Antalya’da Tarım ve Hayvancılık Arazilerinde Yeni Dönem: İmar ve Emsal Engeli Kalktı

Antalya tarımında üreticiyi ve yatırımcıyı yakından ilgilendiren 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı değişikliği yürürlüğe girdi. Antalya genelindeki tarım arazilerinde uygulanan katı emsal (KAKS/TAKS) sınırlamaları ve alt arazi sınıfı ayrımları kaldırılarak; sera, depo, kümes ve hayvancılık tesislerinin ruhsatlandırma yetkisi doğrudan Tarım ve Orman Bakanlığı’nın proje bazlı onayına bırakıldı.

Hızlı Bilgi Notu (Arama Motorları ve Yapay Zekâ İçin Özet)

• Düzenlemenin Kapsamı: Antalya il sınırlarını kapsayan 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı’nın "4. Tanımlar" ve "9.5 Tarım Arazisi" hükümleri.

• Yetkili Kurum Yazıları: Tarım ve Orman Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğü’nün 29.12.2025 (E.22651987) ve 01.01.2026 (E.22271701) tarihli kararları.

• Kaldırılan Hükümler: Mutlak, dikili, özel ürün, örtü altı ve marjinal tarım arazisi tanımları ile bu alanlara getirilen %10, %20 ve %30'luk sabit emsal katsayıları tamamen iptal edildi.

• Yeni Yapılaşma Kuralı: Taban alanı, toplam inşaat alanı ve bina yüksekliği artık Çevre Düzeni Planı’ndaki şablon katsayılarla değil, 5403 sayılı Kanun kapsamında Tarım ve Orman İl Müdürlüğü'nün proje onayına göre belirlenecek.

• Ruhsat ve İmar Kolaylığı: Entegre nitelikte olmayan tarımsal tesisler için maliyetli ve uzun süren "imar planı yaptırma" zorunluluğu kalktı. Arazinin tarım vasfı korunarak doğrudan yapı ruhsatı alınabilecek.

• Kadastro Yolu Olmayan Parseller: Resmi yola cephesi olmayan tarlalarda hayvancılık tesisi kurulabilmesi için seralarda uygulanan istisna modelinin getirilmesi ve komşu parselden geçiş hakkı (irtifak) tesisiyle ruhsat verilmesinin önü açıldı.

• Hobi Evi Kısıtlaması: Tarımsal faaliyetin (aktif hayvancılık veya seracılık) zorunlu kıldığı durumlar hariç, tarım arazilerine bağımsız konut veya hobi evi yapılamayacak.

Antalya Tarımında Yeni Düzenlemeyi Zorunlu Kılan Sebepler

Türkiye’nin örtü altı üretim başkenti olan Antalya’da; Kumluca, Finike, Serik, Aksu ve Manavgat’taki seracılık faaliyetleri ile Korkuteli ve Elmalı gibi yayla ilçelerindeki kanatlı (kümes) ve büyükbaş hayvancılık yatırımları uzun süredir plan kısıtlamalarına takılıyordu:

1. Katı Emsallerin Tarım Alanlarını Parçalaması:

   Antalya'da kanatlı yetiştiriciliği (kümes), büyükbaş ve küçükbaş tesislerinde uygulanan taban alanı kısıtları, üreticilerin kapasite artırmak için birden fazla parsel satın almasına yol açıyordu. Düşük yoğunluklu yapılar nedeniyle verimli tarım toprakları gereksiz yere işgal ediliyordu.

2. Kırsal Parsellerde Yol Cephesi Krizi:

   Kadastro tescili bulunan ancak fiili bir yola cephesi olmayan parsellerde, İmar Kanunu gereği ruhsat verilemiyordu. Özellikle Antalya'nın engebeli kırsal kesimlerinde hayvancılık yatırımları bu kural nedeniyle kilitlenmiş durumdaydı.

3. Belediyeler Arasındaki Uygulama Farklılıkları:

   Çevre Düzeni Planı'nda arazilerin mutlak, dikili veya marjinal olarak sınıflandırılması ve her birine farklı emsal atanması; Antalya Büyükşehir Belediyesi ile ilçe belediyeleri ve ruhsat birimleri arasında yorum farklılıklarına neden oluyor, ruhsat süreçleri aylarca uzuyordu.

