Doğu Karadeniz’de Ekoturizm İçin Yeni Dönem: Doğayı ve Mimariyi Koruyan Stratejik Plan Devrede

Doğu Karadeniz Bölgesi, artan turizm talebiyle birlikte yayla ve mera alanlarındaki doğal dengeyi korumak adına yeni bir döneme giriyor. Ordu, Trabzon, Rize, Giresun, Gümüşhane ve Artvin'i kapsayan 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı, bölgedeki ekoturizm ve kırsal turizm yatırımlarının yasal, mimari ve çevresel standartlarını yeniden belirledi. Hazırlanan stratejik analiz raporu, bölgenin ekolojik silüetini muhafaza ederken turizmi sürdürülebilir bir zemine oturtmayı hedefliyor.

Kırsal Turizm ve Mobil Ev (Tiny House) Standartları Belirlendi Yeni plan notlarına göre, eko-turizm alanlarında inşa edilecek tesisler, bölgenin doğal yapısıyla tam bir bütünlük içinde olacak. Köy, çiftlik veya yayla evi konseptinde hizmet verecek kırsal turizm tesisleri için kapasite 5 ile 30 oda arasında sınırlandırılarak butik işletmecilik teşvik ediliyor. Geleneksel mimarinin orijinal iç mekân kurgusunun korunması adına, her 5 oda için 1 ortak banyo kullanımına olanak tanınıyor.

Ayrıca son yılların popüler alternatifi olan Mobil Ev (Tiny House) konsepti de yönetmeliğe dâhil edildi. Tesis başına 5 ila 49 ünite şartı getirilen mobil ev işletmelerinde, her bir ünite için misafirlere en az 250 metrekarelik doğal açık alan sunulması zorunlu kılındı.

Tarım Alanlarına Kesin Koruma ve 34 Kurumdan Onay Şartı Bölgede ekoturizm projesi geliştirmek isteyen yatırımcıların 5403 sayılı Toprak Koruma Kanunu kapsamında ciddi bürokratik süreçleri tamamlaması gerekiyor. Özellikle fındıklık ve çay bahçesi gibi özel ürün arazilerinin korunması esas alınırken, projelerin "Marjinal Tarım Arazileri" üzerinde konumlandırılması hedefleniyor. Süreç boyunca DSİ, AFAD, TEİAŞ gibi yaklaşık 34 farklı kamu kurumundan uygunluk görüşü alınması zorunlu.

Geleneksel "Göz Dolma" ve "Serender" Mimarisi Yaşatılacak Turizm tesislerinin inşasında Doğu Karadeniz’in yüzlerce yıllık yöresel mimarisi temel alınacak. Ahşap karkas dolgu olan "göz dolma" ve "ahşap yığma" yapım teknikleri ön plana çıkarken, binaların zeminle temasını keserek mikro-faunayı koruyan geleneksel Serender (nayla) mimarisinin modern konaklama ünitelerine adapte edilmesi planlanıyor. Tesisler, bölgenin iklimine uygun geniş saçaklı ve yüksek eğimli çatılarla inşa edilecek.

Yapılaşmada Sınır: Maksimum 2 Kat ve %30 Açık Alan Yeni Çevre Düzeni Planı, arazideki yapılaşma yoğunluğunu minimumda tutuyor. Yatırım için asgari 15.000 metrekare alan şartı aranırken, arazinin büyüklüğü ne olursa olsun toplam kapalı inşaat alanı 2.000 metrekareyi geçemeyecek. Emsal (KAKS) değerinin 0,10 olarak belirlendiği alanların en az %30’u doğal açık alan olarak korunacak. Doğal ağaç boyuyla uyumlu silüeti bozmamak adına binalar en fazla 2 katlı (Yençok: 2) olacak ve bodrum katlar sadece ana yapıda teknik ihtiyaçlar için kullanılabilecek.

