Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği Nedir? Kapsamı ve Bilinmesi Gereken Temel Kavramlar
Belediye ve mücavir alan sınırları içinde veya dışında kalan, imar planı bulunmayan yerler "plansız alan" olarak tanımlanmaktadır. Bu alanlardaki yapılaşmaların fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun şekilde teşekkülünü sağlamak amacıyla hazırlanan Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği, arsa sahipleri ve yatırımcılar için birçok kritik detayı barındırmaktadır.
Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği Hangi Alanlarda Uygulanır?
Yönetmeliğin amacı, plansız alanlardaki yapılaşmayı belirli bir düzene koymaktır. Madde 2'ye göre yönetmeliğin uygulandığı alanlar şunlardır:
-
Son nüfus sayımına göre nüfusu 10.000'in altında olan belediyelerin yerleşik alan sınırları içi,
-
Belediye ve mücavir alan sınırlarındaki köy ve mezraların yerleşik alanları,
-
Belediye ve mücavir alan sınırları dışındaki plansız köy ve mezraların yerleşik alanları ve civarı,
-
Belediye ve mücavir alan sınırları içinde veya dışında, imar planı ve yerleşik alan sınırları dışında kalan iskan dışı alanlar.
Önemli bir nokta ise, bu alanların onaylı bir çevre düzeni planı kapsamında kalması durumunda, öncelikli olarak çevre düzeni planı kararlarına uyulmasının zorunlu olmasıdır.
Yerleşim Alanlarına İlişkin Kritik Tanımlar
Yönetmelik, uygulamada karışıklığı önlemek için birçok kavramı net bir şekilde tanımlamaktadır:
-
Yerleşik Alan: İmar planı olmayan mevcut mahalle, köy gibi yerleşmelerin gelecekteki (müstakbel) gelişme alanlarını da kapsayan ve Belediye Meclislerince onaylanan sınırlardır.
-
Köy Yerleşik Alanı: Belediye ve mücavir alanlar dışında, köyün ortak yapıları (cami, konak vb.) ile köyde sürekli oturanların mevcut yapılarının toplu bulunduğu alanı ifade eder. Bu alanın 100 metre dışından geçirilen ve valilikçe onaylanan sınır ise "köy yerleşik alanı civarı" olarak tanımlanır.
-
İskan Dışı Alan: En basit tanımıyla, imar planı, yerleşik alan ve köy yerleşik alanı civarı dışında kalan tüm alanlardır.
Yapılaşmada "Aykırı Yapı" ve "Muhtarlık İzni" Nedir?
Plansız alanlarda yapılaşma, belirli izinlere tabidir. Köy ve mezraların yerleşik alanlarında konut, tarımsal veya hayvancılık (ahır, kümes, ağıl vb.) amaçlı yapı yapabilmek için "Muhtarlık İzni" alınması şarttır. Bu izin, ilgili köy ihtiyar heyeti tarafından yazılı olarak verilir.
Muhtarlıktan izin alınmadan yapılan, ruhsatsız, ruhsat eklerine aykırı, fen ve sağlık kurallarına uymayan, komşu parsele veya yola tecavüz eden yapılar "imar mevzuatına aykırı yapı" statüsüne girer ve yasal yaptırımlarla karşı karşıya kalır.
İmar Durumunu Belirleyen Temel Göstergeler: TAKS ve KAKS
Plansız alanlarda dahi olsa, bir parsele ne kadar inşaat yapılabileceği belirli teknik hesaplamalara dayanır:
-
Taban Alanı Kat Sayısı (TAKS): Yapının parsele oturacağı yatay izdüşüm alanının (taban alanı), toplam parsel alanına oranıdır. Bahçedeki müştemilatlar (eklentiler) da bu alana dahildir.
-
İnşaat Alanı Kat Sayısı (KAKS/Emsal): Yapının bodrum, asma kat ve çatı arası dahil tüm katlarının toplam alanının (brüt inşaat alanı), imar parseli alanına oranıdır. Bu oran kamuoyunda "emsal" olarak da bilinir.
Plansız alanlarda yapılacak her türlü yapılaşma faaliyeti, bu yönetmelik hükümlerine tabidir. Yönetmelik, "Resmi Bina", "Umumi Bina", "Bina Cephesi", "Parsel Derinliği" gibi 40'a yakın temel kavramı netleştirerek, plansız alanlarda düzenli ve sağlıklı bir çevrenin oluşmasını hedefler.
Daha Ayrıntılı Bilgi için; Beytullah Yılmaz 0 544 608 84 80
