38 ülkeden 7 bin bilim insanını temsil eden dev organizasyonun liderliği, Ege Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hilmi Orhan'a emanet. Bu tarihi seçim, Türk toksikoloji biliminin Avrupa'daki en üst düzeyde tanınması ve takdir görmesi anlamına geliyor.
Fotoğraf Altı: Prof. Dr. Hilmi Orhan, Atina'da düzenlenen 59. EUROTOX Kongresi'nde Başkan seçilmesinin ardından.
İZMİR – Bilim dünyasında Türkiye adına tarihi bir başarıya imza atıldı. Ege Üniversitesi'nin köklü akademik geleneğinin bir temsilcisi olan Eczacılık Fakültesi Farmasötik Toksikoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hilmi Orhan, Avrupa'nın en prestijli bilimsel kuruluşlarından biri olan EUROTOX Federasyonu'nun yeni başkanı oldu.
38 Avrupa ülkesinin ulusal toksikoloji derneklerini tek bir çatı altında toplayan ve yaklaşık 7 bin üyesiyle alanında dünyanın en etkili organizasyonlarından biri olan EUROTOX'un liderliğine bir Türk bilim insanının seçilmesi, uluslararası arenada büyük yankı uyandırdı. Atina'da düzenlenen 59. kongrede yapılan oylama sonucunda bu onurlu göreve layık görülen Prof. Dr. Orhan, önümüzdeki 6 yıl boyunca Avrupa toksikoloji politikalarına yön verecek.
REKTÖR BUDAK: “BU GURUR HEPİMİZİN”
Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Budak, bu önemli gelişmenin ardından yaptığı açıklamada, üniversitenin uluslararası alandaki gücünün ve saygınlığının bir kez daha tescillendiğini belirtti. Rektör Budak, “70 yıllık bilgi birikimimizle hem ülkemiz hem de dünya literatürüne katkı sağlayan, alanında uzman akademisyenlere sahip bir üniversiteyiz. Bu da hocalarımızın gerek ulusal gerekse uluslararası alanda önemli görevler üstlenmesine yol açıyor. Eczacılık Fakültesi öğretim üyemiz Prof. Dr. Hilmi Orhan, Avrupa’da alanında öncü bir kuruluş olan EUROTOX’a başkan olarak seçildi. Bu, sadece Ege Üniversitesi için değil, tüm Türkiye için bir gurur anıdır. Hocamızın şahsında Türk bilim dünyasının ulaştığı seviyeyi görmek bizleri mutlu ediyor. Kendisini tebrik ediyor, başarılarının devamını diliyorum” dedi.
ADANMIŞ BİR KARİYER: ZİRVEYE GİDEN YOLUN KİLOMETRE TAŞLARI
Prof. Dr. Hilmi Orhan'ın EUROTOX Başkanlığı, bir gecede elde edilmiş bir başarı değil; yıllara yayılan bir adanmışlığın, emeğin ve uluslararası bilim camiasında kazanılmış derin bir saygının sonucu. Prof. Dr. Orhan, bu göreve gelmeden önce de EUROTOX içerisinde uzun yıllar boyunca kritik roller üstlenerek federasyonun gelişimine önemli katkılarda bulundu.
2013-2019 yılları arasında tam 6 yıl boyunca EUROTOX Yönetim Kurulu'nda üye olarak görev yapan Orhan, federasyonun stratejik kararlarında aktif rol oynadı. Bu süreçte Avrupa genelindeki toksikoloji politikalarının belirlenmesine ve bilimsel iş birliklerinin güçlendirilmesine liderlik etti.
Bundan da önce, 2014-2021 yılları arasında 7 yıl boyunca EUROTOX'un en önemli alt birimlerinden biri olan "Moleküler Toksikoloji Uzmanlık Grubu"nun (Molecular Toxicology Specialty Section) Başkanlığını yürüttü. Bu görev, onun alanındaki derin uzmanlığının ve liderlik vasıflarının Avrupalı meslektaşları tarafından ne denli takdir edildiğinin erken bir göstergesiydi.