Devre Mülk ve Kat İrtifakı Yasaklandı Tesislerin ticari bütünlüğünü bozmamak ve kırsal dokuyu korumak amacıyla eko-turizm tesislerinde devre mülk, kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulamayacak. İşletmelerin faaliyete geçebilmesi için yetkili idareden ruhsat alındıktan sonra, 1 yıl içerisinde Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan kapsamlı kalite standartlarını belgeleyen "Turizm İşletmesi Belgesi" alınması şart koşuluyor.

Doğu Karadeniz'in benzersiz topoğrafyasını ve zengin orman ekosistemlerini gelecek nesillere aktarmayı güvence altına alan bu yasal düzenlemeler, profesyonel yatırımcılar için ekolojik vizyonu yüksek, yeni ve sürdürülebilir bir dönemin kapılarını aralıyor.

Detaylı Bilgi ve İletişim: Beytullah Yılmaz: 0 544 608 84 80 Kaynak: Haritahaber 2026

Ordu-Trabzon-Rize-Giresun-Gümüşhane-Artvin Planlama Bölgesi Eko-Turizm ve Kırsal Turizm Tesisleri Stratejik Analiz Raporu

Doğu Karadeniz Bölgesi, sahip olduğu olağanüstü topoğrafik çeşitlilik, zengin orman ekosistemleri, endemik bitki türleri ve derin köklere sahip kırsal yaşam kültürü ile Türkiye’nin alternatif turizm potansiyeli en yüksek havzalarından biridir. Son yıllarda artan turizm talebiyle birlikte, yayla ve mera alanlarında doğal dengenin ve geleneksel mimarinin korunması öncelikli bir hedef haline gelmiştir. Bölgenin ekolojik silüetini muhafaza etmek ve bölgesel kalkınmayı sürdürülebilir bir zeminde yapılandırmak amacıyla hazırlanan Ordu-Trabzon-Rize-Giresun-Gümüşhane-Artvin Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı, mekânsal gelişimin temel kılavuzu niteliğini taşımaktadır. Planın 6.9.7 numaralı "Eko-Turizm Alanları" maddesi ve alt bentleri, bölgede hayata geçirilecek turizm yatırımlarının yasal, mimari, mülkiyet ve çevresel standartlarını belirleyen, çok boyutlu bir koruma ve kullanma dengesi sunmaktadır.   

Bu rapor, söz konusu plan hükümlerini, güncel mevzuat düzenlemeleri, Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelik revizyonları, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun yönlendirmeleri, idari yargı içtihatları ve yöresel mimari ilkeleri ekseninde derinlemesine incelemektedir.

Ekolojik Yapı ile Bütünleşik Kırsal Turizm Modeli

Çevre Düzeni Planı’nın 6.9.7.1 numaralı plan notu, eko-turizm alanlarında yer alacak tesislerin, ekolojik yapı ile bütünleşik, kırsal turizm faaliyetlerini destekleyen, spor tesisleri ve satış üniteleri ile donatılmış kompleksler olarak tasarlanmasını öngörmektedir. İlgili hüküm, bu alanlarda yer alacak konaklama tesislerinin, Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelik uyarınca "Kırsal Turizm Tesisleri" olarak belgelendirileceğini belirtmektedir. Bu standart, işletmelerin kırsal alanın doğasına uygun kapasite ve donanımlarla inşa edilmesini sağlamaktadır.   

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulan ve 2025 ile 2026 yıllarında güncellenen yönetmelik değişiklikleri, kırsal turizm tesislerinin tanımını ve fiziksel standartlarını netleştirmiştir. Yönetmelik, kırsal turizm tesislerini; köy evi, çiftlik evi, kır evi, yayla evi veya dağ evi konseptinde işletilen, kırsal bölgelere özgü ev pansiyonculuğu çerçevesinde hizmet veren tesisler olarak tanımlamaktadır. Bu tanım, kırsal coğrafyanın özgün dokusunu koruyan bir konsepti güvence altına almaktadır.   

