihinde onaylanmıştır.

3. Plan askıya ne zaman çıktı ve askı süresi ne kadardır?

   Plan paftaları ve plan açıklama raporu, 16 Ekim 2026 tarihinde ilan panosunda askıya çıkarılmış olup yasal askı ve itiraz süresi 15 gündür.

4. İmar planına nasıl ve nereye itiraz edilebilir?

   Hak sahipleri ve ilgililer, 15 günlük askı süresi içinde Konya Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü İmar ve Planlamadan Sorumlu Şube Müdürlüğü’ne yazılı dilekçe ile başvurarak itiraz edebilirler.

5. Planlama alanının mülkiyet yapısı nasıldır?

   Planlama sahasındaki taşınmazlar Karatay Belediyesi mülkiyeti, Vakıflar Genel Müdürlüğü mülkiyeti ve şahıslara ait özel mülkiyetlerden oluşmaktadır.

Konum, Sınırlar ve Şehirle İlişkisi

6. Planlama alanının yakın çevresindeki ana arterler ve sınırlar nelerdir?

   Çalışma sahası; kuzeyde Piri Esat Caddesi, doğuda Üçler Caddesi, güneyde Sarıyakup Caddesi ve batıda Garaj Caddesi ile çevrelenen ada ve parselleri kapsamaktadır.

7. Projenin Mevlana bölgesindeki kentsel dönüşümle bağı nedir?

   Alan, yapımı ve projelendirmesi süren Mevlana Türbesi Civarı Kentsel Dönüşüm Projesi’ne komşu konumdadır; her iki çalışma bütüncül bir tarihi aks ve turizm-ticaret koridoru oluşturacak şekilde entegre yürütülmektedir.

8. Üst ölçekli çevre düzeni ve nazım planlarda alan nasıl tanımlanmıştır?

   1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Revizyonunda "Kentsel Yerleşik Alan", 1/25.000 ölçekli Konya Merkez Nazım İmar Planında ise "Ticaret-Turizm-Konut Alanı" ve "Koruma Alanı" olarak tanımlanmıştır.

Yasal Dayanaklar ve Koruma Statüleri

9. Bölgenin kentsel sit alanı statüsü ne zaman ilan edilmiştir?

   Konya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 22.11.2013 tarihli ve 1697 sayılı kararıyla "Kentsel Sit Alanı", 02.02.2017 tarihli ve 4224 sayılı kararıyla da "Sit Etkileme Geçiş Alanı" ilan edilmiştir.

10. Plan hangi özel kentsel dönüşüm yasalarına dayandırılmaktadır?

    Revizyon çalışması; 5366 sayılı Tarihi ve Kültürel Taşınmazların Yenilenerek Korunması Kanunu, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Kanunu, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve 3194 sayılı İmar Kanunu hükümlerine dayalı hazırlanmıştır.

11. Bölge ne zaman "Yenileme Alanı" ve "Rezerv Yapı Alanı" ilan edildi?

    Alan; 11.12.2020 tarihli Bakanlık Olur'u ile "Rezerv Yapı Alanı", 14.01.2022 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 5101 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile "Kentsel Yenileme Alanı" ilan edilmiştir.

Tarihi Eserler ve Tescilli Yapıların Nakli

12. Planlama alanında toplam kaç adet tescilli taşınmaz kültür varlığı vardır?

    Bölgede Koruma Kurulu tarafından tescil edilmiş 1 adet cami, 19 adet konut, 6 adet çeşme ve 2 adet mezar olmak üzere toplam 28 adet tescilli yapı bulunmaktadır.

13. Tescilli yapıların taşınması kararı neleri kapsamaktadır?

    Proje alanında yeni fonksiyonlar ve ticaret adaları arasında kalacak olan 11 adet tescilli konut ile 1 adet çeşmenin, restorasyonu yapılmış tarihi yapıların yer aldığı Mahmut Dede Sokağı’na rekonstrüksiyon projeleriyle taşınması öngörülmüştür.

14. Taşınacak kütlelerin nihai yerleşimi nasıl kesinleşecektir?

    İmar planında gösterilen taşınacak bina kütleleri şematik olup kesin konumları, parsel sınırları ve vaziyet planları Koruma Kurulu tarafından onaylanacak rekonstrüksiyon mimari projeleriyle belirlenecektir.

