İzmir Eczacı Odası Başkanı Ecz. F. Savaş Kılıççıoğlu; internette, pazar yerlerinde ve market raflarında denetimsiz satılan reçetesiz tezgah üstü (OTC) ürünler ile gıda takviyelerinin halk sağlığını ciddi boyutta tehdit ettiğini vurgulayarak acil denetim ve mevzuat düzenlemesi çağrısında bulundu.
Denetimsiz OTC Ürünlerinin Yarattığı Temel Riskler
-
Ruhsatlandırmada Çifte Standart: Sağlık Bakanlığı onaylı bir ilaç 4 klinik faz aşamasından ve sıkı Ar-Ge denetimlerinden geçerken; Tarım ve Orman Bakanlığı onaylı takviyeler çok daha gevşek ve hızlı prosedürlerle ruhsatlandırılıyor.
-
Takip Mekanizmasının Eksikliği: Eczanelerdeki ilaçlar İlaç Takip Sistemi (İTS) ile üretimden hastaya kadar izlenirken, internette satılan ürünlerin merdiven altı üretim olup olmadığı denetlenemiyor.
-
Saklama ve Taşıma Koşulları: Eczanelerde 7/24 ısı ve nem takip cihazlarıyla korunan etken maddeler; kargo poşetlerinde, 40 dereceyi aşan aşırı sıcaklarda ve kontrolsüz ortamlarda taşınarak kimyasal bozulmaya uğruyor.
-
Bilinçsiz Tüketim: Eczacı ve hekim danışmanlığı olmadan kullanılan takviyeler, mevcut kronik hastalıklar ve kullanılan diğer ilaçlarla ölümcül etkileşimlere yol açabiliyor.
Ruhsatlandırma Sürecindeki Açıklar Riski Artırıyor
Sürecin en başından itibaren yanlış kurgulandığına işaret eden Başkan Kılıççıoğlu, Sağlık Bakanlığı onay süreçlerinin yüksek maliyet ve faz aşamaları gerektirmesi nedeniyle üreticilerin Tarım ve Orman Bakanlığı’na yöneldiğini ifade etti:
"Bir ürünü Sağlık Bakanlığı kriterlerine göre piyasaya sürmek için Ar-Ge ve 4 faz aşamasını göze almanız gerekir. Bu ciddi bir yatırım ve zaman ister. Ancak aynı ürünü gıda takviyesi adı altında Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan görece çok daha basit, ucuz ve hızlı bir süreçle çıkarabiliyorsunuz. Denetim mekanizması neredeyse bulunmuyor ve risk tamamen doğrudan tüketiciye kalıyor. İnsan vücuduna doğrudan giren bu ürünlerin basit bir gıda takviyesi muamelesi görmesini değil, her aşamada sıkı denetime tabi tutulmasını talep ediyoruz."
Kargodaki Aşırı Sıcaklık Ürünleri Zehre Dönüştürebilir
Eczanelerin Sağlık Bakanlığı tarafından ısı ve nem kontrolleriyle anlık olarak denetlendiğini hatırlatan Kılıççıoğlu, internetten sipariş edilen ürünlerin teslimat koşullarına dikkat çekti:
"Eczanelerimizde havadaki nem ve ısıda en ufak bir sapma olduğunda sistem uyarır ve gerekirse Bakanlık o ilaçların anında imhasına karar verir. İzmir gibi 40 dereceyi bulan sıcaklıklarda bir kargo transferinde 3-4 gün seyahat eden bir ürünün içeriğinin nasıl değiştiğini bilemezsiniz. Bir elektronik eşya bozuk çıktığında yenisiyle değiştirilebilir; ancak bozulan bir kimyasalı vücudunuza, eşinize ya da çocuğunuza verdiğinizde bunun geri dönüşü olmaz."
Eczacı Danışmanlığı Hayati Önem Taşıyor
Vatandaşların sosyal medya yönlendirmeleri veya duyumlarla hareket etmemesi gerektiğini belirten Kılıççıoğlu, kas rahatsızlığı olan bir bireyin rastgele magnezyum kullanmasının bile vücutta istenmeyen hasarlara yol açabileceğini ifade etti. İzmir Eczacı Odası, halk sağlığını korumak ve güvenli ilaç tedarik zincirini güvence altına almak için mevzuat tekliflerini ilgili kamu kurumlarıyla paylaşmaya devam edecek.
