İZSİAD’dan Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026-2030) Analizi: İzmir İş Dünyası İçin 25 Milyar TL’lik Fırsat

İzmir Sanayici ve İş İnsanları Derneği (İZSİAD), T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından duyurulan Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı 2026-2030 strateji belgesini iş dünyası ve KOBİ'ler açısından değerlendirdi. İZSİAD Başkanı Alaattin Yüksel, 25 milyar liralık fon büyüklüğü ve KOBİ destekleri içeren plan için firmalara "Çağrıyı beklemeyin, hazırlığınızı bugünden yapın" çağrısında bulundu.

İZSİAD tarafından hazırlanan 44 sayfalık analiz raporu, yapay zeka dönüşümünün yalnızca teknoloji şirketlerini değil, sanayi ve hizmet sektöründeki tüm firmaları yakından ilgilendirdiğini ortaya koydu. Yapay zekanın önümüzdeki dönemde yatırım, finansman, verimlilik ve kamu alımlarında temel belirleyici olacağına dikkat çekildi.

Yapay Zeka Sadece "Bilgi İşlem"in Değil, Şirketlerin Ana Gündemi

Konuyu yalnızca bir teknoloji politikası olarak okumanın hata olacağını belirten İZSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Alaattin Yüksel, yapay zekanın enerjiden veriye, finansmandan üretim süreçlerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsadığını vurguladı. Yüksel, firmaların devlet destekleri için çağrıların açılmasını beklemeden, yapay zekayı kendi iş süreçlerine nasıl entegre edeceklerini bugünden planlamaları gerektiğini ifade etti.

2026-2030 Yapay Zeka Eylem Planı İşletmelere Neler Sunuyor?

Dört ana eksen ve 16 eylem planı üzerinden kurgulanan strateji belgesinde, iş dünyasını ve KOBİ'leri doğrudan ilgilendiren öne çıkan destekler şunlar:

• 1.000 KOBİ’ye Yapay Zeka Kuponu: İlk 12 ay içerisinde en az bin KOBİ’ye verilecek bu kuponlar; yazılım abonelikleri, bulut üzerinden GPU/CPU kullanımı, veri hizmetleri ile güvenlik ve uygunluk testleri gibi giderleri karşılayacak.

• Herkes İçin GPU Kredisi: İlk altı ayda açılacak çağrı ile araştırmacılara, girişimlere ve KOBİ'lere yıllık en az 2 milyon GPU-saat hesaplama kredisi sağlanacak.

• 25 Milyar TL'lik Dev Fon: 10 milyar TL'lik Ulusal Yapay Zekâ Araştırma Fonu ve 15 milyar TL'lik Yapay Zekâ Büyüme Fonu kurularak araştırmadan ölçeklenmeye kadar her aşama finanse edilecek.

• Yüzde 2'lik Kamu Pazarı Garantisi: Kamu yatırım programları bütçesinin en az %2’sinin yapay zekâ projelerine ayrılması, teknoloji üreten şirketler için büyük bir yerel pazar oluşturacak.

Şirketler Dönüşüme Nereden Başlamalı?

Alaattin Yüksel, desteklerden faydalanmak isteyen firmaların öncelikle kendi içlerindeki sorunları net ve ölçülebilir bir şekilde tespit etmeleri gerektiğini belirtti: "Üretimde hurda oranını mı düşüreceğiz, duruş süresini mi azaltacağız, satış tahminini mi iyileştireceğiz, teklif hazırlama süresini mi kısaltacağız? Önce problemi dar ve ölçülebilir biçimde ortaya koymak gerekiyor."

İzmir İçin Tarihi Fırsat: "Yapay Zeka Büyüme Bölgesi" Olmalıyız

Eylem planında hedeflenen 5 Yapay Zekâ Büyüme Bölgesi, 3 Mükemmeliyet Merkezi ve 6 erişim noktası için henüz bir il seçimi yapılmadığına dikkat çeken Yüksel, İzmir'in bu yapıların merkezinde yer alması gerektiğini vurguladı.

Sanayi altyapısı, üniversiteleri, teknoparkları ve girişimcilik ekosistemiyle İzmir'in en güçlü adaylardan biri olduğunu belirten Yüksel sözlerini şöyle tamamladı: "Henüz iller belirlenmemişken önümüzde önemli bir fırsat penceresi bulunuyor. Üniversitelerimizi, teknoparklarımızı, organize sanayi bölgelerimizi ve iş dünyamızı bir araya getiren güçlü bir İzmir dosyasını şimdiden hazırlamalıyız. İZSİAD olarak İzmir’in yapay zekâ ekonomisinin önemli merkezlerinden biri olması için sorumluluk almaya hazırız."