15. Tescilli yapılarda esaslı onarım ve restorasyon nasıl yapılacaktır?

    Rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri KKVKBK tarafından onaylandıktan sonra; vakıf kökenli eserlerde Vakıflar Bölge Müdürlüğü, sivil mimarlık örneklerinde ise KUDEB denetiminde uygulama yapılacaktır.

16. Tescilli sivil mimarlık parseline ilave yapı yapılabilir mi?

    Mülkiyeti kamuya ait parseller hariç olmak üzere, tescilli yapının gabarisiyle yarışmayan, mimari dokuyla uyumlu ve mevcut tescilli yapının oturum yüzölçümünün %25'ini aşmayan ek yapılar Kurul onayı ve KUDEB denetimiyle yapılabilir.

Fonksiyon Değişiklikleri ve Proje Detayları

17. Tarihi Kadınlar Pazarı neden bu alana taşınıyor?

    Mevcut yerinde yıpranan ve kent merkezine ağır bir trafik yükü getiren Kadınlar Pazarı, bölgeyi canlandırmak ve çağdaş bir pazar yeri kompleksine kavuşturmak amacıyla yenileme alanı sınırları içerisine taşınarak projelendirilmektedir.

18. Revizyon ile bölgeye hangi yeni fonksiyonlar getirilmiştir?

    Eski plandaki toptan ticaret ve karma kullanımlar dönüştürülerek alan; Ticaret, Belediye Hizmet Alanı (BHA), Ticaret-Turizm, Ticaret-Konut, İbadet Alanı, Park, Meydan ve Otopark olarak yeniden kurgulanmıştır.

19. Belediye Hizmet Alanı ve Ticaret Alanlarında hangi yan işlevlere izin verilmiştir?

    Plan notlarına göre ticaret adalarında pazar yeri ve mescit; belediye hizmet alanlarında (BHA) ise sosyal dokuyu destekleyecek kafe ve restoran birimleri yer alabilecektir.

Yapılaşma Şartları, Zemin ve Altyapı Hükümleri

20. Bölgenin jeolojik durumu nasıldır ve zemin etüdü şartı var mıdır?

    Alan, Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü onaylı raporda ÖA-5.1 (Önlemli Alanlar 5.1) kategorisindedir. Bölgesel mikro bölgeleme raporu doğrudan zemin etüdü yerine geçmeyeceğinden, inşaat öncesinde parsel bazında detaylı zemin etüdü yapılması zorunludur.

21. Yapıların oturum alanları ve bahçe çekme mesafeleri nasıl belirlenecektir?

    Parsellerdeki taban oturumları ve yapılaşma koşulları, bahçe çekme mesafesi aranmaksızın Koruma Kurulu tarafından onaylanacak mimari avan projeye göre belirlenecektir.

22. Tescilli yapılar TAKS ve EMSAL hesabına dahil edilecek midir?

    Evet; plan notları uyarınca yapı adalarında yer alan tescilli eski eserlerin inşaat alanları adanın TAKS ve emsal hesabına dahil edilecektir.

23. Yeni yapılacak elektrik trafoları için hangi kural getirilmiştir?

    Bölgenin tarihi dokusunu bozmamak adına yeni trafo yapılarının yer altında yapılması esastır. Teknik zorunluluk halinde Koruma Kurulu, İlçe Belediyesi ve Büyükşehir Belediyesi uygun görüşüyle zemin üstünde veya bina içi bağımsız bölüm olarak yapılabilecektir.

24. Kazı ve inşaat sırasında tarihi veya tabiat varlığı bulunursa ne yapılacaktır?

    2863 sayılı Kanun’un 4. maddesi gereği çalışmalar derhal durdurularak en yakın mülki idare amirliğine veya müze müdürlüğüne; tabiat varlığına rastlanması durumunda ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü Tabiat Varlıklarını Koruma Şubesine haber verilecektir.

25. Altyapı (doğalgaz, su, elektrik) hatlarının deplase edilmesi gerekirse masrafları kim karşılar?

    Plan sahasındaki içme suyu, kanalizasyon, doğalgaz ve enerji hatlarının öncelikle yerinde korunması esastır. Yapılaşma nedeniyle hatların taşınması (deplasesi) zorunlu olursa KOSKİ, Enerya veya MEDAŞ onayları alınacak; deplase masrafları işlemi talep eden kişi veya kurumlarca karşılanacaktır.