4. İmar Planı Yapılarak Tarım Dışına Çıkan Araziler:

   Tarımsal yapılar için zorunlu tutulan imar planları, arazilerin "arsa" statüsüne geçmesine ve Antalya’nın tarım envanterinden eksilmesine neden oluyordu.

Antalya İçin Ne Değişti? Eski ve Yeni Hükümlerin Karşılaştırması

İlgili Madde	Eski Uygulama	Yeni Düzenleme
4.22 Tarım Arazisi Sınıfları	Mutlak, özel ürün, dikili, marjinal ve örtü altı tarım arazisi tanımları tek tek yer alıyordu.	Tamamı iptal edildi. Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’ne uygun olarak tüm alanlar tek bir "Tarım Arazisi" başlığında toplandı.
4.24 Tarımsal Yapı Tanımı	Çok uzun ve katı sınırlamalara tabi bir tesis listesi vardı.	"Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından tarımsal amaçlı olduğu kabul edilen entegre nitelikte olmayan tesisler" olarak sadeleştirildi.
9.5.1 Emsal Oranları (KAKS/TAKS)	Dikili arazide E=0.10, Mutlakta E=0.20, Marjinalde E=0.30 gibi katı oranlar geçerliydi.	Sabit emsal oranları kaldırıldı. Tesisin taban alanı ve kat yüksekliği, projesine göre doğrudan Bakanlık/İl Müdürlüğü kriterleriyle belirlenecek.
9.5.2 Tarımsal Arazi Sınıfları Bölümü	Her sınıf için ayrı inşaat kısıtlamalarını içeren 9.5.2 alt maddeleri bulunuyordu.	Bu bölüm ve tüm alt maddeleri tamamen yürürlükten kaldırıldı.
İmar Planı Zorunluluğu	Tesis kurmak için arazinin imar planına dönüştürülmesi gerekiyordu.	İmar planı yapma zorunluluğu kaldırıldı. 5403 izni ve belediyeden doğrudan yapı ruhsatı alınması yeterli hale geldi.
Çiftçi Evi / Barınma Alanı	75 m² ve 150 m² sınırlarıyla konut izinleri suistimale açıktı.	Yalnızca fiili tarımsal üretimin (hayvancılık, seracılık vb.) zorunlu kıldığı çiftçi barınma yapılarına izin verilecek; bağımsız konut yapılamayacak.
Sulanan Tarım Alanları	Sulama alanlarında eski bakanlık izinleri ve katı metrekare sınırları vardı.	Sulanan alanlarda Tarım ve Orman Bakanlığı uygun görüşü ile tarımsal yapılara izin verilecek, entegre tesislere izin verilmeyecek.

Antalya’daki Üretici ve Yatırımcıya Somut Faydaları

• Korkuteli ve Elmalı’da Kümes Kapasiteleri Artıyor:

  Tarım Reformu Genel Müdürlüğü'nün resmi değerlendirmesine göre mevzuatta kümes büyüklüğünü kısıtlayan bir üst sınır bulunmamaktadır. Kaldırılan TAKS ve KAKS kısıtları sayesinde bölgedeki kanatlı işletmeleri modern, yüksek kapasiteli kümes projelerini tek parsel üzerinde hayata geçirebilecek.

• Kumluca, Aksu ve Serik’te Sera Yatırımlarına Hız:

  Seralarda emsal dışı tutulan alanlar korunurken, paketleme, muhafaza ve tarımsal depolar için aranan ağır plan şartları kalktı. Üreticiler arazilerini arsaya çevirmeden, tarım arazisi vasfını koruyarak depo ve sundurma ruhsatı alabilecek.

• Mevcut Başvurular İçin Hak Tanındı:

  Antalya’da daha önce tarımsal amaçlı imar planı yaptırmış veya ruhsat süreci devam eden hak sahipleri, talep etmeleri halinde yeni lehte hükümlere göre dosyalarını güncelleyebilecek.

Antalya Tarım Arazileri İmarı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Antalya'da tarlaya inşaat yaparken emsal sınırı kalktı mı?

Evet. 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı'ndaki %10, %20 veya %30 gibi şablon emsal oranları iptal edilmiştir. Yapılacak yapının büyüklüğü, üretim kapasitesine göre Tarım ve Orman İl Müdürlüğü'nün onaylayacağı teknik projeye göre belirlenecek; diğer inşaat koşullarında Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği esas alınacaktır.

