Adıyaman - Şanlıurfa - Diyarbakır planlama bölgesi; Şanlıurfa'nın Örencik köyü yakınlarında dünyanın bilinen en eski ve en büyük inanç merkezi Göbeklitepe, 2018 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne girdi. Yaklaşık 12 bin yıllık geçmişe sahip Göbeklitepe'deki kazılarda Neolitik Çağ'la ilgili pek çok bulguya rastlandı. Ahmet Demirtaş tarafından Göbekli Tepe'deki P18 taşı yarı ölçülerinde New York'taki Birleşmiş Milletler Genel Merkezi'nde sergilenecek.
Yıllık 12 milyon ziyaretçi hedeflenen Şanlıurfanın, haliliye ilçesinin örencik köyünde bulunan dünyanın en eski inanç merkezi olan Göbeklitepe ekoturizm tesisleri bölge halkının yüzünü güldürmeledir. Bu bölge aynı zamanda ekoturizm faaliyetlerinin yapılabildiği alanlardır.
Eko-Turizm Alanları: Doğal ve kültürel değerleri koruyarak, bu alanlarda ve çevresinde yaşayan nüfusun sosyo-ekonomik gelişimi için kaynak yaratabilen alternatif turizme dönük, doğal yaşama aktif katılımın sağlanabildiği, çevreye duyarlı alanlardır.
Yayla olarak bilinen veya kullanılan alanlarda, mera, yaylak, kışlak ve hazineye kayıtlı alanlar dışında kalan, tarım dışı ve marjinal tarım arazilerindeki özel mülkiyete tabi olan parsellerde, kadastral bir yola cephesi bulunmak şartıyla, konut ve tarımsal amaçlı yapılar ile yayla ve eko-turizm gelişimini desteklemek amacıyla, “Turizm Tesislerinin Belgelendirmesine ve Niteliklerine İlişkin Yönetmelik”te belirtilen çiftlik evi-köy evi, yayla evi ve dağ evi türlerindeki kırsal turizm tesisleri yapılabilir.
Konut ve tarımsal amaçlı yapı yapılması durumunda yapılanma koşulları:
Maks. İnşaat Alanı = 75 m2.
Maks. Bina Yüksekliği = 6,50 m. (2 kat)
Min. İfraz = 2.500 m2
Yapı Yapılabilecek Min. Parsel Büyüklüğü = 300 m2 . olacaktır.
Kırsal turizm tesisi yapılması durumunda yapılanma koşulları:
Maks. Emsal = 0,10
Yapı Yapılabilecek Min. Parsel Büyüklüğü = 5.000 m2
Maks. Bina Yüksekliği = 6,50 m. (2 kat) olacaktır.
Eko-Turizm Alanları
Bu plan ile belirlenen veya alt ölçekli planlarda belirlenebilecek olan bu alanlarda; turizme dönük ekolojik yapı ile bütünleşik butik oteller, pansiyonlar, konutlar (çiftlik evi, dağ evi vb.), günübirlik tesisler, sağlıklı yaşam tesisleri, spor tesisleri, satış üniteleri ve gerekli sosyal donatı alanları yer alabilir.
Yapılacak yapılarda doğal yapı ve geleneksel mimari dokunun korunması sağlanacaktır.
Bu alanlarda yapılanma koşulları:
Maks. Emsal = 0,10
Yapı Yapılabilecek Min. Parsel Büyüklüğü = 5.000 m2
Maks. Bina Yüksekliği = 7,50 m. (2 kat) olacaktır.
Bu strateji planı kapsamında, GAP Bölgesi’nde, eko-turizm ve kültür turizmi temelli bir turizm gelişimi ile inanç turizminin gelişimi hedeflenmiştir. Bu kapsamda, Adıyaman ve Şanlıurfa, “Kültür Turizmi Marka Kentleri” arasında geliştirilmesi öngörülen iller arasında yer almaktadır. Adıyaman’da, “Kahta Turizm Kenti
Projesi”; Şanlıurfa’da ise, “Halfeti Eko-Turizm Projesi” bulunmaktadır.
Çevre kalitesini artırmak ve yenilenebilir enerji kullanımını yaygınlaştırmak; altyapının tamamlanması; jeotermal ve biyoenerji potansiyelinin, organik tarım, organik tekstil ve eko-turizm alanlarında kullanılmasının desteklenmesi.
Dört gruba ayrılan yerleşimler için belirlenen genel stratejiler şöyledir:
I.Alt Bölge (Dezavantajlı Yerleşimler)
Hayvancılığın desteklenmesi.
Olanaklar ölçüsünde madenciliğin güçlendirilmesi.
Taşa-toprağa dayalı imalat sanayinin geliştirilmesi.
Eko-turizmin desteklenmesi.