Tesislerin kapasitesi ve kat standartları bu felsefeye uygun olarak belirlenmiştir. Kırsal turizm tesislerinin en az 5, en fazla 30 odalı olması öngörülmüştür. Bu kapasite aralığı, işletmelerin butik ve yöresel ölçekte kalmasını destekleyerek, yerel halkın işletmeciliğine imkân tanıyan bir hizmet modelini teşvik etmektedir. Yönetmelik, kırsal coğrafyanın özelliklerini ve geleneksel mimarinin mekânsal niteliklerini göz önüne alarak, banyo düzenlemelerinde esneklik sağlamıştır. Buna göre, kırsal turizm tesislerinde her 5 oda için 1 adet olmak üzere ortak kullanıma uygun duş, tuvalet ve lavabo mahalli düzenlenmesi yeterli kabul edilmiştir. Bu düzenleme, geleneksel ahşap veya taş evlerin orijinal iç mekân kurgularının korunarak turizme kazandırılabilmesi için stratejik bir adımdır.   

Bununla birlikte, doğayla iç içe alternatif konaklama arayışlarının bir yansıması olarak "Mobil Ev" (Tiny House) konsepti de yönetmeliğe entegre edilmiştir. Kamping veya kırsal/eko-turizm imarlı alanlarda kurulabilecek mobil ev işletmeleri için tesis başına en az 5, en fazla 49 ünite standardı getirilmiştir. Her bir mobil ev ünitesinin asgari 250 metrekarelik bir kullanım alanı içinde yer alması zorunluluğu, tesis içindeki ferahlığı artırmayı ve her misafire yeterli doğal açık alan sunmayı amaçlamaktadır. Ayrıca bu mobil araçların Karayolları Trafik Kanunu kapsamında geçerli teknik muayenelerinin bulunması ve ruhsatlarının Bakanlığa düzenli olarak ibraz edilmesi gerekmektedir.   

Kurum Görüşleri ve Bürokratik Değerlendirme Süreçleri

Plan notu 6.9.7.2, eko-turizm alanları için imar planı onay sürecini tarif etmekte olup, sürecin çok paydaşlı bir yapıda yürütülmesini sağlamaktadır. Eko-turizm alanı planlanabilmesi için öncelikle yetkili idareye (İl Özel İdaresi veya Belediye) başvurulması, başvurunun mecliste değerlendirilebilmesi için ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü dâhil olmak üzere tüm ilgili kurum ve kuruluşlardan uygun görüş alınması esastır. Bu süreç, projenin çevresel, jeolojik, tarımsal ve altyapısal dinamiklerinin bilimsel veriler ışığında değerlendirilmesini temin etmektedir.   

Doğu Karadeniz özelinde bu kurum görüşleri prosedürü yaklaşık 34 farklı kamu otoritesinin katılımını gerektirmektedir. Devlet Su İşleri (DSİ) su kaynakları havzalarını gözetirken, Maden Tetkik ve Arama (MTA) Genel Müdürlüğü ve AFAD, arazinin jeolojik yapısını ve doğal afet dayanımını incelemektedir. Doğal yapının hassas olduğu dere kenarlarında, baraj havzalarında ve jeolojik açıdan özellik arz eden alanlarda doğanın korunmasına öncelik verilmektedir. Altyapı kurumları olan TEİAŞ, BOTAŞ ve Türk Telekom gibi kuruluşlar ise stratejik enerji nakil ve iletişim omurgalarının düzenli işleyişini gözetmektedir. Ulaşım ayağında ise, projenin uygulanacağı alanın kadastral bir yola veya ulaşım ağına doğrudan bağlantısının olması şartı aranmaktadır.   

5403 Sayılı Toprak Koruma Kanunu ve Tarımsal Sınırlar

Kurum görüşleri sürecinde tarımsal niteliğin korunması adına, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile İl Toprak Koruma Kurulu'ndan alınan değerlendirmeler büyük önem taşır. 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, tarım topraklarının verimliliğini muhafaza etmek için planlı bir kullanım modeli sunar. Eko-turizm projeleri, konaklama binaları ve sosyal tesisleri içermesi hasebiyle kanun kapsamında "tarım dışı kullanım" olarak sınıflandırılmaktadır.   