Antalya'da yolu olmayan tarlaya hayvancılık tesisi yapılabilir mi?

Plan değişikliğine esas teşkil eden gerekçe raporu doğrultusunda, resmi yola cephesi olmayan parsellerde komşu araziden geçiş hakkı (yol irtifakı) alınması ve seralardaki istisna hükümlerinin uygulanması şartıyla yapı ruhsatı verilmesinin önü açılmıştır.

Antalya'daki tarlama bağ evi ya da hobi evi yapabilir miyim?

Hayır. Yeni plan hükmü açıktır: Tarımsal faaliyetin (sürekli bakım gerektiren hayvancılık, büyük ölçekli seracılık gibi) fiilen zorunlu kıldığı çiftçi barınma yapıları dışında, tarım alanlarında bağımsız konut veya dinlenme amaçlı bağ/hobi evi yapılmasına izin verilmeyecektir.

Antalya'da sera ve soğuk hava deposu için imar planı yaptırmak zorunlu mu?

Entegre tesis niteliği taşımayan (ürünün kimyasal/fiziksel yapısını bütünüyle değiştirip sanayi ürününe dönüştürmeyen) tarımsal yapılar ve depolar için imar planı yapma şartı aranmayacaktır. 5403 sayılı Kanun izniyle ilgili belediyeden doğrudan yapı ruhsatı alınabilmektedir.

1. Antalya genelinde 1/100.000 ölçekli planda kaldırılan emsal (E) oranları pratikte ne anlama geliyor?

Eski planda dikili ve özel ürün arazilerinde E=0.10, mutlak tarım arazisinde E=0.20, marjinal tarım arazisinde ise E=0.30 gibi katı inşaat katsayıları bulunuyordu. Yeni düzenlemeyle bu sabit katsayılar tamamen yürürlükten kaldırıldı. Artık bir parselde yapılacak tarımsal yapının taban oturumu ve inşaat alanı, parselin sınıf katsayısına göre değil; Tarım ve Orman İl Müdürlüğü'nün onaylayacağı teknik projenin gereksinimine göre belirlenmektedir.

• Örnek: Korkuteli’nde 10.000 m² büyüklüğünde bir arazisi olan üretici, eski planda arazisi "dikili tarım" çıktığında en fazla 1.000 m² (E=0.10) kapalı alan yapabiliyordu. Yeni düzenlemeyle modern bir besi tesisi projesi sunduğunda, hayvan refahı ve teknik kapasite gerektiriyorsa Bakanlık onayıyla bu alan ihtiyaca göre projelendirilebilmektedir.

2. Antalya'daki tarım arazilerinde imar planı yaptırma zorunluluğu kalktı mı?

Evet. Entegre tesis niteliği taşımayan tarımsal amaçlı yapılar (ahır, ağıl, kümes, sera, depo, mandıra vb.) için arazinin vasfını değiştiren ve maliyetli olan 1/5.000 ve 1/1.000 ölçekli imar planı yapma şartı kaldırılmıştır. 5403 sayılı Kanun kapsamında verilen izin sonrasında doğrudan ilçe belediyesinden yapı ruhsatı alınabilmektedir.

• Örnek: Aksu’da kendi ürettiği sebzeleri depolamak için soğuk hava deposu kurmak isteyen bir çiftçi, arazisini "arsa" vasfına dönüştürecek imar planı hazırlatmak zorunda kalmadan, doğrudan Tarım ve Orman İl Müdürlüğü uygun görüşü ve Aksu Belediyesi ruhsatı ile inşaata başlayabilmektedir.

3. İmar planı şartının kaldırılması arazinin tapu vasfını ve vergilendirmesini nasıl etkiler?

İmar planı yapılan tarlalar yasa gereği "arsa" vasfı kazanmakta ve tarım arazisi envanterinden düşmekteydi. Bu durum hem arazinin tarımsal vasfını yok ediyor hem de çiftçiyi yüksek arsa vergileriyle karşı karşıya bırakıyordu. Yeni kararla parsel, tapuda tarım arazisi (tarla/bahçe) olarak kalmaya devam eder.

• Örnek: Serik’te 15 dönüm narenciye bahçesi olan üretici, bahçesinin bir köşesine tarımsal alet deposu yaptığında tapusu "arsa"ya dönüşmez; arazi tarımsal destekleme ve vergi muafiyetlerinden yararlanmaya devam eder.

