GERİ SAYIM BAŞLADI: Turizm Sektörü Tarihi Kavşakta! Ruhsat İptali Zorunluluğu 24 Aralık'ta Kalkıyor mu?

Anayasa Mahkemesi Kararının Yürürlüğe Girişine Sadece Haftalar Kaldı: Hükümetten Yeni Bir Kanun Düzenlemesi Gelmezse, Otel Ruhsatlandırmasında Yetki Dengesi Değişiyor.

Turizm ve konaklama sektöründe büyük bir belirsizlik yaşanıyor. Anayasa Mahkemesi (AYM) tarafından iptal edilen 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu'nun 5. maddesindeki kritik hükümlerin yürürlüğe girişine, yani yasal boşluğun oluşmasına 24 Aralık 2025 itibarıyla çok kısa bir süre kaldı.

Bu kritik tarihin yaklaşması, 30 Mayıs 2024 tarihli Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı görüşüyle başlayan mevzuat tartışmalarını zirveye taşıdı. Görüş, o dönemde Turizm İşletmesi Belgesi (TİB) almayanın ruhsatının iptal edileceğini söylerken, artık bu zorunluluğun dayanağı olan kanun maddesi resmen ortadan kalkıyor.

Yasal Boşluğa Doğru Son Viraj: Takvim Ne Diyor?

AYM, 24 Mart 2025 tarihinde Resmi Gazete'de yayımladığı kararla, turizm belgesi alamayan konaklama tesislerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesini öngören hükmü iptal etti. Ancak idareye yeni bir düzenleme yapması için tanınan 9 aylık süre hızla doluyor.

 İptalin En Kritik Sonucu: Artık Kim İptal Edecek?

AYM'nin kararıyla iptal edilen temel hüküm, Turizm İşletmesi Belgesi (TİB) almayan işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatının yetkili idare tarafından iptal edilme zorunluluğu idi.

24 Aralık 2025 tarihi itibarıyla yeni bir kanun çıkmazsa:

• Ruhsat Güvenliği Artıyor: TİB almamış olmak, yerel idarelerin (Belediyelerin) işyeri açma ve çalışma ruhsatını iptal etmesi için artık yasal bir dayanak teşkil etmeyecek.

• Belediyeler Güçleniyor: Yerel idareler, ruhsatı sadece kendi İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ve 3572 sayılı Kanun çerçevesindeki (sağlık, güvenlik, imar, çevre) şartlar sağlanmadığında iptal edebilecektir. Turizm Bakanlığı’nın denetimi kaynaklı bir iptal baskısı ortadan kalkacaktır.

• Turizmde Standart Riski: TİB zorunluluğuna dayanan merkezi denetim mekanizması geçici olarak işlevsiz kalabilir. Bu durum, turizm sektöründeki hizmet ve tesis nitelik standartlarında kısa vadede düşüş riskini beraberinde getirebilir.

Hükümetten Beklenen ve Muhtemel Senaryolar

AYM, idareye 9 ay süre vererek yasal boşluğu doldurma ve Kanun'u Anayasa'ya uygun hale getirme ödevini yüklemiştir. 24 Aralık'a günler kala iki ana senaryo öne çıkıyor:

Senaryo 1: Yeni Kanun Kabul Ediliyor (En İstenen Durum)

Hükümet, iptal edilen hükümleri düzelten, turizm belgesi alma şartlarını Kanun düzeyinde daha açık tanımlayan ve yetki devirlerini netleştiren yeni bir düzenlemeyi hızla yasalaştırır. Bu durumda, belirsizlik ortadan kalkar ve sektör yoluna yeni, sağlam bir yasal zeminle devam eder.

Senaryo 2: Yasal Boşluk Oluşuyor (24 Aralık'ta)

Eğer 24 Aralık 2025'e kadar yeni bir kanun teklifi yasalaşmazsa, Turizmi Teşvik Kanunu'nun ilgili maddesi yürürlükten kalkar. Bu durum, yerel idarelerin ruhsat iptal yetkisini geçici olarak sınırlandırır ve denetim ile yetki paylaşımı konusunda hukuki bir kriz yaratabilir. İdare bu boşluğu doldurana kadar, eski ruhsat iptali kararlarına karşı açılan davalarda işletmelerin eli güçlenecektir.

Sonuç: Sektöre Kritik Çağrı

30 Mayıs 2024 tarihli Bakanlık görüşünün netleştirdiği Turizm Mevzuatının Önceliği kuralı, kısa süre sonra yasal dayanağını yitirme riskiyle karşı karşıya.

Turizm sektörü paydaşlarının ve yerel idarelerin, yasal düzenlemeleri an be an takip etmesi ve herhangi bir kanun boşluğuna hazırlıklı olması gerekiyor. Zira yeni kanun çıkana kadar, tesislerin yasal mağduriyet yaşamaması adına, yalnızca belediyelerin değil, aynı zamanda Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelik'teki asgari standartların da sağlanmaya devam edilmesi en güvenli yoldur.