Çanakkale Lapseki Suluca Mahallesi TOKİ Kentsel Gelişim Projesi: Vizyoner Bir Dönüşüm
Yönetici Özeti
Bu rapor, Çanakkale'nin Lapseki ilçesi Suluca Mahallesi'nde Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından yürütülen kentsel gelişim projesinin olağanüstü başarısını ve potansiyelini sunmaktadır. Proje, bölgenin artan konut ihtiyacını karşılamak, planlı kentleşmeyi teşvik etmek ve yaşam kalitesini en üst düzeye çıkarmak amacıyla vizyoner bir dönüşüm gerçekleştirmektedir.
TOKİ'ye ait 51.613 metrekarelik (5.16 hektar) bir alanın "Kentsel Gelişme Alanı" olarak stratejik bir şekilde yeniden belirlenmesiyle başlayan bu proje, sosyal konut üretimi ve düzenli kentleşme hedeflerini titizlikle gerçekleştirmektedir. Proje, düşük gelirli vatandaşların konut ihtiyacını başarıyla karşılama, planlı kentleşmeyi teşvik etme, afetlere dirençli ve çağdaş standartlarda bir kentleşme modeli sunma ve bölgenin sosyal ve ekonomik yapısını olumlu yönde dönüştürme gibi çok yönlü stratejik hedeflere sahiptir.
Beklenen etkiler olağanüstü bir başarı potansiyeli sunmaktadır. İnşaat sektörü başta olmak üzere yerel ekonomiye önemli katkılar sağlaması ve istihdam olanaklarını kayda değer ölçüde artırması öngörülmektedir. Eğitim kurumları, yeşil alanlar, sağlık birimleri ve sosyal yaşam merkezleri gibi entegre sosyal donatılar ve güçlü altyapı ile yaşam kalitesinin zirveye taşınması hedeflenmektedir. Emlak piyasasında arazi değerlerinin artması ve konut fiyatlarının dengelenmesi beklenirken, 1915 Çanakkale Köprüsü'nün bölgeye olan ilgiyi artırıcı etkisiyle Lapseki'nin bir cazibe merkezi haline gelmesi öngörülmektedir. D-200 Karayolu ve O-6 Otoyolu ile Çanakkale Boğazı'na yakınlığı sayesinde bölgenin erişilebilirliği daha da güçlenecektir. Genel olarak, bu proje Lapseki ilçesi ve Suluca Mahallesi'nin gelecekte parlak bir uydu kent potansiyeli taşıdığını ortaya koymakta ve hem yatırımcılar hem de dar gelirli vatandaşlar için önemli fırsatlar sunmaktadır.
1. Giriş: Projenin Bağlamı ve Önemi
1.1 Lapseki ve Suluca Mahallesi'nin Stratejik Konumu ve Dönüşümü
Lapseki ilçesi, Çanakkale İli'nde stratejik bir konumda yer almakta olup, TOKİ projesinin planlama alanı Suluca Mahallesi'ndedir. Proje alanı, D-200 Karayolu ve O-6 Otoyolu gibi ana ulaşım akslarına mükemmel bağlantılar sunarak bölgesel ve ulusal taşımacılık için kritik bir avantaj sağlamaktadır. Çanakkale Boğazı'na olan yakınlığı, bölgenin değerini ve stratejik çekiciliğini önemli ölçüde artırmaktadır.
18 Mart 2022'de hizmete giren 1915 Çanakkale Köprüsü, bölgeye olan ilgiyi olağanüstü bir şekilde artırmış ve gayrimenkul ile kentsel gelişim açısından güçlü bir büyüme katalizörü görevi görmüştür. Köprü, Lapseki'yi Asya ve Avrupa kıtaları arasında kritik bir lojistik, ekonomik ve yerleşim merkezi haline getirmiştir. Bu stratejik coğrafi avantaj, Lapseki'yi Çanakkale şehri için parlak bir uydu kent ve dinamik bir ekonomik büyüme kutbu olarak konumlandırmaktadır. Lapseki'de arazi ve mülk değerlerindeki önemli artışlar (yıllık yüzde 31-37'lik artışlar, 1 milyon TL'lik mülklerin 9-10 milyon TL'ye yaklaşması) , 1915 Çanakkale Köprüsü'ne doğrudan atfedilmektedir. TOKİ projesi, planlı ve yüksek kaliteli konut stoğu sunarak, bu güçlü talep baskısını başarıyla yönetmekte ve bölgenin sürdürülebilir gelişimine öncülük etmektedir.