Kanunun 13. maddesi, mutlak tarım arazilerinin, dikili tarım arazilerinin, sulu tarım alanlarının ve özel ürün arazilerinin tarımsal üretimde kalmasını prensip edinmiştir. Bu yaklaşımın Doğu Karadeniz Bölgesi'ndeki doğrudan yansıması, yöre ekonomisinin temelini oluşturan çay bahçeleri ve fındıklıklar üzerindedir. Zira çay ve fındık tarımı yapılan alanlar özel ürün ve dikili tarım arazisi statüsünde olduğundan, bu arazilerin tarımsal vasfını koruması esas alınır. Bu politika, turizmin tarımla uyum içinde gelişmesini ve alternatif alanlarda konumlanmasını hedeflemektedir.   

Yatırımcıların ekoturizm projesi geliştirebileceği alanlar genellikle tarımsal verimi daha düşük, taşlık ve eğimli yapıdaki "Marjinal Tarım Arazileri" olarak belirlenmiştir. Bir arazinin marjinal olduğuna, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün uzman mühendisleri tarafından sahada yapılan toprak profili incelemeleri sonucunda karar verilmektedir. Sürecin ilerleyebilmesi için arazinin kuru marjinal tarım arazisi vasfının kesinleşmesi beklenmektedir. Kamu yararı kararı alınarak sulu veya mutlak arazilerde farklı değerlendirmeler yapılabilse de bu durum son derece istisnai bürokratik şartlara ve özel analizlere bağlıdır.   

Alınan tarım dışı kullanım izinleri, projenin hayata geçirilmesi için belirli bir süre geçerliliğini korumaktadır. Mevzuat, izin alan yatırımcıya imar planını onaylatması ve ruhsat süreçlerini tamamlaması için azami 2 yıllık bir planlama süresi tanımaktadır. Bu süre zarfında planlar yerel meclislerden geçmezse, verilen iznin yenilenmesi gerekmektedir. Ayrıca, imar planı onaylanmadan arazide fiziki uygulama yapılması durumunda 5403 sayılı Kanun'un 20. ve 21. maddeleri uyarınca arazinin eski haline getirilmesi ve ilgili idari prosedürlerin uygulanması söz konusu olmaktadır.   

Geleneksel Mimari Dokunun Korunması ve Yapım Teknikleri

Çevre Düzeni Planı’nın 6.9.7.3 numaralı maddesi, "Yapılacak yapılarda doğal yapı ve geleneksel mimari dokunun korunması sağlanacaktır" hükmünü içermektedir. Bu madde, ekoturizm tesislerinin yüzlerce yıldır Doğu Karadeniz'in iklim ve topoğrafya şartlarında gelişmiş olan yöresel (vernaküler) mimari tekniklere sadık kalarak inşa edilmesini öngörmektedir.   

Doğu Karadeniz konut mimarisinin temel felsefesi, yapının malzeme açısından tamamen bulunduğu coğrafyadan beslenmesidir. İklim koşulları, ahşap ve taşın organik birlikteliğini ön plana çıkarmıştır. Yöresel mimaride, toprakla temas eden zemin katlar, subasmanlar ve genellikle depo işlevi gören temel duvarları istisnasız olarak taş örgüdür. Bu duvarlar, moloz, kaba yonu veya ince yonu teknikleriyle harçlı veya harçsız olarak inşa edilerek ahşap üst yapıyı nemden ve yüzeysel su akışından muhafaza eder.   

Üst katlara çıkıldığında ise taşıyıcı sistem ağırlıklı olarak ahşap konstrüksiyona dönüşmektedir. Bu katlarda en karakteristik iki yapım tekniği öne çıkmaktadır:   

1. Göz Dolma (Ahşap Karkas Dolgu): Düşey dikmeler, yatay atkılar ve çapraz payandaların geçmelerle birleştirilmesiyle oluşturulan taşıyıcı iskeletin (karkas) arasındaki boşlukların, moloz taş kırıkları veya yassı dere taşları ile doldurulması sistemidir. Dolgu malzemesinin bağlayıcısı olarak çamur veya kireç harcı kullanılır. Bu sistem, yapının esnek bir formda nefes almasına olanak tanır ve ideal bir ısıl kütle oluşturur.   

