Türkiye genelinde son bir ay içerisinde (Nisan – Mayıs 2026) öne çıkan ve yerel idareler ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından askıya çıkarılan ekoturizm amaçlı imar planı değişiklikleri ve ilgili gelişmeler şunlardır:
1. Mersin – Toroslar (Tırtar Mahallesi)
Mersin ili, Toroslar ilçesi, Tırtar Mahallesi 120 ada 6 parsele yönelik hazırlanan Turizm Alanı (Ekoturizm) amaçlı imar planları son dönemin en net askı ilanları arasında yer aldı.
-
Plan Ölçeği: 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planı ve 1/5000 Ölçekli Nazım İmar Planı değişikliği teklifi.
-
Askı Süreci: Toroslar Belediyesi ve Mersin Büyükşehir Belediyesi nezdinde 16 Nisan 2026 – 15 Mayıs 2026 tarihleri arasında 1 ay süreyle eş zamanlı olarak askıda kaldı. Mayıs ayının ikinci yarısı itibarıyla planların meclis onay ve kesinleşme süreçleri takip edilmektedir.
2. İzmir – Karaburun (Mordoğan Mahallesi)
Karaburun Özel Çevre Koruma Bölgesi (ÖÇKB) sınırları içinde yer alan devasa bir alan için hazırlanan planlar askı sürecinde büyük yankı uyandırdı ve yoğun itirazlarla karşılaştı.
-
Kapsam: Mordoğan Mahallesi'ndeki 288 bin metrekarelik bir alanı (510 ada 6, 7, 8 parseller ile 512 ada 1 parsel) kapsamaktadır.
-
Plan Detayı: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından onaylanan 1/25.000 ölçekli Nazım İmar Planı değişikliği, 1/5000 ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı imar planları Nisan ayı sonunda askıya çıktı.
-
Durum: Planda her ne kadar agroturizm veya ekoturizm ilkeleri zemin gösterilse de otel, tatil köyü ve günübirlik tesis alanları gibi yüksek yoğunluklu kararlar getirilmesi nedeniyle askı sürecinde hem İzmir Büyükşehir Belediyesi hem Karaburun Belediyesi hem de sivil inisiyatifler tarafından şehircilik ilkelerine aykırılık gerekçesiyle resmi itirazlar yapıldı.
Ekoturizm İmar Planlarında Genel Standartlar ve Mayıs 2026 Güncellemeleri
Son bir ayda askıya çıkan ya da onay aşamasına gelen ekoturizm planlarında, mevzuatın getirdiği temel parametreler ve Mayıs 2026 itibarıyla netleşen kırsal turizm standartları şu kurallara dayanmaktadır:
| Planlama Kriteri | Standart Uygulama Değeri | Açıklama / Mevzuat Dayanağı |
| Minimum Arazi Büyüklüğü | 10.000 $m^2$ - 15.000 $m^2$ | Bölge Çevre Düzeni Planı (ÇDP) hükümlerine göre değişiklik gösterir. |
| Maksimum Yapılaşma (Emsal) | E: 0.10 | Toplam inşaat alanı, toplam arazi büyüklüğünün %10'unu geçemez. |
| Kat Yüksekliği (Yençok) | En fazla 2 Kat | Yöresel ve coğrafi koşullara göre maksimum 6.50 m - 7.50 m arası sınırlandırılır. |
| Açık Alan Oranı | En az %30 | Alanın asgari yüzde 30'luk bölümü kesinlikle yapılaşmaya kapatılarak açık alan olarak bırakılır. |
| Kırsal Konaklama Şartı | 5 ilâ 30 oda arası | Yeni standartlarla birlikte köy, yayla ve çiftlik evleri gibi alanlarda esnek tuvalet/banyo modeliyle kırsal turizm tesis yapısı entegre edilmektedir. |
Kritik Not: Ekoturizm projelerinin hayata geçebilmesi ve askı sürecinden sorunsuz dönebilmesi için alt ölçekli imar planlarından önce 5403 sayılı kanun kapsamında Toprak Koruma Kurulu'ndan "Tarım Dışı Kullanım Kararı" alınması en temel hukuki eşik olmaya devam etmektedir. Üst ölçekli çevre düzeni planı notlarındaki değişimler doğrudan valilikler ve Çevre İl Müdürlükleri sayfalarında 30 günlük yasal sürelerle ilan edilmektedir.