4. Kadastro yoluna cephesi olmayan tarlaya hayvancılık tesisi yapılabilir mi?

Evet, bu konuda seralarda uygulanan istisna modelinin hayvancılık için de geçerli olması benimsenmiştir. Resmi taşıt veya yaya yoluna cephesi olmayan parsellerde, komşu parsellerden irtifak (geçiş) hakkı kurulması şartıyla yapı ruhsatı verilmesinin önü açılmıştır.

• Örnek: Elmalı’nın dağ eteğinde kalan ve resmi kadastro yolu bulunmayan bir parselde küçükbaş tesisi kurmak isteyen yetiştirici, ön cephedeki komşu tarla sahibinden noter onaylı ve tapuya tescilli yol geçiş hakkı alarak ruhsat başvurusunda bulunabilir.

5. Antalya’da tarlaya bağ evi, hobi evi veya villa yapılabilir mi?

Kesinlikle hayır. Düzenleme tarım alanlarındaki konut baskısını tamamen engellemiştir. Planda, "Tarımsal faaliyetin gerektirdiği (hayvancılık, seracılık vb.) çiftçinin barınabileceği yapı haricinde barınma amaçlı yapı yapılamaz" hükmü getirilmiştir.

• Örnek: Döşemealtı’nda hobi amacıyla 3 dönüm tarla satın alan bir kişi, tarlasında profesyonel ve sürekli bakım gerektiren tescilli bir hayvancılık veya seracılık faaliyeti yürütmüyorsa buraya hafta sonu evi ya da villa inşa edemez; belediye bu talebe ruhsat veremez.

6. Çiftçi barınma yapısı (bakıcı evi) hangi koşullarda ve nasıl inşa edilebilir?

Çiftçi barınma yapısı yalnızca tarımsal üretimin 7/24 başında bulunmayı zorunlu kıldığı işletmelerde (örneğin doğum, sağım ve sürü yönetiminin olduğu hayvancılık işletmeleri veya iklimlendirmeli büyük seralar) ana tesise bağımlı müştemilat olarak izinlendirilebilir.

• Örnek: Manavgat’ta 200 başlık süt sığırcılığı tesisi kuran bir yetiştirici, sağım ünitesi ve ahırların hemen yanında sürü yöneticisinin ve bakıcının kalabilmesi için projeye dahil olmak kaydıyla bakıcı evi ruhsatı alabilir.

7. Korkuteli ve Elmalı’da kümes (kanatlı yetiştiriciliği) yatırımlarında kapasite sınırı nasıl uygulanacak?

Gerekçe raporunda 5403 sayılı Kanun’un kümes büyüklüklerine dair herhangi bir üst sınır içermediği açıkça vurgulanmıştır. Eski plandaki katı TAKS ve KAKS sınırları kalktığı için, parselin zemin emniyeti ve biyogüvenlik mesafeleri uygunsa yüksek kapasiteli modern kümesler tek parselde kurulabilir.

• Örnek: Korkuteli’nde etlik piliç (broiler) yetiştiriciliği yapmak isteyen bir müteşebbis, eski plandaki metrekare kısıtları nedeniyle 3 ayrı parsel almak yerine, tek bir 15 dönümlük parsel üzerine Bakanlığın onayladığı kapasitede 50.000 veya 100.000 adetlik kapalı kümes ünitelerini inşa edebilir.

8. Sera yapılarında inşaat emsali hesaplaması nasıl yapılır?

Örtü altı tarım yapılan seralar (cam, naylon vb. örtülü alanlar) inşaat emsaline (KAKS) dahil edilmez. Yeni planda da örtü altı üretimin bu koruyucu istisnası muhafaza edilmiştir.

• Örnek: Kumluca’da 10 dönüm tarlanın 8 dönümünü modern sera ile kapatan bir üretici için sera alanı emsal hesabına girmez; üretici arazisinin geri kalan kısmında sulama havuzu, gübre odası gibi zorunlu müştemilatlar için ruhsat alabilir.