TOKSİKOLOJİ NEDİR VE NEDEN HAYATİ ÖNEM TAŞIR?
Peki, Prof. Dr. Orhan'ın liderliğini üstlendiği toksikoloji bilimi toplum için ne anlama geliyor? Kısaca "zehir bilimi" olarak da tanımlanan toksikoloji; kimyasalların, ilaçların, çevresel faktörlerin ve diğer maddelerin canlı organizmalar üzerindeki zararlı etkilerini inceler.
-
İlaç Güvenliği: Aldığımız her ilacın güvenli dozunun belirlenmesi ve yan etkilerinin anlaşılması toksikologların çalışmasıyla mümkündür.
-
Gıda Güvenliği: Yediğimiz gıdalardaki katkı maddelerinin, pestisit kalıntılarının insan sağlığına zararlı olup olmadığını onlar belirler.
-
Çevre Sağlığı: Soluduğumuz havadaki, içtiğimiz sudaki kimyasalların limitlerini ve sağlık risklerini toksikoloji bilimi ortaya koyar.
-
Kozmetik ve Tüketici Ürünleri: Kullandığımız şampuandan temizlik malzemesine kadar her ürünün güvenliği, toksikolojik testlerden geçer.
Kısacası toksikoloji, modern yaşamın her anında halk sağlığını koruyan görünmez bir kalkandır. EUROTOX ise bu kalkanı Avrupa düzeyinde en sağlam şekilde tutan organizasyondur.
GELECEĞİ ŞEKİLLENDİRMEK: PROF. DR. ORHAN'IN BAŞKANLIK VİZYONU
Atina'daki kongrede yaptığı konuşmada yeni görevine ilişkin heyecanını ve hedeflerini paylaşan Prof. Dr. Hilmi Orhan, başkanlık döneminin yol haritasını da çizdi. Görevinin sadece bir unvandan ibaret olmadığının altını çizen Orhan, bu platformu hem insanlık hem de Türkiye adına en verimli şekilde kullanmayı amaçladığını belirtti.
Prof. Dr. Orhan, görevinin 6 yıllık bir süreci kapsayacağını ifade ederek şunları söyledi: "Bu uzun soluklu bir görev. 2 yıl ‘Seçilmiş Başkan’ (President-Elect), 2 yıl ‘Başkan’ (President) ve 2 yıl da ‘Geçmiş Başkan’ (Past-President) olarak toplam 6 yıl boyunca hizmet edeceğim. Bu süreçte en temel hedefim, bilimin ışığında, öngörüsel bir yaklaşımla halk sağlığının korunmasını daha da ileri bir seviyeye taşımaktır."
"ÖNGÖRÜSEL YAKLAŞIM" NE ANLAMA GELİYOR?
Prof. Dr. Orhan'ın vurguladığı "öngörüsel toksikoloji", alanın en modern ve yenilikçi yaklaşımını temsil ediyor. Klasik toksikolojinin aksine, bir kimyasalın zararlı etkilerini ortaya çıktıktan sonra tespit etmek yerine, bu etkileri daha ortaya çıkmadan tahmin etmeyi hedefler. Bu yaklaşım:
-
Hayvan Deneylerini Azaltır: Bilgisayar modellemeleri (in silico) ve hücre kültürü çalışmaları (in vitro) gibi modern teknikler kullanarak kimyasalların potansiyel tehlikelerini öngörür.
-
Daha Hızlı ve Güvenilir Sonuçlar Sunar: Yeni geliştirilen ilaçların veya kimyasalların güvenlik profillerinin çok daha hızlı bir şekilde çıkarılmasını sağlar.
-
Proaktif Koruma Sağlar: Bir madde piyasaya sürülmeden veya çevreye yayılmadan önce riskleri belirleyerek proaktif bir kamu sağlığı koruması oluşturur.