1.2 TOKİ'nin Türkiye'nin Kentsel Gelişim ve Konut Politikasındaki Öncü Rolü
TOKİ, Türkiye'nin ulusal konut ve kentsel gelişim politikalarını uygulamaktan sorumlu merkezi bir devlet kurumudur. Kurumun temel görevi, Anayasa'da belirtildiği üzere, vatandaşların konut ve barınma ihtiyaçlarını karşılamaktır. TOKİ projeleri, özellikle düşük gelirli vatandaşlara yönelik olarak, uygun fiyatlı, yaşanabilir, güvenli ve altyapı donanımlı konutlar sağlamak üzere tasarlanmıştır.
"İlk-Evim Arsam Projesi" gibi stratejik girişimler, 12. Kalkınma Planı'nın hedefleriyle uyumlu bir şekilde ilerlemektedir. TOKİ'nin temel işlevlerinden biri, planlı kentleşmeyi teşvik etmek ve modern, düzenli yerleşim alanları oluşturmaktır. Konut sağlamanın ötesinde, TOKİ projeleri ulusal ekonomiye ve istihdama önemli katkılar sunmaktadır; örneğin, tüm projeler için 16 milyar TL kaynak ayrılmış ve yaklaşık 120.000 kişilik istihdam yaratılması hedeflenmiştir. Suluca projesinde TOKİ'nin yer alması ve alanın "Gecekondu Önleme Bölgesi" olarak belirlenmesi , bu girişimin devletin kentsel büyümeyi başarıyla yönlendirme ve ulusal kalkınma hedeflerini kararlılıkla uygulama vizyonunun doğrudan bir yansıması olduğunu göstermektedir.
2. Projenin Oluşumu: Plan Değişiklikleri ve Yasal Çerçeve
2.1 Arazi Kullanım Kararlarının Vizyoner Evrimi
Projenin özü, Suluca Mahallesi'nde TOKİ'ye ait 51.613 metrekarelik bir alanın "Kentsel Gelişme Alanı" olarak yeniden belirlenmesini içermektedir. Bu önemli plan değişikliği, gelişen konut taleplerini karşılamak üzere yeni, planlı konut alanları oluşturma hedefiyle açıkça gerçekleştirilmiştir. Arazinin doğal kullanımlarından kentsel gelişime dönüştürülmesi, hükümetin Lapseki bölgesinin acil konut ihtiyaçları ve yüksek büyüme potansiyeline ilişkin değerlendirmesini yansıtan kasıtlı ve stratejik bir politika kararıdır. Bu, beklenen kentsel genişlemeyi belirlenmiş, kontrol altındaki bölgelere yönlendirme konusunda bilinçli bir seçim anlamına gelmekte, böylece diğer değerli çevresel veya tarım arazilerinin plansız yapılaşmadan korunmasını sağlamaktadır.
2.2 Düzenleyici Dayanak ve Sorunsuz Onay Süreci
Plan değişikliği, "Balıkesir-Çanakkale Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı"nda yapılan bir değişiklikle resmi olarak yürürlüğe girmiş, özellikle H-17 plan paftasını etkilemiştir. Bu değişiklik, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 14 Mayıs 2025 tarihinde resmi olarak onaylanmıştır. Bu onayın yasal dayanağı, 1 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 102. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi ve İmar Kanunu'nun Ek-11. maddesinin (c) fıkrasıdır. Alanın 12 Haziran 2024 tarihinde "Gecekondu Önleme Bölgesi" olarak ilan edilmiş olması , projenin güçlü ve yasal olarak sağlam bir temele sahip olduğunu göstermektedir. Bu sağlam düzenleyici destek, potansiyel hukuki zorlukları en aza indirmekte ve tüm paydaşlar için kesinlik sağlamaktadır.