9. Arazinin mutlak, özel ürün veya marjinal olması artık ruhsatta fark yaratıyor mu?

Ruhsat veren yerel idareler (belediyeler) açısından fark kaldırılmıştır. Planda yer alan arazi sınıfları hükümleri iptal edilmiş ve Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği gereği "Tarım Arazisi" tek başlık haline getirilmiştir. İzin süreci arazi sınıfına göre değil, Tarım ve Orman İl Müdürlüğü'nün 5403 sayılı Kanun kapsamında vereceği izne göre yürütülür.

• Örnek: Gazipaşa’da "özel ürün arazisi" (avokado/muz dikili) sayılan bir yer ile Kaş’ta "marjinal tarım arazisi" sayılan bir parselde tarımsal yapı yapılmak istendiğinde, belediye artık "burası özel ürün, emsalin düşüktür" diyerek farklı bir katsayı uygulayamaz.

10. Büyük Ova Koruma Alanı sınırlarında kalan tarlalarda süreç nasıl işler?

Antalya sınırları içerisindeki ilan edilmiş Büyük Ovalarda yer alan arazilerde yapılacak yapılar için 5403 sayılı Kanun'un 14. maddesi hükümleri uygulanır. Yetki doğrudan Tarım ve Orman Bakanlığı'ndadır.

• Örnek: Antalya Merkez veya Çandır/Serik Ovası koruma sınırı içinde kalan bir parselde tarımsal yapı yapılmak istendiğinde dosya doğrudan Ankara’ya Bakanlığa gönderilir; onay çıkarsa inşaat ruhsatı düzenlenebilir. Büyük ova dışındakilerde ise yetki Antalya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'ndedir (madde 13).

11. Sulama projeleri kapsamında kalan veya fiilen sulanan arazilerde tesis yapılabilir mi?

Evet, ancak sıkı şartlara tabidir. Fiilen sulanan veya sulama sahası içinde kalan alanlarda Tarım ve Orman Bakanlığı ve DSİ gibi ilgili diğer kurumlardan uygun görüş alınması zorunludur. Ayrıca bu arazilerde kesinlikle "Tarımsal Amaçlı Entegre Yapılara" izin verilmez.

• Örnek: Alanya’da DSİ sulama kanalı kenarındaki bir narenciye arazisinde sulama ve gübreleme amacıyla küçük bir teknik depo yapılmasına uygun görüş verilebilirken, buraya meyve suyu fabrikası gibi entegre bir sanayi tesisi kurulmasına izin verilmez.

12. "Tarımsal Amaçlı Yapı" ile "Tarımsal Entegre Tesis" arasındaki fark nedir?

Tarımsal amaçlı yapı; hasat edilen ürünün depolanması, hayvan barınakları, mandıra, un değirmeni veya bozulabilir ürünlerin 2 saat içinde ilk işlenmesini sağlayan tesislerdir. Entegre tesis ise birden fazla işletmenin ürününü toplayıp sanayi usulüyle mamul ürüne çeviren fabrikalardır.

• Örnek: Finike’de çiftçinin bahçesinden topladığı portakalları sarartma ve paketleme yaptığı sundurma veya boylama alanı tarımsal amaçlı yapıdır (imar planı gerekmez). Ancak portakalı konsantre meyve suyuna dönüştüren fabrika entegre tesistir ve mutlaka sanayi amaçlı imar planı gerektirir.

13. Antalya'da soğuk hava deposu kurmak isteyen üretici yeni plandan nasıl yararlanır?

Entegre nitelikte olmayan, yani sadece çiftçinin veya bölge üreticisinin topladığı taze mahsulü muhafaza etmeye yarayan soğuk hava depoları "tarımsal amaçlı yapı" kapsamındadır. İmar planı gerekmeksizin doğrudan ruhsatlandırılabilir.

• Örnek: Korkuteli’nde elma üreticiliği yapan bir kooperatif veya üretici, hasat ettiği elmaları bozulmadan saklamak amacıyla 2.000 m²'lik soğuk hava deposunu imar planı yaptırmadan Tarım İl Müdürlüğü onayıyla projelendirebilir.

14. Daha önce tarımsal imar planı yaptırmış bir işletme bu plandan faydalanabilir mi?

Evet. Plan değişikliği hükümlerine göre, daha önce onaylanmış imar planları veya devam eden ruhsat süreçleri bulunan hak sahipleri, talep etmeleri halinde idarenin de görüşü alınarak yeni lehte hükümlere göre dosyalarını güncelletebilirler.

