Üniversite Tercih Döneminde Radikal Değişim: Kamu Teknoloji Platformu 2026 Öğrenci Dostu Kentler Endeksi Açıklandı

Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) tercih döneminin yaklaşması ve öğrenci yaşam maliyetlerinin rekor seviyelere ulaşmasıyla birlikte Kamu Teknoloji Platformu (KTP), Türkiye'nin en kapsamlı öğrenci-kent araştırmasını yayımladı. Öğrenci Dostu Kentler Endeksi 2026, 50 binin üzerinde örgün üniversite öğrencisi bulunan 16 ili kapsayarak gençlerin yaşam kalitesini ve finansal sürdürülebilirliğini ortaya koyuyor. 100 üzerinden 83,8 puan alan Eskişehir, Türkiye'nin en öğrenci dostu kenti seçilerek listenin zirvesine yerleşti.

Türkiye'nin En Öğrenci Dostu 10 Şehri

Araştırma sonuçlarına göre ilk sırada yer alan Eskişehir'i; uygun barınma maliyetleri, yürünebilir kent ölçeği ve güçlü kampüs-kent bütünleşmesi avantajlarıyla Bursa, Kayseri, Konya ve Sakarya izledi. Her 10 kent sakininin birinin üniversite öğrencisi olduğu Eskişehir, sosyal yaşam imkânları ve ulaşım kolaylığıyla birinci sırada yer alıyor.

Öğrenci Dostu Kentler Endeksi 2026 sonuçlarına göre ilk 10 şehir ve genel puanları şu şekildedir:

1. Eskişehir: 83,8 puan
2. Bursa: 78,3 puan
3. Kayseri: 77,6 puan
4. Konya: 76,9 puan
5. Sakarya: 75,3 puan
6. Isparta: 74,8 puan
7. Samsun: 71,5 puan
8. Antalya: 69,9 puan
9. İzmir: 68,3 puan
10. Erzurum: 66,9 puan

Metropol Paradoksu: Yüksek Konut Kiraları Büyükşehirleri Geriletti

Raporun en dikkat çekici bulgusu, Metropol Paradoksu olarak adlandırılan ve büyükşehirlerin beklenenin aksine alt sıralarda kalmasına yol açan yüksek yaşam maliyetleri oldu. İş imkânı, sosyal yaşam ve bilgiye erişimde ülkenin zirvesinde yer alan metropoller, karşılanamaz konut maliyetleri nedeniyle genel endekste ciddi kan kaybetti.

Barınma kriterinde 100 üzerinden yalnızca 18 puan alabilen İstanbul, 58,3 genel puanla 16. ve son sıraya geriledi. Ankara 65,4 puanla 13. sırada kalırken, İzmir ise 68,3 puanla ancak 9. sırada yer bulabildi.

KTP hesaplamalarına göre; ev tutarak yaşayan bir öğrencinin aylık ortalama gideri en pahalı kent olan İstanbul'da 24.593 TL seviyesine ulaşırken, en ekonomik kent olan Isparta'da 13.250 TL düzeyinde kalıyor. İki şehir arasındaki fark neredeyse iki katına ulaşarak yıllık bazda 100 bin TL'yi, dört yıllık lisans eğitimi boyunca ise 400 bin TL'nin üzerindeki bir bütçe farkını ifade ediyor. KYK yurdunda yer bulabilen öğrenciler için ise aylık toplam gider Anadolu kentlerinde 6.300 TL ile 7.000 TL bandına düşüyor.

Değerlendirmede Esas Alınan 8 Temel Kriter

Öğrenci Dostu Kentler Endeksi 2026 hazırlanırken harcama kalemleri ve öğrencilerin öncelikleri dikkate alınarak ağırlıklandırılmış sekiz başlık incelendi:

Barınma (%20 Ağırlık): KYK ve özel yurt kapasitesi ile il ve semt bazlı kiralık konut fiyatları.
Yeme-İçme (%15 Ağırlık): Üniversite yemekhane ücretleri, ekonomik lokanta ve market fiyatları.
Ulaşım (%12 Ağırlık): Öğrenci abonman tarifeleri, raylı sistem ağı ve kampüse erişim.
Güvenlik (%12 Ağırlık): Genel asayiş algısı ve öğrenci bölgelerinin güvenliği.
Sosyal Yaşam (%12 Ağırlık): Kültür-sanat mekanları, etkinlikler ve kent atmosferi.
Bilgiye Erişim (%10 Ağırlık): Kütüphane altyapısı, 7/24 çalışma alanları ve internet olanakları.
İş ve Staj İmkânları (%10 Ağırlık): Yarı zamanlı iş piyasası, sanayi altyapısı, OSB ve teknokent varlığı.
İklim ve Yaşanabilirlik (%9 Ağırlık): Hava kalitesi, yeşil alanlar ve mevsim şartları.