2.3 Proje Parsellerinin Stratejik Tanımlanması
Kentsel gelişim projesi, 152 ada 1 parsel, 148 ada 970, 971, 972, 973, 974 parselleri ve 153 ada 1 parselini kapsamaktadır. Bu parsellerin tamamı, toplamda 5.16 hektarlık bir alanı oluşturmaktadır. En önemlisi, tanımlanan tüm parsellerin Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) mülkiyetinde olduğu doğrulanmıştır. Tüm arazi parsellerinin halihazırda TOKİ'nin mülkiyetinde olması , arazi edinimiyle ilgili yaygın gecikmeleri ve hukuki anlaşmazlıkları ortadan kaldırmaktadır. Bu önceden var olan, konsolide kamu mülkiyeti, projenin uygulama zaman çizelgesini ve bütçesini önemli ölçüde hızlandırmakta ve güvence altına almaktadır.
3. Suluca TOKİ Projesinin Stratejik Hedefleri ve Vizyonu
3.1 Konut İhtiyaçlarının Karşılanması ve Sosyal Eşitliğin Güçlendirilmesi
Plan değişikliği, açıkça "sosyal konut ve planlı kentleşme hedefleri"ni gerçekleştirmeyi amaçlamaktadır. Projenin birincil hedeflerinden biri, düşük gelirli vatandaşlar için uygun fiyatlı ve yaşanabilir konut seçenekleri sunarak hayati bir toplumsal ihtiyacı başarıyla karşılamaktır. Bu proje, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın devletin vatandaşların konut ve barınma ihtiyaçlarını karşılama konusundaki temel görevine ilişkin temel hükmüyle doğrudan uyumludur. Projenin "dar gelirli vatandaşlara" konut sağlama amacı ile genel konut fiyatlarını "dengelemek" ve "arz-talep dengesini" düzenlemek hedefi, sofistike, iki yönlü bir stratejiyi ortaya koymaktadır. TOKİ, planlı, kaliteli konut arzını artırarak, daha geniş bir gelir grubuna fayda sağlayacak şekilde piyasadaki yukarı yönlü fiyat baskısını hafifletmeyi ve aynı zamanda en savunmasız gruplara doğrudan sübvansiyonlu seçenekler sunmayı hedeflemektedir.
3.2 Plansız Kentleşmenin Önlenmesi ve Modern Şehirleşmenin Teşviki
Projenin temel görevlerinden biri, 12 Haziran 2024 tarihinde 775 Sayılı Kanun kapsamında "Gecekondu Önleme Bölgesi" olarak belirlenerek planlı ve düzenli kentleşmenin önünü açmaktır. Proje, düzenli ve modern yapılaşmayı teşvik etmeyi açıkça hedeflemektedir. Bu proje, plansız yerleşimlerin ortaya çıkmasından sonra onlara tepki vermek yerine – ki bu maliyetli ve karmaşık bir zorluktur – öncü bir stratejiyi temsil etmektedir. Kontrolsüz gelişme başlamadan önce planlı, yasal ve uygun fiyatlı konut seçenekleri sunarak, proje nüfus artışını yapılandırılmış, iyi hizmet verilen alanlara yönlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu, geleneksel yıkım veya yasallaştırma çabalarından daha etkili ve sürdürülebilir bir kentsel planlama yaklaşımını temsil etmektedir. Suluca projesi, öngörülü kentsel yönetimin bir modeli olarak hizmet vermektedir.
3.3 Dirençli, Modern ve Sürdürülebilir Kentsel Çevrelerin Yaratılması
Planlama çerçevesi, "sürdürülebilir şehircilik ilkeleri"ne uyumu vurgulamaktadır. Yeni yerleşim alanları, "çevreye duyarlı ve çağdaş standartlarda" olacak şekilde tasarlanmıştır, bu da modern, yüksek kaliteli gelişime olan bağlılığı göstermektedir. Temel hedeflerden biri, Türkiye'nin sismik profili göz önüne alındığında kritik olan doğal afetlere, özellikle depremlere karşı üstün "dirençli yapılaşma" sağlamaktır.
Jeolojik ve Jeoteknik Hususlar: Planlama alanı, Türkiye Deprem Tehlike Haritası'na göre PGA 475 sınıfında 0.336g katsayısıyla "Orta Derece Tehlikeli Deprem Bölgesi" sınırları içerisinde yer almaktadır. Detaylı eğim analizi ve özel azaltıcı önlemler (kontrolsüz kazılardan kaçınılması, istinat yapılarıyla desteklenmesi, temellerin stabil jeolojik birimlere oturtulması, uygun drenaj sistemleri) , arazi planlamasına ve mühendisliğe yönelik üstün ve sorumlu bir yaklaşımı göstermektedir. Bu düzeydeki teknik titizlik ve dirençli inşaat uygulamalarına bağlılık, projenin güvenilirliğini zirveye çıkarmakta ve kentsel gelişim için örnek bir standart belirlemektedir.
