Çorum Sungurlu’da Kritik Plan Değişikliği: Deprem Riskine Karşı 293 Hektar Alan Kentsel Gelişme Alanı İlan Edildi

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü tarafından, Samsun-Çorum-Tokat Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda Çorum’un Sungurlu ilçesini yakından ilgilendiren hayati bir plan değişikliği onaylandı. Sungurlu Belediye Başkanlığının talebi doğrultusunda gerçekleştirilen ve yaklaşık 293 hektarlık (2 milyon 930 bin metrekare) devasa bir alanı kapsayan bu değişiklik, ilçenin deprem gerçeği ve kentsel dönüşüm vizyonu doğrultusunda hazırlandı.

Yeni plan değişikliği ile daha önce çevre düzeni planında tarım ve mera alanı olarak görünen bölge, "Kentsel Gelişme Alanı" statüsüne kavuşarak Sungurlu'nun güvenli geleceği için kentsel dönüşüm rezerv alanı olarak kullanılacak.

Deprem Riski ve Kentsel Dönüşüm İhtiyacı Plan Değişikliğini Zorunlu Kıldı

Hazırlanan Gerekçe Raporu’na göre, Sungurlu ilçe merkezinin mevcut yapı stoku ekonomik ömrünü tamamlamış binalardan oluşuyor. Ancak asıl tehlike, ilçenin sismik konumu. Sungurlu;

• Kuzey Anadolu Fay Sistemi (KAFS)

• Merzifon-Esençay Fayı

• Ezinepazarı Fayı bağlantılı Sungurlu Fayı

• Salhançayı Fayı

gibi yüksek aktiviteye sahip yıkıcı fay hatlarının doğrudan etki alanında bulunuyor.

Olası bir depremde can ve mal kaybı riskini minimize etmek için eski yapıların acilen yenilenmesi (kentsel dönüşüm) gerekiyor. Bu kapsamda, riskli alanlardaki vatandaşların güvenli bir şekilde tahliyesi ve yeni konutların inşası için "Rezerv Yapı Alanı" ihtiyacı doğdu. Gerekli olan bu alan, KGA1, KGA2, KGA3 ve KGA4 bölümleri halinde toplam 293 hektarlık sahanın "Kentsel Gelişme Alanı" yapılmasıyla çözüme kavuşturuldu.

Tarım Alanları Nasıl İmara Açıldı? İşte Hukuki Dayanak

Değişikliğe konu olan alanlar, mevcut 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı'nda "Nitelikli Tarım Alanları", "Marjinal Tarım Alanları" ve "Çayır ve Mera Alanları" olarak tanımlıydı. Ancak bu alanların imara açılmasının önünde yasal bir engel bulunmuyor.

Çorum Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün kurum görüşü ve yapılan incelemeler sonucunda; Sungurlu Belediye Meclisinin 16 Ağustos 1991 tarihli kararı ile söz konusu alanları da kapsayan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı'nın yıllar önce onaylandığı tespit edildi.

5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun Geçici 6. maddesinde yer alan "19.07.2005 tarihinden önce onaylanmış 1/5000 veya 1/1000 ölçekli imar planları... izinli kabul edilir." hükmü gereğince, bölge yasal olarak yapılaşmaya uygun ve izinli sayıldı.

DSİ'den Taşkın ve Sulama Hattı İçin Kritik Uyarılar

Plan değişikliği sürecinde Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğünün de hassas şartları plana işlendi. Bölgenin içinden geçen Budaközü Çayı ve yan kollarının oluşturduğu taşkın riskine karşı DSİ şu uyarılarda bulundu:

• Taşkın Alanları Yapılaşmaya Kapatılacak: Taşkın yayılım alanları kesinlikle yerleşim ve yapılaşma harici tutularak "rekreasyon alanı" (yeşil alan) olarak değerlendirilecek.

• Dere Yataklarına Müdahale Yasak: Dere yataklarının doğal akışını ve eğimini bozacak hiçbir müdahalede bulunulmayacak; katı atık ve moloz dökülmeyecek.

• Su Basman Kotları: Binaların su basman kotları, yağmur suyu ve yüzey sularının verebileceği zararları önleyecek şekilde arazi yüzey kotuna uygun inşa edilecek.