Prof. Dr. Orhan'ın liderliğinde EUROTOX'un bu yenilikçi yaklaşımlara daha fazla yatırım yapması ve bu alanda Avrupa'nın standartlarını belirlemesi bekleniyor.
TÜRKİYE İÇİN BÜYÜK FIRSAT
Prof. Dr. Orhan, bu görevinin kişisel bir başarı olmasının ötesinde, Türkiye için de önemli fırsatlar barındırdığını vurguladı: “Üniversitemizi ve ülkemizi uluslararası alanda temsil edeceğim bu 6 yıl boyunca, Türkiye'de toksikoloji alanının ve ilgili bilim dallarının gelişmesine önemli katkı sağlamayı amaçlıyorum. Avrupalı meslektaşlarımızla olan bağlarımızı güçlendirecek, genç Türk bilim insanları için yeni ufuklar açacak ve ülkemizin bilimsel standartlarını daha da yükseltecek projeler hayata geçireceğiz.”
BİLİM DİPLOMASİSİNDE TÜRKİYE İMZASI: BİR BAŞARIDAN DAHA FAZLASI
Prof. Dr. Hilmi Orhan'ın EUROTOX başkanlığına seçilmesi, sadece akademik bir başarı olarak değil, aynı zamanda Türkiye'nin bilim diplomasisindeki gücünü ve etkisini gösteren stratejik bir gelişme olarak da okunmalıdır. Bu görev, Türkiye'nin Avrupa bilim politikalarında artık sadece bir katılımcı değil, aynı zamanda bir oyun kurucu ve lider konumuna yükseldiğinin en somut kanıtıdır.
EGE ÜNİVERSİTESİ'NİN KÜRESEL VİZYONU
Bu başarı, "Araştırma Üniversitesi" unvanına sahip olan Ege Üniversitesi'nin uluslararasılaşma vizyonunun ve bilimsel yetkinliğe yaptığı yatırımın bir meyvesidir. Üniversitenin sağladığı özgür araştırma ortamı, altyapı olanakları ve liyakate dayalı akademik yükselme kültürü, Prof. Dr. Orhan gibi nice değerli bilim insanının küresel ölçekte parlamasına zemin hazırlamaktadır.
Rektör Prof. Dr. Necdet Budak'ın da belirttiği gibi, Ege Üniversitesi'nin 70 yıllık köklü geçmişi, bugün uluslararası alanda görev alan akademisyenler için sağlam bir temel oluşturmaktadır. Bu seçim, üniversitenin sadece Türkiye'de değil, Avrupa'da da referans gösterilen bir bilim yuvası olduğunu bir kez daha kanıtlamıştır.
GENÇ BİLİM İNSANLARINA İLHAM KAYNAĞI
Prof. Dr. Hilmi Orhan'ın bu başarısı, özellikle eczacılık, tıp, biyoloji ve kimya gibi alanlarda kariyer yapmayı hedefleyen genç Türk araştırmacılar ve öğrenciler için de güçlü bir ilham kaynağı olacaktır. En üst düzey uluslararası bir bilimsel organizasyonun başına bir Türk profesörün geçebileceğini görmek, genç nesillerin kendilerine olan güvenini artıracak ve onları daha büyük hedeflere yöneltecektir.
SONUÇ: GURUR VERİCİ BİR GELECEK
Sonuç olarak, Prof. Dr. Hilmi Orhan'ın EUROTOX Federasyonu Başkanlığı, Türkiye'nin bilimsel birikiminin, yetkin insan kaynağının ve küresel vizyonunun parlak bir yansımasıdır. Önümüzdeki 6 yıl boyunca Avrupa toksikoloji bilimine bir Türk bilim insanı liderlik edecek, halk sağlığını korumaya yönelik kritik kararlarda onun imzası olacaktır. Bu, ülkemiz adına gurur verici bir dönemin başlangıcıdır. Ege Üniversitesi ve tüm Türkiye, bu önemli görevde Prof. Dr. Orhan'a başarılar dilemektedir.