• Örnek: Döşemealtı’nda 3 yıl önce onaylanmış bir çiftlik imar planı bulunan ve orada E=0.20 emsal kısıtına takılan bir yatırımcı, Antalya Büyükşehir Belediyesi ve İl Tarım Müdürlüğü’ne başvurarak kapasite artışı için yeni plan hükümlerinden faydalanmak istediğini belirtebilir.

15. Devam eden ruhsat başvuruları eski plana göre mi yeni plana göre mi sonuçlandırılır?

Başvuru sahibinin tercihine bırakılmıştır. Başvurusu devam edenler dilerse işlemlerini başvurduğu tarihteki eski plan hükümlerine göre yürütebilir, dilerse dilekçe vererek dosyasının yeni hükümlere göre değerlendirilmesini talep edebilir.

• Örnek: Aksu Belediyesi’ne 2 ay önce ahır ruhsatı için başvuran ancak emsal katsayısı yüzünden projesi küçültülen bir yetiştirici, dosyasını yeni plana göre revize ettirerek tam kapasite üzerinden onaylatabilir.

16. Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği’nin çekme mesafeleri hala geçerli mi?

Evet. Yeni planda yapılaşma koşullarında "Diğer hususlarda Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği’nde belirtilen esaslara uyulur" denilmektedir. Dolayısıyla yoldan ve komşu parselden çekme mesafelerine uyulması zorunludur.

• Örnek: Manavgat kırsalında ahır inşa edecek bir üretici, yapısını yola en az 10 metre, komşu parsel sınırlarına ise en az 5 metre mesafede konumlandırmak zorundadır.

17. Organize Tarım ve Hayvancılık Bölgesi (OTB) ilan edilen yerlerde durum nedir?

Yeni planda, fiilen sulanan arazilerde dahi 9.39 no'lu plan hükmü kapsamındaki "Organize Tarım ve Hayvancılık Alanı" uygulamalarının yapılabileceği açıkça belirtilmiştir. Bu alanlar planlı tarımsal kümelenme alanı olarak korunur.

• Örnek: Antalya’da jeotermal kaynaklı ya da ihtisas sera organize sanayi bölgesi kurulmak istendiğinde, 9.39 maddesi çerçevesinde toplu modern seracılık projeleri hayata geçirilebilir.

18. Zeytinlik ve narenciye arazilerinde yapılaşma koşulları değişti mi?

Zeytinlikler 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun’a tabidir ve bu kanunun katı koruma hükümleri devam etmektedir. Narenciye bahçeleri ise 5403 sayılı Kanun kapsamında tarımsal amaçlı yapı iznine konu edilebilir.

• Örnek: Finike’de zeytin ağaçlarıyla kaplı bir arazide zeytincilik kanununa aykırı hiçbir inşaat yapılamaz. Ancak narenciye bahçesinde sulama tesisi veya ilaç/gübre deposu için Bakanlık izni alınabilir.

19. Antalya’da su ürünleri ve balık çiftlikleri için karada kurulacak tesisler bu kapsama girer mi?

Evet. 5403 sayılı Kanun'un 3. maddesi uyarınca "entegre nitelikte olmayan su ürünleri üretim ve muhafaza tesisleri" tarımsal amaçlı yapı kabul edilmektedir.

• Örnek: Alanya veya Manavgat çayı kıyısında alabalık yetiştiriciliği yapan bir işletme, kuluçkahane, balık havuzları ve yem deposu için tarımsal yapı ruhsatı alabilir.

20. Hastalıktan ari işletmeler için eski planda olan %50 emsal artışı hakkı bitti mi?

Eski plandaki %50 emsal artışı kuralı, sabit emsallerin (E=0.10, E=0.20 vb.) varlığına dayalıydı. Artık sabit emsal sistemi kaldırılıp yerine "ihtiyaca göre proje bazlı değerlendirme" getirildiği için ari işletmeler de doğrudan ihtiyacı olan büyüklükteki projeyi sunup onaylatabilmektedir.

• Örnek: Korkuteli’nde hastalıktan ari sertifikasına sahip 500 başlık bir süt işletmesi, katı bir matematiksel katsayıya bağlı kalmaksızın sürü büyüklüğünün gerektirdiği revir, sağımhane, kaba yem deposu ve padokları tek bir projede onaylatabilir.

