Çanakkale Lapseki'de Tarihi Dönüşüm: Dalyan Mevkii İmar Planı Askıya Çıktı!
Çanakkale'nin Lapseki ilçesine bağlı Dalyan mevkisinde yer alan 3. Derece Arkeolojik Sit Alanı için hazırlanan "Koruma Amaçlı İmar Planı" sürecinde önemli bir aşamaya gelindi. 06 Ocak 2026 tarihinde onaylanan plan, 15 Nisan 2026 tarihi itibarıyla askıya çıkarılarak vatandaşların ve ilgililerin incelemesine sunuldu. Yıllardır imar sorunlarıyla bekleyen bölge, bu planın netleşmesiyle birlikte hem tarihi dokusunu koruyacak hem de kontrollü bir şekilde gelişecek.
Tarih ve Şehirleşme Dengesi Kuruluyor
Dalyan mevkisi, geçmişte inşaat hafriyatlarında ortaya çıkan lahitler ve zengin mezar buluntuları nedeniyle antik Lampsakos Kenti'nin nekropolü (mezarlık alanı) olarak biliniyor. 1997 yılında sit alanı ilan edilmesinin ardından eski imar planlarının geçerliliğini yitirmesi, bölgede yapılaşma ve onarım taleplerinin karşılanamamasına neden olmuştu.
Yeni hazırlanan koruma planı ile bu belirsizlik ortadan kalkıyor. Özellikle bölgede artan konut talebi ve gelişim baskısı, bu plan sayesinde toprak altındaki tarihi mirasa zarar vermeden yönetilecek.
Yeni Planda Öne Çıkan Kararlar
Bölgenin 2040 yılı vizyonu ve 1200 kişilik nüfus projeksiyonu doğrultusunda hazırlanan planın getirdiği bazı önemli kurallar şunlar:
-
Kat Sınırı Geldi: Alan genelindeki tüm yapılarda en fazla kat yüksekliği 3 kat olarak sınırlandırıldı.
-
Arkeolojik Kazı Şartı: Alanda inşaat izni verilmeden önce, ilgili Müze Müdürlüğü uzmanları denetiminde mutlaka arkeolojik sondaj kazısı gerçekleştirilecek.
-
Tarım ve Zeytinlikler Korunuyor: Tarım ve Orman İl Müdürlüğü'nün görüşleri doğrultusunda mutlak tarım alanları, dikili tarım arazileri ve zeytinlik alanlar yapılaşmaya kapatılarak koruma altına alındı.
-
Dere Yatakları Güvencede: DSİ'nin uyarıları dikkate alınarak bölgedeki dere yatakları plana işlendi ve taşkın riski taşıyan alanlarda doğal güzergahlar korundu.
-
Deprem Önlemleri: Alanın 1. derece deprem bölgesinde yer alması nedeniyle, yeni yapılacak tüm binalarda zemin etütlerine ve deprem yönetmeliklerine titizlikle uyulması zorunlu kılındı.
Askı Süreci Başladı
Planın hayata geçmesi için kritik olan yasal süreç işlemeye devam ediyor. Planla ilgili güncel durum detayları şu şekilde:
-
Onay Tarihi: 06.01.2026
-
Onay Durumu: Askıya Çıkarıldı
-
Askıya Çıkış Tarihi: 15.04.2026
-
Askıdan İniş Tarihi: (Süreç devam ediyor)
Kültür Turizmine Kazandırılacak
Hazırlanan rapor, bölgenin sadece bir yerleşim yeri olarak kalmayacağını gösteriyor. Planın asıl hedeflerinden biri de korunan bu tarihi alanın kültür turizmine kazandırılması. Lapseki'nin çevre yerleşimlerindeki tarihi ve doğal değerlerle birleştirilerek tur güzergahlarına entegre edilmesi planlanan bölge, önemli bir cazibe merkezi olmaya aday.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS) – Lapseki Dalyan İmar Planı
Soru 1: Lapseki Dalyan Koruma Amaçlı İmar Planı nedir ve neden hazırlandı?
