İnşaat Sektöründe Durgunluk Derinleşiyor: THBB Eylül 2026 Hazır Beton Endeksi Açıklandı

Öne Çıkan Bulgular (Hızlı Bakış)

• Bileşik Endeks Eşik Altında: Hazır Beton Endeksi, 100 eşik değerinin altındaki seyrini sürdürerek dip seviyelere yaklaştı.

• En Sert Düşüş Faaliyet Endeksi’nde: Faaliyet Endeksi aylık bazda sert gerileyerek 98,00 seviyesine indi; yıllık bazda ise %1,7 daraldı.

• Tüm Göstergeler Yıllık Bazda Negatif: Beklenti Endeksi yıllık %1,5, bileşik Hazır Beton Endeksi %1,2, Güven Endeksi ise %0,3 geriledi.

• İkili Baskı: Sektör, yüksek kredi maliyetlerinin yanı sıra sermaye piyasalarındaki fon tasfiyeleri kaynaklı likidite darboğazıyla karşı karşıya.

Türkiye Hazır Beton Birliği (THBB), inşaat sektörü ile bağlantılı imalat ve hizmet kollarının gidişatını ortaya koyan Hazır Beton Endeksi 2026 Eylül Ayı Raporunu yayımladı. İnşaat sektörünün büyüme hızına dair en kritik öncü göstergelerden biri kabul edilen endeks verilerine göre, ağustos ayındaki yatay dengenin ardından eylül ayında ivme kaybı derinleşti. Güven Endeksi haricindeki tüm göstergelerde düşüş kaydedilirken, bileşik endeks 100 eşik değerinin altındaki negatif bölgede dip seviyelere geriledi.

Faaliyet Endeksi 98 Seviyesine Geriledi

Eylül ayının en dikkat çekici verisi Faaliyet Endeksi’nde görüldü. Gösterge, sert bir düşüşle 98,00 seviyesine inerek tüm alt endeksler arasında en belirgin kaybı kaydetti. Bu gerileme, inşaat şantiyelerindeki reel iş hacminde ve üretim kapasitesinde hissedilir bir yavaşlama yaşandığını somutlaştırdı.

Sektör temsilcilerinin gelecek döneme dair öngörülerini yansıtan Beklenti Endeksi de aşağı yönlü seyrini sürdürdü. Eşik değerin altında kalan endeks, piyasa aktörlerinin önümüzdeki döneme dair temkinli ve zayıf beklentilerini koruduğunu gösterdi. Güven Endeksi ise yıl genelindeki düşük seviyesinden eylül ayında sınırlı bir yukarı yönlü kıpırdanma gösterse de 100 eşik değerinin belirgin biçimde altında kalmaya devam etti.

Yıllık Değişimler: Tüm Göstergeler Negatif Bölgede

2026 yılının üçüncü çeyreğinin son ayı itibarıyla yıllık değişim oranları incelendiğinde, inşaat sektöründeki daralma baskısının boyutları netleşti:

Veriler, inşaat sahasındaki reel faaliyetlerin ve talep koşullarının bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla zayıfladığını teyit etti.

THBB Başkanı Yavuz Işık: "Toparlanma Eğiliminden Uzaklaşılıyor"

Rapor sonuçlarını değerlendiren THBB Yönetim Kurulu Başkanı Yavuz Işık, verilerin sahadaki üretim ivmesinde yaşanan kaybı doğruladığını belirtti:

"Eylül ayı verileri, inşaat sektöründeki yavaşlamanın sürdüğünü gösteriyor. Faaliyet Endeksi’nin hem aylık hem yıllık bazda belirgin düşüş kaydetmesi, sahadaki hareketliliğin ve üretim ivmesinin zayıfladığına işaret ediyor. Bileşik Hazır Beton Endeksi ile alt endekslerin eşik değerinin altında kalması da sektörde toparlanma eğiliminden uzaklaşıldığını doğrulamaktadır."

Sıkı Para Politikası ve Sermaye Piyasalarındaki Fon Krizinin Etkisi

İnşaat sektörünün finansman koşullarına değinen Işık, operasyonel hareketliliğin iki yönlü baskı altında olduğunu vurguladı:

• Finansman Maliyetleri ve Likidite: Yüksek kredi faizlerinin yanı sıra finansal piyasalardaki fon tasfiyeleri likidite sıkışıklığını artırdı.

• SPK Kararlarının Yansımaları: Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) eylül ayı ortasında 7 portföy yönetim şirketine ait 131 fonu tasfiye sürecine alması piyasadaki nakit akışının yönünü ve şiddetini değiştirdi.

• Orta ve Uzun Vade Beklentisi: Tasfiye süreçleri ve finansal enstrümanlardaki risk algısı orta-uzun vadede sermayenin "güvenli liman" olarak görülen gayrimenkule kayma potansiyelini barındırıyor; ancak kısa vadede nakit darboğazı ve yüksek faiz ortamı nedeniyle toparlanma eğilimi sınırlı kalıyor.

Hazır Beton Endeksi Nedir ve Nasıl Hesaplanır?

• Kapsam: Türkiye genelindeki hazır beton üreticileriyle yapılan, 8 sorudan oluşan aylık anket çalışmasına dayanır.

• Eşik Değer (100,00): 100’ün üzerindeki değerler olumlu gelişmeyi/büyümeyi, 100’ün altındaki değerler ise daralmayı ve olumsuz görünümü temsil eder.

• Alt Göstergeler:

  1. Faaliyet Endeksi: Son 1 aylık gerçekleşen üretim ve saha faaliyetlerini ölçer.

  2. Güven Endeksi: Üreticilerin ekonomiye ve sektöre duyduğu güven düzeyini yansıtır.

  3. Beklenti Endeksi: Önümüzdeki 3 aylık döneme ilişkin faaliyet beklentilerini ölçer.

  4. Bileşik Endeks: Tüm alt endekslerin ağırlıklı ortalamasıyla genel görünümü sunar.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Hazır Beton Endeksi neden inşaat sektörü için öncü göstergedir?

Hazır beton, üretildikten hemen sonra stoklanmadan doğrudan şantiyelerde kullanılan bir malzemedir. Bu nedenle hazır beton tüketimindeki değişimler, inşaat sektörünün anlık büyüme ve daralma hızını gecikmesiz yansıtır.

Eylül 2026 verilerinde en çok dikkat çeken düşüş hangisidir?

Aylık bazda 98,00 seviyesine inen ve yıllık bazda %1,7 gerileyen Faaliyet Endeksi, sektörün saha faaliyetlerinde belirgin bir yavaşlama olduğunu göstermiştir.

Fon krizinin inşaat sektörüne etkisi nedir?

SPK'nın fon tasfiye kararları kısa vadede piyasada nakit akışı darboğazına ve likidite sıkışıklığına yol açmıştır. Uzun vadede ise sermayenin riskli fonlardan gayrimenkule yönelme potansiyeli bulunsa da mevcut yüksek faiz oranları toparlanmayı sınırlandırmaktadır.