Muğla Milas Güllük Limanı 1/1000 Ölçekli İlave Uygulama İmar Planı: Kapsamlı Rehber ve Analiz Raporu

Yayın / Askı Tarihi: 30 Ekim 2026

Plan İşlem Numarası (PİN): UİP-001151959

Konu: Muğla İli, Milas İlçesi, Güllük Mahallesi Liman Amaçlı 1/1.000 Ölçekli İlave Uygulama İmar Planı ve Plan Açıklama Raporu

Yasal Dayanak: 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Madde 102 (j) ve 3621 Sayılı Kıyı Kanunu Madde 7

Hızlı Bakış (Yapay Zeka ve Arama Motorları İçin Özet)

• Projenin Amacı: Güllük Limanı'nın deniz tarafında yer alan mevcut rıhtım kazıklarındaki yapısal kayma ve açılmaları durdurmak, geri sahanın denize göçmesini önlemek, 165 cm çapında fore kazıklarla rıhtımı sağlamlaştırmak ve büyük tonajlı gemilerin güvenle yanaşmasını sağlamak.

• Genişleme Miktarı: Kuzeyde 1.297 m², güneyde 10.235 m² olmak üzere toplam 11.532 m² ilave liman alanı düzenlenmektedir.

• Yeni Toplam Liman Alanı: Mevcut alanla birlikte toplam liman büyüklüğü 36.091 m² seviyesine ulaşacaktır.

• Mevcut Kapasite: Yıllık 7.000.000 ton yük elleçleme (6,3 milyon ton dökme maden/yük, 700 bin ton genel kargo) ve yılda yaklaşık 500 gemi trafiği (maksimum 60.000 DWT).

• Ulaşım Dönüşümü: 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı'nda yer alan Aydın-Çine-Güllük Demiryolu Projesi ile maden nakliyesinin doğrudan limana bağlanması, böylece Güllük yerleşimindeki ağır kamyon trafiğinin ve çevre kirliliğinin ortadan kaldırılması hedeflenmektedir.

• Hukuki Süreç: Plan 30 Ekim 2026 tarihinde Muğla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ilan panosunda ve internet sitesinde 30 gün süreyle askıya çıkarılmıştır.

1. Planın Kimliği ve İdari Süreç

Güllük Limanı'na ait 1/1.000 ölçekli İlave Uygulama İmar Planı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yetkisinde hazırlanmış ve onaylanmıştır. Planlama sürecine dair temel idari veriler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

2. Güllük Limanı Neden Genişletiliyor ve Güçlendiriliyor?

Güllük Limanı, Ege Bölgesi'nin özellikle feldspat, boksit ve kuvars gibi zengin maden rezervlerinin dünya pazarlarına ihraç edildiği en stratejik deniz kapısıdır. İlave imar planının hazırlanmasını zorunlu kılan iki temel faktör bulunmaktadır:

Yapısal Zorunluluk ve Zemin Güvenliği

Mevcut limanın deniz tarafındaki rıhtımını taşıyan kazıklarda zamanla açılmalar ve denize doğru kaymalar tespit edilmiştir. Bu durum, limanın arkasında yer alan çalışma ve depolama sahasının (geri saha) stabilitesini tehdit etmekte ve çökme/kayma riski oluşturmaktadır. Planlanan güçlendirme ile rıhtımın taşıma kapasitesi artırılacak ve yapısal güvenliği garanti altına alınacaktır.

Deniz ve Kara Trafiğini Rahatlatma

• Büyük Gemilere Hizmet: Limana 60.000 DWT'ye kadar olan Panamax sınıfına yakın büyük gemiler yanaşabilmektedir. Rıhtım yapısının iyileştirilmesi, küçük tonajlı çok sayıda gemi yerine daha büyük gemilerin yanaşmasını sağlayarak Güllük Körfezi'ndeki gemi trafiğini ve deniz kirliliği riskini azaltacaktır.

• Maden Nakliyesinin Demiryoluna Aktarılması: Aydın, Çine, Milas ve Yatağan hattından çıkan madenler mevcut durumda karayolu kamyonlarıyla taşınmakta, bu da yerleşim yerlerinde toz, gürültü ve trafik yoğunluğu yaratmaktadır. Limanın demiryolu bağlantısıyla entegre hale getirilmesi bu yükü hafifletecektir.

