Avrupa Birliği’nin (AB) Yeşil Mutabakat hedefleri doğrultusunda getireceği ve mobilya ihracatını kökten değiştirecek olan Eko-Tasarım Tüzüğü’ne geri sayım başlarken, Türk mobilya sektörü bu zorlu sürece tasarımla hazırlanıyor. Ege Mobilya Kâğıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği ile Endüstriyel Tasarımcılar Meslek Kuruluşu (ETMK) İzmir Şubesi'nin öncülüğünde, İzmir Büyükşehir Belediyesi ve İzmir Akdeniz Akademisi’nin desteğiyle 4-5 Ekim 2025 tarihlerinde Tarihi Bıçakçı Han’da düzenlenen “Design2Prototype: Mobilya Eko-Tasarım Çalıştayı”, sektörün geleceği için kritik bir adım oldu. Çalıştay, sanayicileri, profesyonel tasarımcıları ve genç tasarımcı adaylarını aynı masa etrafında buluşturarak, ihracat kapısını açık tutacak çevre dostu ve yenilikçi çözümlerin geliştirilmesine zemin hazırladı.
"Yeşil Pasaport Olmadan AB'ye İhracat Mümkün Olmayacak"
Etkinliğin arkasındaki en büyük itici güç, AB pazarında yakında zorunlu hale gelecek olan "Yeşil Ürün Pasaportu". Ege Mobilya Kâğıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği Mobilya Çalışma Komitesi Başkanı Müjdat Kemer, sektörün karşı karşıya olduğu riski net bir dille ifade etti. Kemer, üç yıllık geçiş döneminin sonunda bu pasaportun zorunlu olacağını belirterek, "Yeşil ürün pasaportu; ürünün nasıl üretildiği, ömrü, tamir edilebilirliği ve nasıl bertaraf edileceği gibi tüm bilgileri bir karekodda toplayan bir sistem. Bu sisteme sahip olmayan firmaların Avrupa Birliği’ne ihracatları söz konusu olmayacak. En büyük sıkıntımız, sektörümüzün bu sisteme henüz hazır olmaması ve ne yazık ki durumun farkında olmaması" dedi.
Bu dönüşümün basit bir belge alım süreci olmadığının altını çizen Kemer, "Bu, şirketin yapısıyla ilgili bir konu. Şirket dijitalleşmeden ürün pasaportuna sahip olması mümkün değil. Bu kurallara uymak ve bilinç düzeyini artırmak zorundayız. Tasarıma ve yeniliklere şiddetle ihtiyacımız var. Bu adımları atan firma risklerle karşılaşabilir ama atmayan kesinlikle batar" diyerek sektör temsilcilerini uyardı.
İki Günde Değişen Bakış Açısı: "Özel Projeler İçin Tesis Kuracağım"
Çalıştayın somut etkileri, katılımcı sanayicilerin vizyonunda hemen kendini gösterdi. Yatak, baza ve yatak başlığı üreticisi, Birlik Yönetim Kurulu Üyesi Engin Çakmak, iki günlük etkinliğin ufkunu tamamen değiştirdiğini söyledi. Çakmak, "Öğrenciler ve tasarımcılar harika projeler ortaya koydu. İki günde, daha önce hiç düşünmediğim konuları düşünmeye başladım. Tasarımcılarla daha yoğun çalışmak, hatta bünyemize katmak istiyoruz. Çıkan tasarımlar o kadar hoşuma gitti ki, fabrikamızdaki 3 bin metrekarelik ek alanı özel projeli ürünler üreteceğimiz bir prototipleme laboratuvarı gibi çalışacak bir tesise dönüştürmeyi düşünüyorum. Bu çalıştay, yeni bir dünyaya girmemizi sağladı" ifadelerini kullandı.
Somut Çıktı Odaklı İş Birliği: 13 Yeni Tasarım Geliştirildi
İyi Tasarım İzmir Küratörü Can Güvenir, çalıştayın konsept projeler sunulan yarışmalardan farkını vurgulayarak, "Burada üretici firmalar var ve çıktı odaklı bir iş birliği geliştirildi. Somut fayda daha görünür olacak" dedi. AB'nin bu zorunluluğu kaynak kıtlığı nedeniyle getirdiğini belirten Güvenir, geri dönüştürülmüş malzemelerle nitelikli ve doğaya saygılı ürünler üretmenin kaçınılmaz olduğunu söyledi.
Bu yaklaşım doğrultusunda, beş mobilya üreticisi, beş profesyonel tasarımcı ve endüstriyel tasarım öğrencilerinden oluşan beş ekip, döngüsel ekonomi ilkeleriyle toplam 13 yenilikçi mobilya tasarımı geliştirdi. ETMK İzmir Şubesi Başkan Yardımcısı Didem Durmaz, "Ekipler, sürdürülebilirliği önceliklendirerek ofis, yatak, bebek ürünleri gibi farklı alanlarda tasarımlar yaptı. Bu tasarımların prototipleri önümüzdeki üç hafta içinde firmalar tarafından üretilecek ve öğrenciler de bu sürece dahil olarak tasarımlarının ürüne dönüşmesine tanıklık edecek" dedi. Üretilen prototipler, yine Tarihi Bıçakçı Han'da sergilenerek sektörün beğenisine sunulacak.
Tasarım, Sektördeki Ön Yargıları Kırıyor
ETMK Başkan Yardımcısı ve İzmir Şubesi Başkanı Ezgi Ezdar Onur ise çalıştayın, sektörün tasarıma yönelik ön yargılarını kırdığını belirtti. Onur, "Firmalarımız, Avrupa’da fark yaratacak tasarımcılara Ege Bölgesi’nde erişebileceklerini gördüler. Tasarımın, inovasyon ve rekabette ne kadar güçlü bir araç olduğunu ilk elden deneyimlediler. Tasarımcı, kullanıcı ihtiyaçlarını anlayarak, estetiğin ötesinde ergonomik ve fonksiyonel çözümler sunar. Bu çalıştay, tasarımla henüz tanışmamış firmaların bile tasarımcının katacağı değeri anlamasını sağladı ve güçlü bir iş birliğinin temellerini attı" diye konuştu. Bu iş birliğinin, öğrenciler için de staj ve iş fırsatları yaratması bekleniyor.