2. Ahşap Yığma (Çatma) Sistem: Daha çok ormanlık yüksek kesimlerde görülen bu teknikte, biçilmiş keresteler veya tomruklar, köşelerde birbirine kertilerek üst üste bindirilir. Çivisiz inşa edilen bu yığma sistem, esnek yapısıyla coğrafyanın dinamiklerine mükemmel bir uyum ve mukavemet gösterir.   

Mimari dokunun korunması bağlamında, çatı formları da büyük önem taşır. Bölgenin bol yağış alan iklimi nedeniyle, yapıları koruyacak geniş saçaklı ve yüksek eğimli (semer veya dört omuz) çatılar tasarlanmaktadır. Geleneksel örtü malzemesi olan ve "hartama" olarak bilinen ince ahşap kiremitlerin veya yöresel alaturka kiremitlerin ekoturizm tesislerinde kullanımı, doğal silüetin korunmasını destekler.   

Serender Mimarisinin Ekoturizme Adaptasyonu

Doğu Karadeniz mimarisinin özgün örneklerinden olan "Serender" (serenti veya nayla), ekolojik tasarımın başarılı bir yansımasıdır. Serenderler, ürünleri nemden korumak amacıyla 4 ila 8 ahşap veya taş ayak üzerine, zeminle teması kesilecek şekilde inşa edilir. Ayakların üst kısmına yerleştirilen tekerlek şeklindeki taşlar, biyolojik etkilere karşı doğal bir koruma yöntemidir.   

Günümüzde ekoturizm tesislerinin konaklama üniteleri veya seyir terasları serender formundan ilham alınarak tasarlanmaktadır. Zeminle minimum temas eden bu yapılar, toprağın doğal yüzey akışını, yeraltı suyu döngüsünü ve mikro-faunayı koruyarak inşa edilebildiği için ekoturizm felsefesiyle tam bir uyum içindedir.   

Mekânsal Planlama ve Yapılaşma Parametreleri (Madde 6.9.7.4)

Planda yer alan 6.9.7.4 numaralı hüküm, ekoturizm yatırımları için mekânsal bir asgari standart belirleyerek, toplam alan büyüklüğünün uygulama öncesinde en az 15.000 metrekare olmasını öngörmektedir. Bu ölçü, tarım ve orman arazilerinin bütünlüğünü koruyan stratejik bir planlama adımıdır. İlgili maddede uygulamanın "ada bazında" yapılacağının belirtilmesi, projelerin bütüncül bir planlama anlayışıyla, peyzajı ve altyapısı çözülmüş şekilde kurgulanmasını sağlamaktadır.   

Ekolojik döngünün sürekliliği adına, alanın toplam yüzölçümünün en az %30’luk bölümünün "yapı yapılmayacak şekilde açık alan" olarak planlanması kararlaştırılmıştır. Bu açık alanların organik tarım uygulamaları, endemik bitki yetiştiriciliği veya rekreasyonel peyzaj için kullanılarak doğa ile uyumlu alanlar sunması hedeflenmektedir.   

Yapılaşma Yoğunluğu ve Silüet Uyumu

Doğal alanı maksimum seviyede korumak için Emsal (KAKS - Kat Alanı Kat Sayısı) değeri 0,10 olarak belirlenmiştir. Ayrıca arazinin büyüklüğü 20.000 metrekarenin üzerine çıksa dahi yapılabilecek toplam kapalı inşaat alanı 2.000 metrekare ile sınırlandırılmıştır. Bu kural, butik ve doğayla uyumlu konaklama felsefesinin korunmasını sağlamaktadır.   