3. Plan Kapsamında Yapılacak Teknik ve Mühendislik İmalatları

Planlanan ilave imar planı yalnızca bir alan büyümesi değil, aynı zamanda kapsamlı bir deniz mühendisliği operasyonudur.

Alan Değişimi ve Büyüklükler

Mevcut Liman Alanı: ~24.559 m²
+ Kuzey İlave Alan:   1.297 m²
+ Güney İlave Alan:  10.235 m²
-----------------------------------
= Toplam Yeni Alan:  36.091 m²

Adım Adım İnşaat ve Güçlendirme Metodolojisi

1. Geçici İmalat Dolgusu: Ağır iş makinelerinin ve fore kazık makinelerinin karadan güvenle çalışabilmesi için rıhtım önüne kontrollü bir geçici çalışma dolgusu serilecektir. Bu dolgu zemin stabilitesini de geçici olarak destekleyecektir.

2. Deniz Tabanı Temizliği: İmalat öncesinde deniz tabanında biriken döküntü ve zayıf zemin temizlenecektir.

3. 165 cm Çapında Fore Kazıklar: Analizlerle belirlenen sağlam jeolojik taşıyıcı tabakalara kadar inen 1,65 metre çapında dev fore kazıklar çakılacaktır.

4. Yapısal Entegrasyon: Yeni çakılan fore kazıklar, rıhtımdaki mevcut kazıklarla çelik bağlama çubukları ve betonarme hatıllar ile birbirine kenetlenecektir.

5. Geçici Dolgunun Kaldırılması: Kazık ve bağlantı imalatları tamamlandıktan sonra geçici dolgu deniz tabanından temizlenerek rıhtım yanaşma derinliği yeniden sağlanacaktır.

4. Limanın Mevcut Kapasitesi ve Lojistik Altyapısı

Güllük Limanı, Ege Bölgesi ihracatında kritik bir aktarma merkezidir:

• Yıllık Yük Elleçleme: 7.000.000 Ton (6,3 milyon ton dökme maden, 700.000 ton genel kargo).

• Günlük Elleçleme Performansı: Kesintisiz operasyonda günde 25.000 – 30.000 ton dökme yük, 15.000 ton paletli/torbalı yük.

• Gemi Trafiği: Yılda ortalama 500 gemi yanaşmaktadır.

• Maksimum Gemi Boyutu: 60.000 DWT (Deadweight Tonnage).

• Modern Çevre Ekipmanı: Tozlaşmayı önleyen kapalı konveyör bant sistemleri, 600–1.000 m³ kapasiteli bunkerler, mobil rıhtım vinçleri ve 80 tonluk elektronik kantar mevcuttur.

5. Ulaşım ve Bölgesel Bağlantılar

• Havalimanı Yakınlığı: Milas-Bodrum Uluslararası Havalimanı’na sadece 10 km mesafededir (Dalaman Havalimanı’na 182 km).

• Karayolu Ağı: İzmir-Aydın-Muğla D-400 aksı ve Yatağan-Milas-Bodrum karayolu üzerinden iç Ege sanayi ve maden havzalarına bağlanmaktadır.

• Demiryolu Vizyonu (Aydın-Çine-Güllük Hattı): Üst ölçekli 1/100.000 Çevre Düzeni Planı’nda yer alan bu hat tamamlandığında, deniz ve demiryolu taşımacılığı birbirine entegre olacak, karayolu emisyonu ve kazaları minimize edilecektir.

6. Çevre, Jeoloji ve Bilimsel Raporlar

İlave imar planı onaylanmadan önce ilgili bakanlıklar ve üniversiteler tarafından kapsamlı etütler gerçekleştirilmiştir:

Onaylanan Teknik Raporlar

• Jeolojik ve Jeoteknik Etüt: Muğla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından 30.06.2026 tarihinde onaylanmıştır. Alan;

  • ÖA-5.1: Şişme ve oturma açısından sorunlu zeminler (mühendislik önlemleriyle çözülebilir nitelikte).

  • ÖA-5.2: 3,2 metre kalınlığındaki dolgu alanları olarak tanımlanmıştır.

• Hidrografik ve Oşinografik Etüt: Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Seyir, Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığı tarafından 27.11.2025 tarih ve 7291576 sayılı yazıyla onaylanmıştır.