• Sulama Projesine Koruma Koridoru: İmar sahası, "Çorum Sungurlu Göleti Sulaması" projesinin ana boru ve yedek boru hatları güzergâhında kalıyor. Ana boru hattının sağından ve solundan 10'ar metre olmak üzere toplam 20 metrelik bir koridor, yapılaşmaya kesinlikle kapatılacak ve imar planında sadece yol veya yeşil alan olarak kullanılacak.

ÇDP H-32 Paftasında Resmi Onay

Tüm kurum görüşleri, Çorum'un depremsellik gerçeği ve Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği ilkeleri ışığında nihai karar verildi. Samsun-Çorum-Tokat Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı'nın H-32 paftasında yer alan söz konusu 293 hektarlık alan, DSİ şartlarına ve yasal mevzuatlara uyulması kaydıyla resmi olarak "Kentsel Gelişme Alanı" olarak tescil edildi. Bu kritik hamle ile Sungurlu'nun güvenli ve modern şehircilik adımları için en önemli mekânsal altlık hazırlanmış oldu.

Çorum Sungurlu 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliği - Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Soru 1: Çorum Sungurlu'da 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı değişikliği neden yapıldı? Çorum Sungurlu ilçe merkezindeki mevcut yapı stokunun ekonomik ömrünü tamamlaması ve bölgenin yüksek sismik aktiviteye sahip aktif fay hatları üzerinde yer alması sebebiyle yapılmıştır. Olası bir depremde can ve mal kaybını önlemek, kentsel dönüşüm çalışmalarını başlatmak ve yeni konutların inşa edileceği "Rezerv Yapı Alanı" oluşturmak amacıyla söz konusu alanlar "Kentsel Gelişme Alanı" ilan edilmiştir.

Soru 2: Sungurlu'da ilan edilen yeni kentsel gelişme alanı (rezerv alan) kaç hektar büyüklüğündedir? Samsun-Çorum-Tokat Planlama Bölgesi sınırları içerisinde onaylanan plan değişikliği ile Sungurlu'da (KGA1, KGA2, KGA3 ve KGA4 bölgeleri dahil) toplam yaklaşık 293 hektar (2 milyon 930 bin metrekare) alan Kentsel Gelişme Alanı olarak düzenlenmiştir.

Soru 3: Sungurlu, hangi aktif fay hatlarının risk alanında bulunuyor? Sungurlu ilçe merkezi; Kuzey Anadolu Fay Sistemi (KAFS), Merzifon-Esençay Fayı, Ezinepazarı Fayı bağlantılı Sungurlu Fayı ve Salhançayı Fayı gibi yıkıcı deprem üretebilme potansiyeline sahip yüksek riskli aktif fay hatlarının etki alanında yer almaktadır.

Soru 4: Tarım ve mera vasfındaki alanlar yasal olarak nasıl kentsel gelişme alanına dönüştürüldü? Söz konusu alanlar Çevre Düzeni Planı'nda "Nitelikli/Marjinal Tarım Alanları" ve "Çayır ve Mera Alanları" olarak görünse de, bu bölgeler için 16.08.1991 tarihinde (2005 yılından önce) onaylanmış 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı bulunmaktadır. 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun Geçici 6. maddesi gereğince, 19.07.2005 tarihinden önce imar planı onaylanmış alanlar yapılaşma için yasal olarak "izinli" kabul edilmektedir.

Soru 5: DSİ (Devlet Su İşleri), Sungurlu'daki imar planı çalışmaları için hangi şartları koydu? DSİ'nin plan sahası için belirlediği kritik yapılaşma şartları şunlardır:

• Budaközü Çayı ve yan kollarının taşkın yayılım alanları yerleşime kapatılarak yeşil alan/rekreasyon alanı olarak kullanılmalıdır.

• Dere yataklarının doğal akışına müdahale edilmemelidir.

• "Çorum Sungurlu Göleti Sulaması" projesine ait ana boru hattının sağından ve solundan 10'ar metre olmak üzere toplam 20 metrelik bir koridor hiçbir şekilde yapılaşmaya açılmamalı; bu kısımlar planda yol veya yeşil alan olarak ayrılmalıdır.