Kentsel Tasarım Felsefesi: "Yatay mimari temelli mahallelerin kurgulanması" vurgusu, sosyal dokuyu korumak ve güçlendirmek için yenilikçi bir tasarım tercihidir. Bu tercih, daha güçlü bir topluluk duygusu oluşturmak, daha insan ölçeğinde bir kentsel ortam sağlamak ve Suluca Mahallesi'nin mevcut kırsal bağlamıyla daha iyi entegrasyonu kolaylaştırmak için bilinçli bir çabayı işaret etmektedir. Bu mimari felsefe, sadece konut sağlamanın yanı sıra sosyal sürdürülebilirliği ve yaşam kalitesini önceliklendiren vizyoner bir değişimi göstermektedir.
4. Kapsamlı Etki Değerlendirmesi
4.1 Sosyo-Ekonomik Dönüşüm ve İstihdam Fırsatları
Projenin Lapseki ilçesinin sosyal ve ekonomik yapısını olağanüstü bir şekilde dönüştürmesi beklenmektedir. Özellikle inşaat sektöründe olmak üzere istihdam olanaklarını kayda değer ölçüde artırması öngörülmektedir. TOKİ, ulusal bir kuruluş olarak, projeleri kapsamında 140 yeni şantiye eklemeyi ve yaklaşık 120.000 kişilik istihdam yaratmayı hedeflemektedir. Yeni kentsel gelişim alanının, yerel ekonomik kalkınmaya büyük katkılar sağlaması ve cazip yeni yatırım fırsatları çekmesi beklenmektedir. Lapseki'nin mevcut nispeten düşük nüfus yoğunluğu ile hızlı nüfus artışı beklentileri arasındaki karşıtlık, planlı kentsel genişleme için açık ve yakın bir ihtiyacı ortaya koymaktadır. TOKİ projesi, beklenen bu demografik akını yönetmek için tasarlanmış proaktif bir önlemdir.
4.2 Kentsel ve Çevresel Gelişim
Yeni yerleşim alanı, eğitim kurumları, geniş yeşil alanlar (19.268 m²), sağlık birimleri ve sosyal yaşam merkezleri gibi temel sosyal donatıları içerecek şekilde titizlikle ve kapsamlı bir şekilde planlanmıştır. Proje, bölgenin altyapısını güçlendirmeyi ve sosyal donatıların erişilebilirliğini artırarak genel yaşam kalitesini zirveye taşımayı açıkça hedeflemektedir. Gelişim, "çevreye duyarlı" olmayı ve "çağdaş standartlarda" ile "sürdürülebilir şehircilik ilkeleri"ne uymayı taahhüt etmektedir. Sismik risk değerlendirmesi ve eğim stabilitesi ve drenaj için özel, önleyici azaltıcı önlemler dahil olmak üzere detaylı jeolojik ve jeoteknik analizler , üstün düzeyde çevresel ve mühendislik titizliğini göstermektedir. Bu entegre planlama stratejisi, sakinlerin genel yaşam kalitesini artırmayı hedeflemekte, projeyi uzun vadede daha çekici ve sürdürülebilir kılmaktadır.
4.3 Emlak Piyasası Dinamikleri ve Değer Artışı
Plan değişikliğinin, Suluca Mahallesi'nde arazi değerini artırması ve bölgeyi bir "cazibe merkezi" haline getirmesi açıkça beklenmektedir. Temel hedeflerden biri, konut fiyatlarını dengelemek ve bölgedeki genel konut arz-talep dengesini düzenlemektir. 1915 Çanakkale Köprüsü'nün tamamlanması, bölgeye olan ilgiyi ve yatırımı doğrudan artırmıştır. Lapseki, köprüye ve bağlantı yol ağına olan yakınlığı nedeniyle Çanakkale'de gayrimenkul alımları için en çok rağbet gören yer haline gelmiştir. Endeksa.com verilerine göre, Lapseki'de konut imarlı arsa fiyatları bir yılda yüzde 31 artış göstermiş, metrekare ortalama fiyatı 842 TL olmuştur. Tarım arazisi fiyatları da bir yılda yüzde 31 artışla metrekare başına ortalama 83 TL'ye ulaşmıştır. Birkaç yıl önce 1 milyon TL değerinde olan mülkler, dramatik bir değer artışı göstererek şimdi 9-10 milyon TL'ye yaklaşmaktadır. Bu durum, TOKİ projesinin bölgedeki piyasa momentumundan stratejik olarak yararlanarak bölgeye değer kattığını göstermektedir.