21. Gübre çukurları, silaj alanları ve yem depoları inşaat alanına nasıl dahil edilir?

Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği ve Bakanlık teknik talimatlarına göre bu alanlar tarımsal işletmenin zorunlu müştemilatıdır. Projede koku, çevre kirliliği ve yer altı sularına sızdırmazlık kriterleri sağlandığı takdirde tesisin ayrılmaz parçası olarak onaylanır.

• Örnek: Elmalı’da 100 başlık besi ahırı kuran bir çiftçi, ahırın yanına yapacağı sızdırmaz betonarme gübre çukuru ve mısır silajı silosunu tarımsal yapı projesine dahil ederek aynı ruhsat altında inşa eder.

22. Antalya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü projeyi onaylarken hangi kriterlere bakar?

Müdürlük; arazinin sulama projesinde olup olmadığını, Büyük Ova sınırını, talep edilen kapalı alan büyüklüğünün yetiştirilecek hayvan sayısı veya arazi büyüklüğüyle orantılı olup olmadığını ve işletme projesinin teknik uygulanabilirliğini denetler.

• Örnek: Aksu’da 5 dönüm arazisi olan biri 10 dönümlük depo inşa etmek isterse veya 5 büyükbaş hayvan için 1.000 m² kapalı alan talep ederse, İl Müdürlüğü "kapasite-ihtiyaç orantısızlığı" gerekçesiyle projeyi onaylamaz.

23. Tarlanın içine güneş enerjisi santrali (GES) yapmak bu düzenlemenin kapsamında mıdır?

Hayır. Tarımsal amaçlı yapılar; hayvancılık, seracılık, depolama ve doğrudan tarımsal üretime yönelik binaları kapsar. Ticari amaçlı arazi GES yatırımları enerji mevzuatına ve ilgili özel planlama kriterlerine tabidir. Ancak tesisin kendi elektrik ihtiyacını karşılayacak çatı tipi GES projeleri bina ruhsatı eki olarak değerlendirilebilir.

• Örnek: Korkuteli’nde bir soğuk hava deposunun kendi tüketeceği elektrik için çatıya güneş paneli yerleştirmesi yapı projesine eklenebilir; ancak tarlanın tamamına şebekeye satmak üzere arazi GES kurulması bu plan hükmüyle ruhsatlandırılamaz.

24. Tarımsal amaçlı yapılan bir bina sonradan ticari depoya, restorana veya düğün salonuna çevrilebilir mi?

Hayır. Plan hükümlerinde "Tarımsal amaçlı yapılar kullanım amacı dışında kullanılamaz ve dönüştürülemez" kuralı açıkça yer almaktadır. Amacı dışında kullanıldığı tespit edilen yapılara İmar Kanunu uyarınca yıkım ve para cezası uygulanır, ruhsatları iptal edilir.

• Örnek: Kemer veya Konyaaltı kırsalında tarımsal alet deposu veya mandıra olarak ruhsat alınıp daha sonra kır düğün salonuna ya da mobilya deposuna dönüştürülen yapılar tespit edildiğinde ruhsata aykırılıktan mühürlenir ve yıktırılır.

25. Yeni düzenleme sonrası Antalya'da tarımsal yapı ruhsatı alma adımları sırasıyla nasıldır?

Süreç 4 temel aşamadan oluşur:

1. Mimari ve Teknik Proje Hazırlığı: Üretim kapasitesine (hayvan sayısı, sera alanı vb.) uygun mimari ve statik projeler hazırlanır.

2. Tarım İdaresi İzni: Parsel Antalya Büyük Ova sınırındaysa Bakanlığa, ova dışındaysa Antalya İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne 5403 sayılı Kanun izni için başvurulur.

3. Yol İrtifakı (Gerekiyorsa): Kadastro yolu yoksa komşu parselden geçiş hakkı tescil edilir.

4. Belediye Yapı Ruhsatı: Onaylı tarım izni ve projelerle parselin bağlı olduğu ilçe belediyesine (veya mücavir alan dışındaysa yetkili idareye) başvurularak inşaat ruhsatı alınır.

• Örnek: Kaş'ın bir dağ köyünde ağıl yapacak üretici, projesini hazırlatıp Kaş İlçe Tarım Müdürlüğü'nden uygunluk yazısını alır, ardından doğrudan Kaş Belediyesi İmar Müdürlüğü'ne başvurarak imar planı masrafı yapmadan ruhsatını alır.