Cevap: Bu plan, Çanakkale Lapseki Dalyan mevkisinde yer alan ve antik Lampsakos Kenti'nin nekropolü (mezarlık alanı) olduğu varsayıldığı için 1997 yılında 3. Derece Arkeolojik Sit Alanı ilan edilen 84,39 hektarlık bölgenin korunarak planlı gelişimini sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. Sit ilanı sonrası eski imar planının geçerliliğini yitirmesiyle oluşan plansızlık ve yapılaşma sorunlarını çözmeyi, tarihi dokuya zarar vermeden konut ihtiyacını karşılamayı hedefler.
Soru 2: Planda yeni binalar için kat sınırı nedir?
Cevap: Plan onama sınırı içerisindeki tüm yapılarda yapılaşma yoğunluğunu kontrol altında tutmak ve tarihi dokuyla uyumu sağlamak amacıyla en fazla kat yüksekliği 3 kat olarak sınırlandırılmıştır.
Soru 3: Arsama hemen inşaat yapabilir miyim? Hangi şartlar aranıyor? Cevap: Hayır, doğrudan inşaata başlanamaz. Alanda inşaat izni verilmeden önce, bölgenin arkeolojik sit alanı olması nedeniyle Çanakkale Müze Müdürlüğü uzmanları denetiminde mutlaka arkeolojik sondaj kazısı yapılması zorunludur. Bu kazıların sonuçları Çanakkale Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü'ne iletilir ve kurulun uygunluk kararı (onayı) alındıktan sonra inşaat uygulamasına geçilebilir.
Soru 4: Tarım arazileri, meyvelikler ve zeytinlikler imara açıldı mı? Cevap: Hayır. İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün tarım dışı kullanım izni vermediği mutlak tarım alanları, marjinal tarım alanları, dikili tarım arazileri ve zeytinlik sahaları kesinlikle korunmuş olup, bu alanlar için yapılaşma kararı getirilmemiştir. Plan, sadece daha önceden imarlı ve arsa vasfı kazanmış alanlardaki düzenlemeleri kapsamaktadır.
Soru 5: Mevcut, ruhsatlı ve bitmiş bir binam var. Durumu ne olacak? Tadilat yapabilir miyim?
Cevap: Eski imar planları döneminde mevzuata uygun olarak ruhsatlandırılmış ve inşası tamamlanmış binaların müktesep (kazanılmış) hakları saklıdır.
-
Basit onarımlar (boya, badana, çatı aktarımı, kapı-pencere değişimi vb.) için doğrudan Lapseki Belediyesi'ne başvurulması yeterlidir.
-
Esaslı onarımlar için ise projelerle birlikte KUDEB'e (Koruma Uygulama ve Denetim Bürosu) başvurulması ve onay alınması gerekmektedir.
Soru 6: Bölgedeki deprem riski için planda hangi önlemler alındı?
Cevap: Planlama alanı 1. Derece Deprem Bölgesi'nde yer almaktadır. Bu nedenle her türlü yapılaşmada Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği'ne uyulması zorunludur. Ayrıca, Jeolojik-Jeoteknik Etüt Raporu'nda belirtilen önlemli alanlarda (şişme, oturma veya stabilite sorunu olan yerler) zemin etütlerinin çok detaylı yapılması ve temel-zemin güvenliği için mühendislik önlemlerinin (istinat duvarı, drenaj vb.) alınması şart koşulmuştur.
Soru 7: Bölgeden geçen dereler yapılaşmayı etkileyecek mi? Taşkın riski var mı? Cevap: Evet. Bölgede 4 adet dere yatağı bulunmaktadır ve Devlet Su İşleri (DSİ) görüşleri doğrultusunda bu derelerin taşkın alanları plana işlenmiştir. Taşkın riski taşıyan kısımlarda, ilgili idarelerce "taşkın önlem tesisleri" (kanal, ıslah çalışmaları) yapılana kadar bu alanlarda kesinlikle imar uygulaması yapılamaz. Dere yataklarının üzeri kapatılamaz ve doğallıkları muhafaza edilir.