4.4 Gelişmiş Erişilebilirlik ve Bölgesel Bağlantı
Proje alanı, D-200 Karayolu ve O-6 Otoyolu'na doğrudan bağlantıları sayesinde üstün erişilebilirliğe sahiptir. Çanakkale Boğazı'na olan avantajlı yakınlığı, doğal olarak stratejik ve ekonomik değerini katlamaktadır. 1915 Çanakkale Köprüsü gibi anıtsal bir altyapı projesi, bölgesel ilgiyi ve bağlantıyı daha da pekiştirmiştir. Köprü, daha geniş Kınalı-Tekirdağ-Çanakkale-Balıkesir Otoyolu'nun ayrılmaz bir bileşeni olup, Türkiye'nin önemli bir bölümünde kesintisiz bir ulaşım koridoru oluşturmaktadır. Bu durum, Lapseki'yi Avrupa ve Asya'yı birbirine bağlayan daha büyük bir bölgesel ve ulusal ulaşım ve lojistik koridor içinde hayati ve dinamik bir stratejik düğüm olarak konumlandırmaktadır. Suluca TOKİ projesi, Lapseki'nin iyi bağlantılı bir "uydu kent" rolünü stratejik olarak kullanmakta ve daha da güçlendirmektedir.
5. Sürdürülebilir Gelişim İçin Güçlü Temeller ve İleriye Dönük Stratejiler
5.1 Geçmiş Deneyimlerden Öğrenilen Derslerle Güçlendirilen Proje Yaklaşımı
Geçmişteki bazı projelerde yaşanan deneyimler, altyapı yönetimi ve operasyonel sürdürülebilirliğin önemini ortaya koymuştur. Bu değerli dersler, Suluca projesinin planlama sürecine entegre edilerek, projenin uzun vadeli başarısı ve sakin memnuniyeti için sağlam temeller atılmıştır. Proje, hızla büyüyen bir nüfusu desteklemek üzere tasarlanmış modern ve yeterli altyapı sağlanmasına öncelik vermektedir. Kamu hizmetlerinin, yeşil alanların ve sosyal donatıların kalitesini ve erişilebilirliğini zaman içinde korumak ve geliştirmek, projenin merkezinde yer almaktadır. Ayrıca, Suluca Mahallesi'nin mevcut sakinleri ile yeni gelenler arasında güçlü bir topluluk bağı oluşturmak ve sosyal entegrasyonu teşvik etmek, projenin sosyal başarısı için kritik öneme sahiptir.
5.2 Sürdürülebilir Gelişim İçin Öncü ve Güçlü Stratejiler
Detaylı jeolojik risk azaltma ve sağlam mühendislik çözümlerinden, çevresel sürdürülebilirliğe açık taahhüde, kapsamlı sosyal ve yeşil altyapının entegrasyonuna ve insan odaklı mimari ilkelerin benimsenmesine kadar uzanan kapsamlı proaktif önlemler dizisi, dirençli ve yaşanabilir bir şehircilik için üstün ve kapsamlı bir plan oluşturmaktadır. Bu entegre yaklaşım, titizlikle uygulanır ve sürdürülürse, geçmişteki deneyimlerden ders çıkararak Suluca projesini örnek bir başarıya taşıma potansiyeline sahiptir. Bu, sadece konut sağlamanın ötesine geçerek çevresel bütünlüğü, güvenliği ve sosyal refahı kapsayan kentsel gelişime bütünsel bir anlayışı göstermektedir. Suluca TOKİ projesi, Türkiye'de ve ötesinde gelecekteki büyük ölçekli kentsel gelişmeler için parlak bir model ve referans noktası olarak hizmet etme potansiyeline sahiptir.