Tur güzergahları, Planlama Bölgesi’ndeki üç il merkezini de birer başlangıç ve bitiş noktası olarak kabul etmektedir. Her üç il merkezi de, ana ulaşım akslarını kullanan tur güzergahlarıyla birbirine ve Gaziantep, Mardin gibi, bölgesel turistik tur destinasyonlarına bağlanmaktadır. Planlama Bölgesi’nde aşağıda açıklanan turistik tur güzergahları, öncelikli olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte, bölge genelinde turistik potansiyelleri birbirine bağlayan tüm yolların bu şekilde değerlendirilmesi önerilmektedir.
Bu güzergahlardan en önemlisi, Adıyaman il merkezi ve çevresi-Kahta ilçe merkeziNemrut Dağı Milli Parkı arasındadır. Tur güzergahının bir kolu, Adıyaman il merkezinden başlayıp, kuzeyde Karadağ Mesiresi, bölge parkı önerilen Palanlı Vadisi, Perre Antik Kenti, Palanlı,Haydaran ve Zey Mağaraları, eko-turizmin desteklendiği Taşgedik köyü, Koçali Baraj Gölü, Akdağ Devlet Avlağı ve nihayet Çat Baraj Gölü üzerindeki yüzer adacıklara uğrayıp Çelikhan ilçe merkezine ulaşmaktadır. Bir diğer kol ise, il merkezinin doğusunda Alidağı Mesiresi ile başlayıp, Hasancık rekreasyon alanı ve arboretumu, Kahta ilçe merkezine; oradan da Nemrut Dağı Milli Parkı içinde Karakuş Tepesi, Cendere Vadisi, Cendere Köprüsü, Arsamia, Eski Kahta’yı dolaşarak Nemrut Tümülüsü’nde sonlanan güzergahtır. Doğa ve kültür turizmi ağırlıklıdır. Bu tur güzergahında, konaklama, kamping ve günübirlik kullanımların toplandığı Damlacık, Karadut, Narince ve Kocahisar köyleri de yer almaktadır.
Yayla olarak bilinen veya kullanılan alanlardaki, mera, yaylak, kışlak ve hazineye kayıtlı alanlar dışında kalan alanlardır. Bu alanlarda, tarım dışı ve marjinal tarım arazilerindeki özel mülkiyete tabi olan parsellerde, kadastral bir yola cephesi bulunmak şartıyla, konut ve tarımsal amaçlı yapılar ile eko-turizm gelişimini desteklemek amacıyla, “turizm tesislerinin belgelendirmesine ve niteliklerine ilişkin yönetmelik”te belirtilen çiftlik evi-köy evi, yayla evi ve dağ evi türlerindeki kırsal turizm kullanımlarının yapılabilmesi yönünde plan hükümleri belirlenmiştir.
.jpg)
Planlama Bölgesi’nde önemli bir potansiyel içeren turizm sektörünün katma değerini artırmak ve bu değerin potansiyel sunan tüm yerleşimler tarafından kullanılabilmesi ve paylaşılabilmesini sağlamak kalkınma sürecinde büyük önem taşımaktadır. Planlama Bölgesi’nde mevcut turizm etkinlikleri, temelde tarih, inanç ve kültür turizmi ağırlıklı olarak sürdürülmektedir. Diğer yandan, doğa turizmi (eko-turizm), inanç turizmi ve termal turizm faaliyetleri için çok çeşitli potansiyeller mevcuttur. Ancak, günümüzde bu değerlerin önemli bir kısmı düzenlenerek turizm kullanımına açılmamıştır. 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı, bu değerlerin turizme kazandırılması için çeşitli plan kararları getirmiştir
Eko-Turizm Alanları Planlama Bölgesi’nde;
Adıyaman ili Merkez ilçe kuzeyi Palanlı Vadisi-Çelikhan Turizm Alt Gelişim Bölgesi içerisinde bulunan Taşgedik köyünde ve Hasancık beldesinde; Tut ilçe merkezinde, Şanlıurfa ili Halfeti ilçe merkezi Fırat Nehri kıyılarında eko-turizm alanları planlanmıştır
Planlama Bölgesi’nde özel planlaması yapılması önerilen alan, “Adıyaman-Merkez İlçe Palanlı Vadisi Özel Planlama Alanı”dır. Bu alan, Adıyaman İl Merkezi kuzeyinde, Pirin Antik Kenti sit alanı, Palanlı Vadisi Bölge Parkı, Taşgedik köyünü kapsamaktadır. Bu özel planlama alanında, bölge parkı içinde rekreatif amaçlı tesisler ile Taşgedik köyünde eko-turizm gelişiminin desteklenmesi ve Değirmen Deresi çevresi için peyzaj projesi hazırlanması önerilmektedir.
Ekoturizm Bilgi Hattı: Beytullah Yılmaz ( 0 544 608 84 80 )