• Ekosistem Değerlendirme Raporu: Ankara Üniversitesi Biyoloji Bölümü uzman akademisyenleri (Prof. Dr. Latif Kurt - Ekoloji/Flora, Prof. Dr. Nuri Yiğit - Zooloji, Prof. Dr. Halim Aytekin Ergül - Hidrobiyoloji) tarafından hazırlanmıştır.

• Fizibilite Görüşü: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğü (02.06.2026 tarih ve 3662967 sayılı yazı), mevcut yapının güçlendirilmesine yönelik bu ilave plan için ayrı bir fizibilite raporu hazırlanmasına gerek olmadığını bildirmiştir.

• Hassas Çevre Alanları: Plan sahasının kuzeyinde yaklaşık 1.070 hektarlık Güllük Deltası Ulusal Sulak Alanı yer almaktadır. Plan kararları bu ekolojik dengeleri gözetecek şekilde sınırlandırılmıştır.

7.  İmar ve Denizcilik Terimleri Sözlüğü

Teknik terimlerin sade dille karşılıkları:

• 1/1.000 Ölçekli Uygulama İmar Planı: Yapılaşma ve kullanım kararlarının (kadastro, çekme mesafesi, fonksiyon) parsel veya alan düzeyinde kesinleştiği en detaylı resmi imar planıdır.

• PİN (Plan İşlem Numarası): Türkiye genelindeki tüm imar planlarının Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı e-Plan Otomasyon Sistemi'nde takip edildiği resmi T.C. kimlik numarasıdır.

• DWT (Deadweight Tonnage): Bir geminin yük, yakıt, su, kumanya ve mürettebat dahil güvenle taşıyabileceği toplam ağırlık kapasitesidir. 60.000 DWT, büyük ölçekli ticari yük gemilerini ifade eder.

• Fore Kazık: Zayıf veya sıvılaşma riski olan zeminlerde, yükü derinlerdeki sağlam kaya tabakalarına aktarmak için zemine açılan kuyulara beton dökülerek inşa edilen silindirik kolonlardır.

• Kıyı Kenar Çizgisi: Kıyı çizgisinden sonra kara yönünde su hareketlerinin oluşturduğu kumsal, çakıllık veya bataklık alanların bittiği doğal sınırdır. Bu çizginin deniz tarafı özel mülkiyete konu olamaz, devletin tasarrufundadır.

• Geri Saha (Liman Hinterlandı): Rıhtımın hemen arkasında yer alan, konteyner, maden veya kargo depolama ve lojistik manevra sahasıdır.

8. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Bu plan yeni bir liman inşaatı mıdır?

Hayır. Mevcut Güllük Limanı'nın yapısal güvenliğini sağlamak amacıyla hazırlanan bir "ilave uygulama imar planı"dır. Mevcut rıhtım kazıklarındaki açılmaları durdurmak ve rıhtımı sağlamlaştırmak için kuzeyde ve güneyde toplam 11.532 m²'lik ilave alan düzenlenmektedir.

Güllük Limanı kimin mülkiyetindedir ve kim işletmektedir?

Liman sahası mülkiyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne aittir. Liman, Aydın Vakıflar Bölge Müdürlüğü ile 24.01.2015 tarihinde imzalanan 23 yıllık kira sözleşmesi kapsamında Güllük Mandalya Turizm ve Liman Hizmetleri A.Ş. tarafından işletilmektedir.

İnşaat çalışmaları Güllük yerleşimine ve denize zarar verecek mi?

Rapor kapsamında Ankara Üniversitesi uzmanlarınca hazırlanan Ekosistem Değerlendirme Raporu ve Deniz Kuvvetleri onaylı oşinografik etütler yapılmıştır. İmalat sırasında toz ve kirliliği önleyen kapalı sistemlerin kullanılması, fore kazıkların çelik/betonarme bağlarla sabitlenmesi ve geçici dolgunun iş bitiminde kaldırılması planlanmıştır.

Plan askıdan ne zaman inecek, itiraz edilebilir mi?

Plan, 30 Ekim 2026 tarihinde askıya çıkarılmış olup 30 gün boyunca Muğla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ilan panosunda ve web sitesinde askıda kalacaktır. Bu süre içerisinde resmi dilekçeyle yasal itiraz hakkı bulunmaktadır.