6. Sonuç ve Stratejik Öneriler
6.1 Temel Bulguların Sentezi ve Projenin Önemi
Çanakkale Lapseki Suluca Mahallesi TOKİ Kentsel Gelişim Projesi, bölge için derin ve stratejik olarak hayati, başarılı bir kentsel dönüşümü temsil etmektedir. Proje, ulusal konut politikalarıyla stratejik uyum içindedir ve planlı ve yapılandırılmış kentleşmeyi teşvik etmeyi amaçlayan "Gecekondu Önleme Bölgesi" olarak belirlenmesiyle güçlü bir şekilde vurgulanmaktadır. Bu proje, konut için kritik bir sosyal ihtiyacı karşılamanın yanı sıra, yerel istihdamı teşvik eden, yatırım çeken ve bölgesel emlak piyasasının istikrara kavuşmasına katkıda bulunan üstün faydalar sunmaktadır. Dirençli, modern ve sürdürülebilir kentsel tasarıma olan bağlılık, kapsamlı jeolojik ve jeoteknik çalışmalar, geniş sosyal ve yeşil altyapının entegrasyonu ve insan odaklı mimari ilkelerin benimsenmesiyle açıkça kanıtlanmaktadır. Sonuç olarak, projenin başarısı, Lapseki'nin artan stratejik bağlantısı, özellikle de 1915 Çanakkale Köprüsü'nün katalitik etkisiyle olağanüstü bir şekilde artırılmakta ve Suluca'yı parlak bir uydu kent olarak konumlandırmaktadır.
6.2 Başarılı Uygulama, Uzun Vadeli Sürdürülebilirlik ve Olumlu Etkileri Maksimize Etmek İçin Öneriler
Öneri 1: Üstün İnşaat Sonrası Yönetim ve Bakım Çerçevelerinin Oluşturulması. Tüm kentsel altyapının ve kamusal alanların uzun vadeli bakımı ve işletilmesi için açık, yeterince finanse edilmiş ve hesap verebilir, yenilikçi mekanizmalar oluşturulması büyük önem taşımaktadır. Bu, proaktif izleme, düzenli denetimler ve sakin şikayetlerini zamanında ele almak için duyarlı bir sistemi içermelidir. Etkili inşaat sonrası yönetim, projenin uzun vadeli yaşanabilirliğini, sakin memnuniyetini ve kamu yatırımının korunmasını sağlamak için hayati öneme sahiptir.
Öneri 2: Sürekli Sosyo-Ekonomik Etki İzleme ve Uyarlanabilir Planlama Uygulanması. Gerçek nüfus artış oranları, konut uygun fiyatlılık metrikleri, istihdam yaratma ve yerel ekonomik sektörlerin evrimi dahil olmak üzere temel sosyo-ekonomik göstergelerin sürekli veri toplama ve analizi için sağlam bir çerçeve geliştirilmeli ve uygulanmalıdır. Bu, sakin memnuniyeti ve ihtiyaçlarına ilişkin düzenli anketleri içermelidir. Hızlı kentsel gelişim, dinamik fırsatlar sunmaktadır. Sürekli izleme, ortaya çıkan fırsatların zamanında değerlendirilmesine olanak tanır ve projenin topluluğun ve bölgenin değişen ihtiyaçlarına duyarlı kalmasını sağlamak için uyarlanabilir planlama ve politika ayarlamalarına olanak tanır.
Öneri 3: Öncü Topluluk Katılımı ve Sosyal Entegrasyon Programlarının Teşvik Edilmesi. Fiziksel planlamanın ötesinde, sosyal altyapıya ve topluluk oluşturma girişimlerine yatırım yapılmalıdır. Bu, topluluk merkezleri kurmayı, kültürel ve sosyal etkinlikler düzenlemeyi ve yeni sakinler ile mevcut Suluca Mahallesi topluluğu arasında etkileşim için platformlar oluşturmayı içerir. Yeni sakinlerin yerel hizmetlere ve istihdam fırsatlarına erişimini destekleyecek programlar da düşünülmelidir. Uyumlu ve kapsayıcı bir mahalle oluşturulmasını sağlamak için sosyal uyumu teşvik eden aktif ve yenilikçi çabalar gösterilmelidir.
