İzmir Aliağa’da TOKİ Sosyal Konutları İçin Dev İmar Hamlesi: 52,8 Hektarlık Alan Kentsel Gelişmeye Açıldı

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, İzmir’in Aliağa ilçesi Kültür Mahallesi sınırlarında Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından inşa edilecek sosyal konutlar için hazırlanan 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliği’ni onayladı. 11 Kasım 2026 itibarıyla askıya çıkarılan planla; tarım ve ağaçlandırılacak alan statüsündeki yaklaşık 52,8 hektarlık arazi "Kentsel Gelişme Alanı" ilan edildi. Karara İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin muhalefet şerhi damga vurdu.

Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nın (TOKİ) dar ve orta gelirli vatandaşlara yönelik nitelikli yaşam alanları, eğitim, ibadet, sosyal ve teknik altyapı alanları oluşturma hedefiyle başlattığı girişimde kritik eşik aşıldı. Bakanlık Makamı’nca 06.11.2026 tarihinde onaylanan İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliği, 11 Kasım 2026 – 10 Aralık 2026 tarihleri arasında 30 gün boyunca İzmir Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nde halkın incelemesine ve itirazına açıldı.

Plan Değişikliğinin Gerekçesi: Aliağa'nın Hızlı Nüfus Artışı ve Konut Arzı Baskısı

Bakanlık Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan gerekçe raporunda, plan değişikliğinin en önemli dayanağı olarak Aliağa'daki demografik büyüme ve tükenen kentsel gelişim alanları gösterildi:

• Nüfus Artışı: TÜİK verilerine göre Aliağa ilçe nüfusu 2014 yılında 83.366 iken, 2025 yılı itibarıyla %33 artışla 110.892 kişiye ulaştı. Bölge için hedeflenen nihai planlama nüfusu ise 160.000 kişi olarak kabul edildi.

• Mevcut Konut Alanlarının Doluluğu: İlçe merkezinde daha önce önerilen yaklaşık 410 hektarlık kentsel gelişme alanının büyük bölümünde yapılaşmanın tamamlandığı ve ilçede yeni sosyal konut sahası üretme zorunluluğu doğduğu aktarıldı.

• Yasal Dayanak: Değişiklik; Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’nin 20. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "(a) Kamu yatırımları" ve "(d) Değişen verilere bağlı olarak planın güncellenmesi" hükümleri ile Çevre Düzeni Planı’nın 7.28 numaralı özel plan hükmü çerçevesinde gerçekleştirildi.

Kurumlar Arasında Görüş Ayrılığı: Büyükşehir "Parçacıl Planlama" Dedi, Bakanlık Onayladı

Planlama süreci kapsamında alınan kamu kurumu görüşleri, yerel yönetim ile merkezi idare arasındaki yaklaşım farkını ortaya koydu:

• Tarım ve Orman Görüşleri: İzmir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile İl Toprak Koruma Kurulu'nun uygun görüşü ve Tarım Reformu Genel Müdürlüğü'nün oluruyla, 5403 sayılı Kanun kapsamında tarım dışı amaçlı arazi kullanım izni sağlandı. Kararda, izin tarihinden itibaren 2 yıl içinde planların onaylanmaması durumunda iznin geçersiz kalacağı hükmüne dikkat çekildi.

• Orman Sınırları: İzmir Orman Bölge Müdürlüğü, çalışma alanındaki parsellerin kesinleşmiş orman kadastrosu sınırları dışında kaldığını ve 2/B sahası olmadığını belirterek projeye onay verdi.

• Ulaştırma Altyapısı: Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü, sahada yürütülen herhangi bir demiryolu veya altyapı projesi bulunmadığını bildirdi.

• İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin İtirazı: İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı ise resmi yazılarında plana net bir dille karşı çıktı. Büyükşehir değerlendirmesinde; mevcut 1/25.000 ölçekli planda öngörülen kapasite nüfusuna ve kentsel doluluk oranına ulaşılmadan tarım ve ağaçlandırılacak alanların imara açılmasının kentin kontrolsüz ve sıçramalı büyümesine yol açacağını, kamu kaynaklarının öncelikle mevcut planlı alanlara yönlendirilmesi gerektiğini, mülkiyet odaklı parçacıl planlamanın plan bütünlüğüne ve kamu yararına aykırı olduğunu savundu.