Yapı yüksekliği (Yençok) en fazla 2 kat olarak belirlenmiştir. Kat yüksekliklerinin tayininde standart imar yönetmeliklerinden ziyade, "yöresel, coğrafi koşullar ve iklim koşullarının" dikkate alınacağı vurgulanmıştır. Bu durum, dik çatılı ve ahşap karkaslı binaların yöresel mimari oranlarına sadık kalınmasına imkân vermektedir.   

Topoğrafyayla uyumu artırmak adına, tesislerde en fazla bir bodrum katı yapılmasına ve bodrum katların konaklama ünitelerine ayrılmamasına karar verilmiştir. Bodrum katlar, tesisin çamaşırhane, teknik hacim, depo gibi bakım ve işletme ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde düzenlenmektedir. Arazi üzerine yayılmış bağımsız konaklama birimlerinin her birinin altına bodrum yapılması uygun görülmemiş; bodrum katın yalnızca ana yapıda yer alabileceği ifade edilmiştir. Bu yaklaşım, doğal zemin yapısının ve yeraltı su kaynaklarının korunmasını sağlamaktadır.   

Mülkiyetin Bütünlüğü ve Korunması

Çevre Düzeni Planı'nın 6.9.7.5 numaralı maddesi, tesisin ticari bütünlüğünü güvence altına alan temel bir düzenlemedir. İlgili madde, bu alanlarda yer alacak turizm belgeli konaklama tesisinin hukuken "tek bir bağımsız bölüm" olarak tasarlanmasını öngörmektedir. Aynı maddede, konaklama birimleri üzerinde "devre mülk, kat irtifakı ve kat mülkiyeti gibi şerhe konu hakların tesis edilemeyeceği" ifade edilmiştir.   

Geçmişteki uygulamalardan elde edilen veriler ışığında, tesislerin ticari bir bütün olarak işletilmesi ve kırsal alanların dokusunun muhafaza edilmesi hedeflenmiştir. Tesisin tek bir yönetim çatısı altında faaliyet göstermesini sağlayan bu madde ile birlikte, planda yer alan "min. ifraz şartı 10.000 m²’dir" hükmü sayesinde alanın bütünlüğü güvenceye alınmıştır.   

İdari Süreç: Ruhsatlandırma ve Turizm İşletmesi Belgesi

6.9.7.6 numaralı plan notu, eko-turizm tesisinin işletmeye geçiş evresini düzenlemektedir. Tesisin faaliyete geçebilmesi için yetkili idareden (Belediye veya İl Özel İdaresi) "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı" alınması esastır. Ayrıca, tesisin ulusal standartlara uygunluğunu tasdik etmek adına, ruhsat tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan "Turizm İşletmesi Belgesi" alınması plan hükümlerine dahil edilmiştir. Alınan bu belgenin idareye ibraz edilmesi ve sürecin takip edilmesi öngörülmektedir.   

Turizm İşletmesi Belgesi alma sürecinde tesisler, kapsamlı kalite ve güvenlik standartlarından geçmektedir. Bakanlık kriterlerine göre tesisin tamamında ısıtmanın merkezi sistem veya klima ile sağlanması, doğal ve mekanik havalandırmanın bulunması, kapasitesi 100 kişinin üzerinde ise jeneratör bulundurulması gereklidir. Ziyaretçi güvenliği için ilkyardım malzemeleri bulundurulması, sertifikalı ilkyardım personeli istihdam edilmesi ve kriz yönetim prosedürlerinin hazır olması şarttır. Tesis hijyeninin düzenli sağlanması, çevresel temizliğin yürütülmesi ve kullanılan donanımların bakım normlarına uygun olması beklenmektedir.   