Öğrenci Profiline Göre Şehir Sıralamaları

Rapor, farklı öğrenci önceliklerine göre üç ayrı değerlendirme sunuyor:

Kariyer Odaklı (İş-Staj Ağırlıklı): Eskişehir, Bursa, Kayseri.
Bütçe Odaklı (Barınma-Yeme Ağırlıklı): Eskişehir, Kayseri, Bursa.
İklim Odaklı (Yaşanabilirlik Ağırlıklı): Eskişehir, Bursa, Antalya.

Yarına En Açık Kentler: Yükselen Potansiyel Endeksi

Raporun öne çıkan bir diğer bölümü, bugün en iyi olanları değil, geleceğe en açık olanları belirleyen Yükselen Potansiyel Endeksi oldu. Kişi başı gelir, örgün öğrenci büyümesi, net göç hızı, ihracat seviyesi, ihracat büyümesi ve patent tescili olmak üzere altı resmi göstergeye dayanan sıralamada öne çıkan iller şunlardır:

1. Kocaeli (63,2 Puan): Türkiye'nin en yüksek kişi başı geliri, en büyük il ihracatı ve güçlü sanayi-Ar-Ge altyapısıyla öne çıkıyor.
2. Tekirdağ (51,4 Puan): Ülkenin en yüksek net göç hızı ve İstanbul'a yakın sanayi kuşağıyla listeleniyor.
3. Mersin (47,2 Puan): Aday kentler arasında en hızlı öğrenci ve ihracat büyümesiyle limanına dayalı ekonomik ivmesini sergiliyor.

Örgün öğrenci sayısı 50 bin eşiğinin altında kaldığı için ana sıralamaya dahil edilmeyen Denizli, Trabzon ve Tekirdağ da akademik ve ekonomik potansiyelleriyle dikkat çeken iller arasında değerlendirildi.

Çağrı Işıklıoğlu: "Doğru Kent En Büyük Değil, Güvende ve Geleceğini Kurabildiğin Kenttir"

Kamu Teknoloji Platformu Başkanı Çağrı Işıklıoğlu, raporun hem üniversite adayları hem de yerel yönetimler açısından önemli bir rehber niteliğinde olduğunu belirterek şu değerlendirmede bulundu:

"Öğrenciler için doğru kent, en büyük ya da en ünlü kent değil; barınabildiği, güvende hissettiği ve geleceğini kurabildiği kenttir. Verilerimiz, orta ölçekli üniversite kentlerinin bu dengeyi çoğu metropolden daha iyi kurduğunu gösteriyor. Bir kentin öğrenci dostu olması yalnızca üniversitesinin akademik başarısıyla ölçülemez. Barınma maliyetinden toplu ulaşıma, güvenlikten sosyal yaşama kadar birçok unsur gençlerin eğitim hayatını doğrudan etkiliyor. Hazırladığımız endeks, belediyelerimiz ve kamu kurumlarımız için veriye dayalı bir performans değerlendirmesi olduğu kadar, somut bir gelişim rehberidir. Amacımız şehirleri yarıştırmak değil; her kentin eksiklerini görmesini ve gençler için daha yaşanabilir şehirler oluşturmasını sağlamaktır. Çünkü öğrenci dostu şehirler, aynı zamanda geleceğe yatırım yapan şehirlerdir."

Üniversite tercih döneminde hem akademik başarı hedefleri hem de ekonomik koşullar birlikte değerlendirildiğinde, kent seçiminin öğrencinin dört yıllık yaşam kalitesini doğrudan etkilediği görülüyor. Adayların ve ailelerin bütçe, ulaşım ve barınma olanaklarını bütüncül bir yaklaşımla ele almaları, sürdürülebilir bir yükseköğretim hayatı için en stratejik adım olarak öne çıkıyor.