Bakanlık, kamu yararı ve artan sosyal konut ihtiyacını ön planda tutarak plan değişikliği teklifini oy birliğiyle uygun buldu ve yürürlüğe koydu.

Zemin Etüdü ve Jeolojik Durum: 3 Ayrı "Önlemli Alan" Tespiti

Genel Müdürlükçe 26.06.2026 tarihinde onaylanan imar planına esas jeolojik-jeoteknik etüt raporuna göre, proje sahasının zemin yapısında belirli riskler tespit edildi ve inşaat aşamasında uyulması gereken tedbirler listelendi. Rapor kapsamında alanın şu kategorilerde kaldığı belirlendi:

1. ÖA-2.1 (Önlem Alınabilecek Nitelikte Stabilite Sorunlu Alanlar): Şev ve eğim stabilitesi açısından özel mühendislik önlemleri gerektiren bölümler.

2. ÖA-5.1 (Önlem Alınabilecek Nitelikte Şişme-Oturma Açısından Sorunlu Alanlar): Temel altı zemininde oturma ve genleşme riskine karşı zemin iyileştirmesi gereken parseller.

3. ÖA-5.2 (Dolgu Alanlar): Yapay dolgu malzemesi içeren ve kontrollü hafriyat/temel tasarımı zorunlu olan kısımlar.

Plan Değişikliğine Konu Olan Parseller ve Büyüklükler

Toplamda yaklaşık 52,8 hektarlık alanı kapsayan plan değişikliğinde adı geçen taşınmazlar şunlardır:

Askı ve İtiraz Süreci Nasıl İşleyecek?

İzmir Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından 2026/88 sayılı duyuru ile yayımlanan askıya alma tutanağına göre süreç takvimi şöyle:

• Askı Başlangıç Tarihi: 11 Kasım 2026

• Askı Bitiş Tarihi: 10 Aralık 2026 (30 gün süreyle)

• Fiziki İnceleme Yeri: Anadolu Caddesi, No: 41/5 Bayraklı / İZMİR (Zemin Kat İlan Panosu)

• Dijital İnceleme: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü resmi internet sitesi (izmir.csb.gov.tr/imar-plani-duyurulari) üzerinden plan paftaları ve gerekçe raporu görüntülenebilir.

• İtiraz Hakkı: Taşınmaz sahipleri, meslek odaları ve ilgili vatandaşlar, 30 günlük yasal askı süresi içerisinde gerekçelerini belirterek İzmir Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'ne itiraz dilekçesi sunabilir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Aliağa TOKİ projesi nereye yapılacak?

Proje, İzmir'in Aliağa ilçesi Kültür Mahallesi sınırları içerisinde, ilçe merkezine bitişik konumda bulunan 1350, 1351, 1352 ve 1355 adalardaki muhtelif parseller ile tescil harici arazileri kapsayan yaklaşık 52,8 hektarlık sahada hayata geçirilecektir.

Planlanan arazinin önceki statüsü neydi?

Onaylı 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı'nda bahse konu arazi ağırlıklı olarak "tarım arazisi", "ağaçlandırılacak alan" ve kısmen de "kentsel yerleşik alan" olarak tanımlıydı. Yapılan değişiklikle alan "kentsel gelişme alanı" kullanımına dönüştürüldü.

İzmir Büyükşehir Belediyesi plan değişikliğine neden karşı çıkıyor?

Büyükşehir Belediyesi; ilçedeki mevcut planlı alanların kapasitesi dolmadan tarım ve yeşil kuşak alanlarının imara açılmasının sıçramalı kentleşme yaratacağını, altyapı maliyetlerini artıracağını ve üst ölçekli 1/25.000 plan bütünlüğüne aykırı olduğunu belirterek olumsuz görüş bildirmiştir.

Projeye ilişkin askı süresi ne zaman sona eriyor?

11 Kasım 2026 tarihinde başlayan 30 günlük yasal askı süreci, 10 Aralık 2026 mesai bitimi itibarıyla tamamlanacaktır.