Tesisin, engelli ve dezavantajlı bireylerin erişimine uygun olarak tasarlanması da kalite standartları arasındadır. Farklı kotlar arası geçişler en fazla 5 derece eğimli rampalarla sağlanmalı, tesis giriş kapısı en az 100 cm temiz genişliğe sahip olmalıdır. Ortak tuvalet tasarımlarında erişilebilirlik standartları gözetilmeli ve kapı genişlikleri asgari 85-90 cm olmalıdır. 1 yıllık süre zarfında bu standartları yerine getiren tesisler belgelendirilmekte, aksi durumlarda ise faaliyetlerinin mevzuata uygunluğu yeniden değerlendirilmektedir.   

Yargı İçtihatları ve İmar Mevzuatına Uyum

Doğu Karadeniz Bölgesi, bilhassa "İmar Barışı" süreciyle birlikte yoğun bir yapılaşma evresi yaşamıştır. Yaylaların ve orman alanlarının sürdürülebilirliği konusunda, bu süreçte elde edilen veriler ışığında yeni planlama stratejilerinin geliştirilmesi zorunlu olmuştur.   

1/100.000 Çevre Düzeni Planı'nın 6.9.7 numaralı maddesinin içerdiği detaylı düzenlemeler, bölgesel dokunun korunmasını amaçlayan sürdürülebilir turizm paradigmasını yansıtmaktadır. Kuralların eksiksiz uygulanması amacıyla idari yargı (Danıştay) içtihatları, planlama süreçlerinde yol gösterici olmaktadır.   

Danıştay, imar planlarını incelerken beş temel unsura odaklanmaktadır:   

1. Amaç (Kamu Yararı): İmar planının temel amacı kamu yararına hizmet etmektir. Toplumun genel menfaatine uygun olarak tasarlanmayan plan değişiklikleri hukuka aykırı bulunabilmektedir.   

2. Konu (Kademeli Birliktelik): İmar planlarındaki hiyerarşi kuralı uyarınca, 1/5000 ve 1/1000 ölçekli alt planlar, mutlaka 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planının kararlarına uygun hazırlanmalıdır. Alt ölçekli planların çevre düzeni planıyla uyumsuzluğu yargısal denetim gerektirmektedir.   

3. Sebep ve Şekil: Bilimsel analizler ve yasal kurum görüşleri tamamlanmadan idarece onaylanan planlar, şekil unsuru yönünden yargısal değerlendirmeye tabi tutulmaktadır.   

4. Eşitlik İlkesi: Planlama alanındaki benzer özelliklere sahip parsellerin eşit ve adil bir biçimde, objektif kriterlere dayanarak düzenlenmesi esas alınmakta, planlamada hukuka uygunluk şartı aranmaktadır.   

Sonuç

Ordu-Trabzon-Rize-Giresun-Gümüşhane-Artvin Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı'nın 6.9.7 numaralı Eko-Turizm Alanları hükümleri (6.9.7.1 - 6.9.7.6), bölgesel kalkınma ile ekolojik koruma arasındaki hassas dengeyi kuran entegre bir hukuki, mimari ve idari yapı sunmaktadır.

Plan hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilecek yatırımlar; kırsal kalkınmayı destekleyen, bölgenin mimari hafızasını (göz dolma, serender, taş temel işçiliği) modern turizme adapte eden ve ekolojik uyumu gözeten sürdürülebilir modeller olmak durumundadır. 15.000 m²'lik asgari alan, 2.000 m²'lik inşaat kotası ve mülkiyetin tek bir bağımsız bölüm olarak muhafaza edilmesi; bölgenin çevresel ve yapısal bütünlüğünün sürdürülebilirliğinin teminatı olan yasal düzenlemelerdir.

Sürecin çok paydaşlı kurum değerlendirmelerini, 5403 sayılı Kanun uyumunu ve Bakanlık Turizm İşletmesi Belgesi kriterlerini içermesi; sektöre profesyonel ve ekolojik vizyonu yüksek yatırımcıların katılımını teşvik etmektedir. Karadeniz coğrafyasının doğal potansiyelinin gelecek nesillere aktarılması, bu plan hükümlerinin hem yerel idareler hem de merkezi bürokrasi tarafından kararlılıkla uygulanmasıyla güvence altına alınmaktadır.